فرهنگ مصادیق:قناعت در بیت المال و اموال عمومی
۱۰ راهکار برای جلوگیری از اسراف قناعت
خبرگزاری مهر- گروه دین و اندیشه: حفاظت از اموال عمومی و بیت المال در اسلام مورد سفارش شدید قرار گرفته؛ امری که اگر درست رعایت شود میتواند از اسرافکاریهای بسیاری جلوگیری کند.
قناعت در بیت المال چون از اهمیت فراوانی برخوردار است، لازم است توضیحی درباره آن بیان گردد: بسیاری از ادارات، سازمانها، مراکز دولتی و بخشهای وابسته به آنها از طریق بودجه عمومی "بیت المال" اداره میشوند و تمام مخارج و هزینههای آنها از این طریق میباشد.
با توجه به اهمیت فوق العادهای که در دین اسلام به بیت المال و حفظ آن (به عنوان امانت الهی و حقوق مردم) داده شده، وظیفه شرعی و قانونی حکم میکند که همه در مصرف و بهره داری از آن بسیار دقت و مراقبت کنند که هرگز بیش از حد نیاز و با بی برنامگی و بدون قانون صرف نشود که اسراف و زیاده روی در بیت المال از زیانبارترین نمونههای اسرافکاری و خیانت است که متاسفانه همواره اموال عمومی و بیت المال، در معرض این "آفت بزرگ" قرار داشته و دارد.
از دیدگاه دین اسلام اسراف در مصرف بیت المال و اموال عمومی، نشانه بی ایمانی و بی تقوایی انسان و نیز علامت ظلم میباشد. از این رو در تعالیم الهی اسلامی، حفاظت از اینگونه اموال و رعایت چگونگی مصرف آنها، بسیار تاکید و سفارش شده و یک "تکلیف الهی" مسلم به شمار میآید و علاوه بر این یک امر ملی و یک اصل قانونی نیز هست.
حال با این بیان، از طریق "قناعت" که یکی از پسندیدهترین راه هاست به خوبی و آسانی میتوان از "بیت المال و حقوق مردم حفاظت کرد و از نابودی نعمات و سرمایهها جلوگیری نمود.
اکنون با توجه به نکته بیان شده پیرامون اهمیت حفظ و نگهداری "بیت المال" لازم است به موارد و نمونههایی از رفتار و عملکردهایی اشاره شود که بازنگری درست و اصلاح دقیق ساختار آنها، موجب قناعت در مصرف بیت المال و نگهداری از آن میشود.
۱- قناعت و صرفه جویی در برپایی اجلاس ها؛ بسیاری از اجلاسها و گردهماییها، فایده و بازدهی چندانی ندارد و فقط مخارج را بر بیت المال و حقوق مردم تحمیل میکند.
۲- تعدیل و تقلیل مراکز متعدد آموزشی؛ تعدادی از مراکز آموزشی و دانشگاهی موازی وجود دارد که با تعدیل و ادغام نمودن آنها صرفه جویی در بیت المال حاصل میشود.
۳- اصلاح و بازنگری در رشتههای تحصیلی که به ندرت مورد استفاده قرار میگیرد.
۴- داشتن طرح و برنامه ریزی صحیح؛ داشتن طرح و روشهای سنجیده میتواند بسیاری از هزینهها را کم کند یا کاهش دهد.
۵- دقت و نظارت دقیق در خریدها؛
۶- اصلاح ساختار اداری و سازمانی؛ اصلاح و بهسازی ساختار اداری بر اساس دانش و منطق میتواند سبب صرفه جویی در بیت المال شود.
۷- اصلاح ماموریتها و مسافرت ها؛ بازنگری و نیز تقلیل ماموریتها و مسافرتها (اعم از داخل و خارجی) و همچنین کاستن از نقل و انتقالات و جابجاییهای غیر ضروری و غیر اصولی.
۸- بهسازی غذاها و مصرف درست آنها؛
۹- اصلاح حمل و نقل ها؛ بهینه سازی جابجایی و حمل و نقل و نزدیک کردن محل کار با محل سکونت.
۱۰- شناسایی نیروی انسانی کیفی، با مهارت، متخصص و مجرب، و بهره برداری درست از آنها.
