فرهنگ مصادیق:قبرستان - انهار

قبرستان - انهار

خرید قبر در زمین موقوفه

سؤال: خرید قبر از زمینی که وقف امامزاده است بدین جهت که بعد از مرگ آنجا دفن شود چه حکمی دارد؟
جواب: خریدن قبر از موقوفه معنی ندارد ولی می‌توانند به عنوان اجاره چیزی بپردازند.

ورود فرد جنب یا حائض به قبرستان

سؤال: آیا رفتن زن حائض یا جنب به قبرستان اشکالی دارد؟
جواب: بهتر عدم حضور در قبرستان است.

دفن غیر مسلمان در قبرستان مسلمین و بالعکس

سؤال: لطفا به سوالات زیر پاسخ فرمایید :
۱- آیا می‌توان فرد بهایی را در قبرستان مسلمانان دفن نمود ؟ اگر دفن شده باشد چه باید کرد ؟
۲- آیا می‌توان فرد غیر مسلمانی را در قبرستان مسلمانان دفن نمود؟ اگر دفن شده باشد چطور ؟
۳- آیا دفن کردن فرد مسلمان در قبرستان سایر ادیان مانند اهل کتاب یا کفار ، صحیح است ؟ اگر دفن شده باشد چطور ؟
جواب: مرد و زن مسلمان را در قبرستان غیر مسلمانان و بالعکس نباید دفن کرد و اگر دفن شده باشند و محذوری برای انتقال جسد وجود نداشته باشند باید انتقال دهند.

ریختن عطر و گل بر روی قبر

سؤال: در بعضی مناطق مرسوم است که روز و شب پنج شنبه و جمعه که برای زیارت قبور اموات شان می‌روند، عطر و گلهای قیمتی و یا غیر قیمتی روی قبر می‌ریزند. آیا این کار مشروع و درست است؟
جواب: به مقدار کم اشکالی ندارد، ولی اگر اسراف باشد جایز نیست، مگر در مواردی که جنبه تعظیم شعائر داشته باشد، و در آن جا اسراف محسوب نشود.

نوشتن آیات قرآن کریم روی سنگ مزار

سؤال: آیا نوشتن آیات قرآن کریم بر سنگ مزار اشکال دارد؟
جواب: اگر هتک احترام نشود اشکالی ندارد.

زیارت قبور علما و بزرگان در شب

سؤال: با توجه به این که شب رفتن به قبرستان کراهت دارد، آیا شب رفتن به زیارت قبر علما و بزرگان نیز کراهت دارد؟
جواب: اگر در داخل قبرستان بوده باشد همان حکم ثابت است اما اگر مانند قبر مرحوم مجلسی (ره) جای مستقلی است و صدق قبرستان نمی‌کند آن حکم شامل آن نمی‌شود.

ساخت و ساز بنای شخصی در زمین قبرستان

سؤال: آیا می‌توان زمینی را که وقف خاصّ یک آبادی یا شهرک است، و در آن قبرستان بوده، تخریب کرد، و دوباره برای ساخت و سازهای شخصی استفاده نمود؟
جواب: در صورتی که وقف برای دفن اموات باشد نمی‌توان آنرا تغییر داد; مگر این که دفن اموات در آن ممکن نباشد. در این صورت می‌توان برای کارهای خیر از آن استفاده کرد; مانند مسجد و مدرسه و درمانگاه.

ریختن آب بر قبر

سؤال: گذاشتن گل روی قبر یا آب ریختن روی قبر تاثیری در حال مرده دارد یا این فقط از رسوم عادی است؟
جواب: مستحب است بعد از دفن روی قبر آب بپاشند.

پاشیدن آب بر روی قبر

سؤال: می‌گویند: «مستحب است روی قبر تازه، آب بپاشند» این استحباب یک مرتبه بوده، یا یک هفته، یا یک ماه، یا یک سال، می‌باشد؟ و در هر حال چه نفعی برای میّت دارد؟
جواب: از بعضی روایات استفاده می‌شود که پاشیدن آب تا چهل روز مستحب است.

تبدیل قبرستان متروکه به فضای سبز و مراکز آموزشی

سؤال: جهاد دانشگاهی دانشگاه، به عنوان مشاور شهرداری تهران، در نظر دارد طرح ساماندهی گورستانهای متروکه شهر را که در آنها تدفین صورت نمی‌گیرد به اجرا در آورد. این گورستانها که مجزّا از گورستان بهشت زهرا بوده، و حدود ۶۰ مورد می‌باشد، به علّت ممانعت از دفن و متروکه شدن به تدریج از صحنه شهر ناپدید، یا به کانونهایی پر مسأله تبدیل شده، و بعضاً به مأمن افراد فاسد و معتاد مبدّل گشته‌اند. در حالی که با امکانات فضای سبز، یا مجتمعات آموزشی و فرهنگی، توان بالقوّه تبدیل شدن به فضای عمومی و عرصه اجتماعی را دارا می‌باشند. لیکن با توجّه به احکام شرعی خاص گورستانها، در این راستا ابهاماتی وجود دارد که خواهشمند است در هر مورد فتوای خود را مرقوم فرمایید:
۱ـ آیا حرمت نبش قبر فقط مربوط به مسلمانان است، یا شامل همه پیروان ادیان آسمانی، بلکه نوع انسانها می‌شود؟
۲ـ نبش قبر پس از چند سال جایز است؟ آیا نسبت به همه متوفیّان یکسان است؟
۳ـ آیا پس از انقضای مدّت فوق، محدودیّتی از جهت شخصیّت متوفّی وجود دارد؟
۴ـ آیا پس از انقضای مدّت فوق، محدودیّتی از جهت تغییر کاربری، بدون این که اثری از گورستانها باقی بماند، وجود دارد؟
۵ـ تخریب قبور قبل از موعد، بدون این که منجر به نبش آن شود، چه حکمی دارد؟
جواب: نبش قبر مسلمین و غیر مسلمانانی که در پناه اسلام زندگی مسالمت آمیز دارند جایز نیست. و چنانچه قبرستان کاملا متروکه باشد می‌توان از آن برای کارهای عام المنفعه مانند مسجد، مدرسه و امثال آن استفاده کرد. البتّه تخریب قبر با نبش قبر متفاوت است، و اگر قبور مربوط به بزرگان علما و شخصیّت‌های برجسته جامعه بوده باشد، تخریب آن جایز نمی‌باشد.

تبدیل قبرستان متروکه به فضای سبز و مراکز آموزشی

سؤال: جهاد دانشگاهی دانشگاه، به عنوان مشاور شهرداری تهران، در نظر دارد طرح ساماندهی گورستانهای متروکه شهر را که در آنها تدفین صورت نمی‌گیرد به اجرا در آورد. این گورستانها که مجزّا از گورستان بهشت زهرا بوده، و حدود ۶۰ مورد می‌باشد، به علّت ممانعت از دفن و متروکه شدن به تدریج از صحنه شهر ناپدید، یا به کانونهایی پر مسأله تبدیل شده، و بعضاً به مأمن افراد فاسد و معتاد مبدّل گشته‌اند. در حالی که با امکانات فضای سبز، یا مجتمعات آموزشی و فرهنگی، توان بالقوّه تبدیل شدن به فضای عمومی و عرصه اجتماعی را دارا می‌باشند. لیکن با توجّه به احکام شرعی خاص گورستانها، در این راستا ابهاماتی وجود دارد که خواهشمند است در هر مورد فتوای خود را مرقوم فرمایید:
۱ـ آیا حرمت نبش قبر فقط مربوط به مسلمانان است، یا شامل همه پیروان ادیان آسمانی، بلکه نوع انسانها می‌شود؟
۲ـ نبش قبر پس از چند سال جایز است؟ آیا نسبت به همه متوفیّان یکسان است؟
۳ـ آیا پس از انقضای مدّت فوق، محدودیّتی از جهت شخصیّت متوفّی وجود دارد؟
۴ـ آیا پس از انقضای مدّت فوق، محدودیّتی از جهت تغییر کاربری، بدون این که اثری از گورستانها باقی بماند، وجود دارد؟
۵ـ تخریب قبور قبل از موعد، بدون این که منجر به نبش آن شود، چه حکمی دارد؟
جواب: نبش قبر مسلمین و غیر مسلمانانی که در پناه اسلام زندگی مسالمت آمیز دارند جایز نیست. و چنانچه قبرستان کاملا متروکه باشد می‌توان از آن برای کارهای عام المنفعه مانند مسجد، مدرسه و امثال آن استفاده کرد. البتّه تخریب قبر با نبش قبر متفاوت است، و اگر قبور مربوط به بزرگان علما و شخصیّت‌های برجسته جامعه بوده باشد، تخریب آن جایز نمی‌باشد.

ایجاد قبرستان در منطقه مسکونی

سؤال: گورستان عمومی شهر ما در شرق این شهر قرار دارد اخیرا جمعی از اهالی یکی از محلات غرب شهر، باغی را به عنوان گورستان در نزدیکی بافت مسکونی در نظر گرفته و اقدام به دفن یک مرده در آن نموده‌اند. این امر باعث نارضایتی شدید ساکنین همجوار گردیده به گونه‌ای که جهت دفن مرده یاد شده درگیری مختصری نیز بین اهالی (موافق و مخالف) رخ داده است. با عنایت به مخالفت شهرداری احداث این گونه گورستانها و ادامه دفن اموات در آن چه حکمی دارد؟
جواب: هرگاه احداث گورستان در چنین مناطقی مخالف مقرّرات و قوانین حکومت اسلامی باشد، یا باعث اذیّت و آزار مردم گردد، از این کار خودداری شود.

سنگ چینی قبرستان برای دفن خانوادگی

سؤال: سنگ چینی قبرستان برای دفن خانوادگی چه حکمی دارد؟
جواب: سنگ چینی قبرستان اشکال دارد; هر موقع کسی مرحوم شد، می‌توان به اندازه متعارف از آن قبرستان برای او استفاده کرد.

دفن در قبرستانهای اجاره‌ای قبرستان

سؤال: آیا ضرورت دارد که زمین قبرستان وقف ابدی برای قبرستان باشد، یا در زمین‌های «کرایه‌ای» طویل المدّت هم می‌توان به تدفین اموات مسلمانها پرداخت؟
جواب: در صورتی که مدّت به اندازه‌ای باشد که آثار آخرین میّت دفن شده به کلّی محو گردد، یا این که مالک بعد از پایان مدّت، ملزم به تصرّفاتی شود که سبب نبش قبور نشود، مانعی ندارد.

حک کردن اسماء مقدسه بر سنگ قبر

سؤال: به نام خدا و سلام اگر کلمات مقدسه روی قبور حک شده باشد مثل الله در عبدالله و الحسین در عبدالحسین و امثال ذلک وظیفهء فقهی ما در این خصوص چیست؟ آیا باید سنگ قبر را محو کنیم؟ یا فقط پا نگذاریم کافی است؟ یا وظیفهء دیگری داریم؟ خصوصاً که گاهی در یک قبرستان که وارد می‌شویم مملو از این کلمات است و رعایت بعضی مسائل، گاه به حرج می‌انجامد.
جواب: در صورتیکه زیر دست و پای عابرین باشد آنها را محو کنید.

راه رفتن روی قبر

سؤال: آیا قدم زدن یا راه رفتن روی قبر اشخاص جایز است؟ آیا جریمه و مجازاتی در کار است؟
جواب: حرام نیست ولی بهتر این است که روی قبر مومنان راه نروند.

همجواری قبرستان مسلمانان و مسیحیان

سؤال: در صورتی که قبرستان مسلمانها (در خارج از کشور) در جوار قبرستان مسیحی‌ها واقع شود، چه حکمی دارد؟ بدین شکل که قبرستان مسلمانها به صورت واحد جداگانه‌ای، که دیوار احاطه، در ورودی، و دیگر تسهیلات مختصّ به خود داشته باشد.
جواب: اشکالی ندارد.

تزیین قبور با سنگ مرمر و پارچه

سؤال: هرگاه قبور را با سنگهای مرمر، یا سیمان فرش نمایند، و چند متر پارچه روی قبر بیندازند تا مندرس و کهنه نشود، چه حکمی دارد؟ آیا این کارها برای میّت منفعت دارد؟
جواب: این کارها خرج‌های اضافی است که برای میّت سودی ندارد; مگر در مواردی که تعظیم شعائر ایجاب می‌کند.

ریختن سنگ ریزه بر روی قبر

سؤال: در بعضی مناطق مرسوم است که سنگریزه‌های سفید، سرخ و زردی روی قبر پدر و مادر خود می‌ریزند. آیا این کار برای میّت فایده‌ای دارد، یا فقط تشریفاتی است؟
جواب: این امور از نظر شرعی اعتبار ندارد.

دفن مسلمانان با کفار در یک قبرستان

سؤال: ما جماعت خوجه شیعه اثنی عشری یکی از شهرهای کانادا در حال حاضر حدود هشت قبر خالی در قبرستان داریم. در این قبرستان مسیحی، یهودی و سایر کفّار به صورت مخلوط دفن شده‌اند. لطفاً به سؤالات زیر پاسخ دهید:
الف) همان طور که گفته شد. دفن بعضی از مسلمانان با کفّار مخلوط شده است. لذا با توجّه به مسأله ۵۸۱ رساله توضیح المسائل جناب عالی، که دفن مسلمان در قبرستان کفّار و دفن کفّار در قبرستان مسلمانان را جایز نمی‌دانید، آنچه شیعیان شهر ما انجام داده‌اند از نظر شرعی چه حکمی دارد؟
ب) بعضی از شیعیان، که علناً گناه انجام می‌دهند (تا حدّی که حتّی در مسجد اعلام نموده‌اند که فلان گناه را انجام می‌دهیم) اظهار داشته‌اند که حتّی اگر دفن نمودن در آن قبرها، که فعلا خالی است، طبق نظر مراجع تقلید حرام باشد برای ایشان مشکلی نیست! اگر چنین وصیّتی کنند، باید طبق وصیّتشان عمل کنیم؟
ج) حکم مؤمنین و مؤمناتی که در سی سال اخیر در این قبرستان دفن شده‌اند چیست؟! آیا عذاب کفّار بر آنها اثر می‌گذارد؟
جواب: الف: در صورت امکان باید محلّ مستقلّی برای دفن اموات مسلمین انتخاب کنید، و اگر این کار مشکلات زیادی دارد دفن در مقبره‌های مشترک ضرری ندارد.
ب: چنانچه اعتقاد آنها نسبت به اسلام و تشیّع ثابت است، فرقی میان آنها و سایر مسلمین نیست; هر چند گنهکار باشند.
ج: ان شاء الله از عذاب کفّار در امان هستند; اقدام به نبش قبر نکنید.

دفن در قبرستانهای اجاره‌ای

سؤال: آیا ضرورت دارد که زمین قبرستان وقف ابدی برای قبرستان باشد، یا در زمین‌های «کرایه‌ای» طویل المدّت هم می‌توان به تدفین اموات مسلمانها پرداخت؟
جواب: در صورتی که مدّت به اندازه‌ای باشد که آثار آخرین میّت دفن شده به کلّی محو گردد، یا این که مالک بعد از پایان مدّت، ملزم به تصرّفاتی شود که سبب نبش قبور نشود، مانعی ندارد.

دفن در قبرستانهای اجاره‌ای

سؤال: آیا ضرورت دارد که زمین قبرستان وقف ابدی برای قبرستان باشد، یا در زمین‌های «کرایه‌ای» طویل المدّت هم می‌توان به تدفین اموات مسلمانها پرداخت؟
جواب: در صورتی که مدّت به اندازه‌ای باشد که آثار آخرین میّت دفن شده به کلّی محو گردد، یا این که مالک بعد از پایان مدّت، ملزم به تصرّفاتی شود که سبب نبش قبور نشود، مانعی ندارد.

تردید در اباحه زمین قبرستان

سؤال: شهرداری، قطعه زمینی را در یکی از شهرستانها که در طرح جامع شهرسازی به عنوان فضای سبز در نظر گرفته شده است، طبق قانون خریداری کرده و تملّک نموده است، نظر به مجاورت زمین فوق با گلزار شهدای شهرستان، پس از کسب مجوّز قانونی، قسمتی از آن مکان به مدفن آنان اختصاص یافته و تاکنون قریب به ۵۰ شهید دفاع مقدّس در آن جا مدفون گردیده است، بعضی در اباحه آن مکان ایجاد تردید می‌کنند، حکم شرع در این مسأله چگونه است؟
جواب: چنانچه زمین مزبور موات بوده اشکالی ندارد و چنانچه زمین آبادی بوده که مالک داشته، اگر شهرداری طبق موازین شرع آن را تملّک کرده است اشکالی نیست، در غیر این صورت دفن اموات در آن جایز نیست

منبع: پرتال انهار - تاریخ برداشت : 95/09/17

بازگشت به تخریب قبر مسلمان