فرهنگ مصادیق:قبح کم فروشی
پرسش:
براساس آموزههای وحیانی کم فروشی به عنوان یکی از ناهنجاریهای مبتلابه، چه تأثیراتی در جامعه دارد؟
پاسخ:
حضرت شعیب در آیه ۸۵ سوره اعراف، قوم خود را پس از دعوت به توحید (که اساس و پایه دین است)، ابتدا به وفای به کیل و میزان و اجتناب از کم فروشی دعوت کرده و آنگاه آنان را از فساد در زمین، بر حذر داشته است چون برخلاف فطرت انسانی است.
منظور از فساد در زمین گناهانی است که باعث سلب امنیت مالی و جانی در اجتماع میگردد. «ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ»[۱] علت برای این دو دعوت است. زیرا وفای به کیل و وزن و برهم نزدن نظم اقتصادی و اجتماعی، برای جامعه انسانی بهتر است و سعادت دنیا و آخرت جامعه را بهتر تأمین میکند.
عوارض کم فروشی
اساس زندگی اجتماعی، بر مبادله و داد و ستد است. بدین جهت افراد اجتماع در شئون اقتصادی زندگی، به ناچار باید دارای روحیه تعاون و همکاری باشند. از روشنترین مصادیق این مبادله و داد و ستد، معاملات مالی است، به خصوص معاملاتی که کالای آن دارای وزن و حجم است.
پس معاملات و خرید و فروش، از ارکان حیات اجتماعی انسان است. حال اگر در معاملهای از راه کم فروشی و ندادن حق مردم، به کسی خیانتی شود، تدبیر او در زندگی اش تباه و محاسبه و اندازه گیری او در مسائل مادی زندگی اشتباه میشود. اگر این مرض (کم فروشی و ندادن حق مردم) همگانی شود کل تدبیر و نظام معیشتی اجتماع، دچار فروپاشی میشود، بنابراین، ارکان حیات زندگی اجتماعی متلاشی خواهد شد. [۲] از طرف دیگر اعتماد عمومی از میان میرود و جامعه از نظر اخلاقی و اجتماعی دچار تزلزل میگردد و سقوط میکند.
کم کاری مصداق کم فروشی
یکی از مصادیق کم فروشی، کم کاری است، یعنی هر کسی که تعهد خدمت در سازمانی میدهد در حقیقت بخشی از ساعات فعال عمر خود را به آن سازمان میفروشد، حال اگر در این مدت، کم کاری کند، در واقع از وقت فروخته شده خود، کم گذاشته است.
متأسفانه مسأله کم کاری، دامن گیر جامعه ما بخصوص بعضی از افراد شاغل در ادارات و ارکانهای دولتی است. باید دانست، شخصی که در قبال مثلاً هشت ساعت کار، فلان مقدار حقوق میگیرد، باید هشت ساعت کار کند وگرنه از نظر شرعی در مقابل حقوقی که از بیت المال مسلمین میگیرد مسئول است.
