فرهنگ مصادیق:فیش های تلاوت قرآن

فیش‌های تلاوت قرآن

اسلام هنر را نه فقط قبول کرده بلکه تشویق کرده است

۱۳۹۴
اگر دربارهٔ اصل هنر بخواهیم نظر اسلام را بدانیم، به نظر می رسد که اسلام هنر را نه فقط قبول کرده بلکه تشویق کرده. قرآن یک اثر هنری است؛ شما ملاحظه می کنید؛ در آیات کریمهٔ قرآن جاهای زیادی وجود دارد که تقدّم و تأخّر در جمله بندی وجود دارد به خاطر اینکه سجع آیه حفظ بشود. موارد متعدّدی در قرآن هست؛ با اینکه قرآن نه تقیّد به سجع به معنای مصطلح دارد، نه تقیّد به قافیه، [چون ] شعر نیست و تقیّد به این چیزها ندارد امّا درعین حال زیبایی کلام یک جاهایی اقتضا کرده که یک جملهٔ معترضه ای وسط بیاورند برای اینکه سجع آخر آیه که با بقیّهٔ آیات منطبق است برابر در بیاید و آن زیبایی را بدهد. یا وزن و موسیقی کلام؛ در آیات کریمهٔ قرآن، موسیقی کلمات یک چیز مغفولٌ عنه واقع شده و به آن توجّه نمی شود. بعضی ها دنبال وزن رفته اند که آیات موزون قرآن را پیدا کنند -و پیدا کرده اند، زیاد هم هست آیاتی که خودش یک وزن عروضی است- امّا موسیقی کلمات قرآن، آنجایی هم که حتّی وزن ندارد، یک چیز عجیب است؛ بسیار گوش نواز است. کسی که با قرآن انس داشته باشد و آشنا باشد، می بیند. خب، قرآن یک اثر هنری است. پیغمبر اکرم از شعرایی که به حق [بودند]، ترویج کردند؛ قرآن از شاعری که « إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ»(۱) باشد ترویج کرده؛ عرض کنم که ائمّهٔ ما بسیاریشان شعر می گفتند.
در مورد خواندن؛ یک روایتی در همین باب روایات غنا -که حالا ایشان(۲) اشاره کردند؛ ما هم مفصّل بحث کردیم در باب مسئلهٔ غنا- هست که یک نفر قرآن را با صدای خوشی [می خواند]؛ به پیغمبر گفتند این صدای خوشی دارد، قرآن را خوب میخوانَد. فرمود بخواند؛ وقتی شروع کرد خواندن، پیغمبر فرمود -آن طور که در ذهنم است- این جوری قرآن را بخوانید؛ یعنی با صدای خوش. خب، این هنر است؛ هنر یعنی همین؛ این هنر موسیقی است و در انواع و اقسام، ترویج شده.یا مثلاً فرض کنید که در همین عبارت پردازی هایی که علمای ما دارند. شما ببینید اوایل کتابها چه سجعهای زیبایی [دارند]؛ در این اجازات مختلفی که علما به هم داده اند -اجازهٔ اجتهاد، اجازهٔ روایت- ببینید چه عبارات زیبایی، چه سجعهای زیبایی را علما آورده اند؛ اینها همین فقهایند. در عبارات کتابهایشان هم همین جور است؛ حالا آنچه فارسی نوشتند -بخصوص در این اواخر- خیلی برجسته نیست امّا مثلاً کتابهای مرحوم مجلسی از لحاظ فارسی هم نثرهای زیبایی است؛ خب، اینها همه اش هنر است. بنابراین اینکه ما بیاییم فکر کنیم که نظر اسلام با هنر آیا مساعد است یا مساعد نیست، به نظر من یک بحث واضحی است؛ این روشن است که اسلام مثل همهٔ پدیده های زندگی انسان، نسبت به هنر نظر مساعد دارد.
۲.ابوالقاسم علی دوست (دبیر علمی - محتوائی همایش)۱۳۹۴/۱۰/۲۱
بیانات در دیدار هیأت علمی و دست اندرکاران برگزاری همایش ملی «فقه هنر»
تلاوت قرآن‏، هنر، قرآن
قرآن، حدیث
۱ ) سوره مبارکه الشعراء آیه ۲۲۴
وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ
ترجمه:
(پیامبر اسلام شاعر نیست؛) شاعران کسانی هستند که گمراهان از آنان پیروی می کنند.
۱ ) سوره مبارکه الشعراء آیه ۲۲۵
أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ
ترجمه:
آیا نمی بینی آنها در هر وادی سرگردانند؟
۱ ) سوره مبارکه الشعراء آیه ۲۲۶
وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ
ترجمه:
و سخنانی می گویند که (به آنها) عمل نمی کنند؟!
۱ ) سوره مبارکه الشعراء آیه ۲۲۷
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ
ترجمه:
مگر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام می دهند و خدا را بسیار یاد می کنند، و به هنگامی که مورد ستم واقع می شوند به دفاع از خویشتن (و مؤمنان) برمی خیزند (و از شعر در این راه کمک می گیرند)؛ آنها که ستم کردند به زودی می دانند که بازگشتشان به کجاست!

۱۳۹۴ اخلاق پیامبر(ص)، قرآن مجسّم بود

باید اهل قرآن شد؛ تلاوت قرآن مقدّمه است، هدف نیست؛ هدف، تخلّق به اخلاق قرآن است. از زوجات مکرّمهٔ پیغمبر نقل شده است که دربارهٔ اخلاق پیغمبر این جور گفته اند: کانَ خُلقُهُ القُرآن؛(۱) اخلاق پیغمبر، قرآن بود؛ یعنی پیغمبر، قرآن مجسّم بود. رفتار ما، اخلاق ما، تخلّق شخصی ما برطبق قرآن باشد؛ این لازم است. تلاوت مقدّمهٔ این است؛ فقط هم این نیست؛ علاوه بر شکل گیری شخصی برطبق قرآن، جامعهٔ ما و محیط زندگی ما هم باید قرآنی بشود.۱۳۹۴/۰۳/۰۲
بیانات در دیدار شرکت کنندگان در سی و دومین دوره مسابقات بین المللی قرآن کریم
اخلاق پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم)، تلاوت قرآن‏، تربیت قرآنی
حدیث
۱ )
مسند احمد، احمد بن حنبل، ج ۶، ص ۱۶۳ الطبقات الکبری ، ابن سعد، ج ‏۱، ص ۲۷۳ مجموعه ورام (تنبیه الخواطر)، ورام بن ابی فراس، ج‏ ۱، ص ۸۹ شرح نهج البلاغه ، ابن ابی الحدید : ج ۶ ص ۳۴۰
سألت عائشه فقلت أخبرنی عن خلق رسول الله صلی الله علیه وسلم فقالت «کان خلقه القرآن »
ترجمه:
سعد بن هشام گوید از عایشه پرسیدم؛ مرا از اخلاق رسول خدا (ص) آگاه کن او پاسخ داد: براستی که اخلاق پیامبر (ص) همان قرآن بود.

۱۳۹۳ تدبر در قرآن، تلاوت قرآن‏

آن کسانی که با تلاوت قرآن مأنوسند، این رشتهٔ مبارک را از دست ندهند، رها نکنند؛ آن کسانی که با قرآن مرتبطند، تدبّر در قرآن را، تدبّر در معانی قرآن را، تعمّق در مفاهیم قرآنی را، هدف خودشان قرار بدهند؛ اینها چیزهایی است که ما را قدم به قدم به قرآن نزدیک می کند.۱۳۹۳/۰۳/۱۳
بیانات در دیدار شرکت کنندگان در سی ویکمین دورهٔ مسابقات بین المللی قرآن کریم
تدبر در قرآن، تلاوت قرآن‏

۱۳۹۱ آشنایی با قرآن، تلاوت قرآن‏، قرآن، انس با قرآن

انس با قرآن، خیلی خوب است. هر روزی یک مقدار قرآن بخوانید، ولو نیم صفحه؛ مواظب باشید ترک نشود. قرآن را باز کنید؛ نیم صفحه، دو آیه، با توجه بخوانید.۱۳۹۱/۰۷/۱۲ بیانات در دیدار شرکت کنندگان در ششمین همایش ملی نخبگان جوان
آشنایی با قرآن، تلاوت قرآن‏، قرآن، انس با قرآن

۱۳۸۹ تأمل در الفاظ و ترجمه قرآن اولین مرحله فهم معارف قرآنی

فهم معارف قرآنی هم درجاتی دارد. اولش از همین تأمل در الفاظ قرآن و ترجمهٔ قرآن به دست می آید. یعنی وقتی ما میگوئیم معارف قرآنی، معنایش این نیست که یک هفت تویِ رازآلودِ رمزگونه ای است که دست هیچ کس به او نمی رسد. بله، معارف عالیه ای وجود دارد که دست امثال ماها به آن ممکن است نرسد، اما معارف بسیاری هم هست که همین ما - ما مردم معمولی و عادی - به شرط اینکه توجه کنیم به این کلام و به این بیان، آن را خواهیم فهمید و از آن استفاده خواهیم کرد. در همین آیات کریمهٔ قرآن فراوان هست؛ اینها درسهای زندگی ماست. فرض بفرمائید در این آیهٔ شریفه: «إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ».(۱) خب این درس است دیگر؛ این درس واضحی است برای زندگی ما. «فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ»؛ اگر قراردادی را که با پیغمبر گذاشتید، با اسلام گذاشتید، بیعتی را که با خدا کردید، به هم زدید، نقض عهد کردید، علیه خودتان کار کردید. «فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ»؛ شکستن بیعت خدا و پیغمبر، علیه ماست؛ علیه خدا و پیغمبر نیست. آنها ضرری نمی کنند. «وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا»؛ اما اگر وفا کردیم به این قراردادی که با خدا و پیغمبر گذاشتیم، به نفع خودمان کار کردیم؛ پاداش عظیمی خود ما از خدای متعال خواهیم گرفت. این پاداش، نگفتند که در آخرت است، نگفتند بهشت است؛ بخش عمده اش هم البته در آخرت است، اما این پاداش در دنیا هم هست؛ در دنیا هم این پاداش را به ما خواهند داد. همین آیات سورهٔ مبارکهٔ احزاب را که یکی از برادرها یا جمعی شاید خواندند: «مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا . لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ»؛(۲) این صدق، همین است. «صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ»؛ یعنی این قراری را که با خدا گذاشتند، این وعده و پیمانی را که با خدا بستند، صادقانه پیمان بستند و پای این پیمان ایستادند و سختی های زندگی، جلوه های شهوت انگیز دنیایی، آنها را از این راه منحرف نکرد. «لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ»؛ خدا به خاطر این راستگویی و ایستادن پای این وعده و پیمان الهی جزا می دهد. خب، اینها معارفی است که با مراجعهٔ به ظاهر قرآن هم می شود اینها را فهمید. اگر چه که در ورای اینها، معارف برتری، بالاتری مسلّماً وجود دارد که اینها را ممکن است خصیصین بفهمند، بندگان صالح و شایستهٔ خدا بفهمند و ما به آنها دسترسی نداشته باشیم، جز از طریق آن بندگان. مسلّم چنین چیزهائی است؛ چون فرمودند قرآن بطونی دارد. روایات متعددی هست که می فرماید قرآن ظاهری دارد، باطنی دارد،(۳) اسراری دارد، اعماقی دارد؛ مثل دریایی است که ظاهر دریا هم هست، وجود دارد، آب است، دریاست، اما فقط همین ظاهر نیست، اعماقی دارد، در آن اعماق هم حقایقی است، چیزهایی است؛ مسلّم این هست. اما از همین ظاهر هم ما می توانیم استفاده کنیم؛ به شرط چه؟ به شرط دقت، تأمل.۱۳۸۹/۰۵/۲۱
بیانات در ضیافت انس با قرآن در اولین روز ماه رمضان
تلاوت قرآن‏، قرآن، فهم قرآن
قرآن، حدیث
۱ ) سوره مبارکه الفتح آیه ۱۰
إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا
ترجمه:
کسانی که با تو بیعت می کنند (در حقیّقت) تنها با خدا بیعت می نمایند، و دست خدا بالای دست آنهاست؛ پس هر کس پیمان شکنی کند، تنها به زیان خود پیمان شکسته است؛ و آن کس که نسبت به عهدی که با خدا بسته وفا کند، بزودی پاداش عظیمی به او خواهد داد.
۲ ) سوره مبارکه الأحزاب آیه ۲۳
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا
ترجمه:
در میان مؤمنان مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستاده اند؛ بعضی پیمان خود را به آخر بردند (و در راه او شربت شهادت نوشیدند)، و بعضی دیگر در انتظارند؛ و هرگز تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود ندادند.
۲ ) سوره مبارکه الأحزاب آیه ۲۴
لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ إِنْ شَاءَ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا
ترجمه:
هدف این است که خداوند صادقان را بخاطر صدقشان پاداش دهد، و منافقان را هرگاه اراده کند عذاب نماید یا (اگر توبه کنند) توبه آنها را بپذیرد؛ چرا که خداوند آمرزنده و رحیم است.
۳ )
الکافی،ثقه الاسلام کلینی ج‏۲ ص ۵۹۸ ؛ بصائرالدرجات، محمد بن حسن صفار، ص ۲۰۳ نحوه ؛ مستدرک الوسائل، محدث نوری، ج ۱۷ ، ص ۳۳۱ ؛ بحارالأنوار، علامه مجلسی، ج ۸۹ ، ص ۹۴ ؛
أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّکُمْ فِی دَارِ هُدْنَهٍ وَ أَنْتُمْ عَلَی ظَهْرِ سَفَرٍ وَ السَّیْرُ بِکُمْ سَرِیعٌ وَ قَدْ رَأَیْتُمُ اللَّیْلَ وَ النَّهَارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ یُبْلِیَانِ کُلَّ جَدِیدٍ وَ یُقَرِّبَانِ کُلَّ بَعِیدٍ وَ یَأْتِیَانِ بِکُلِّ مَوْعُودٍ فَأَعِدُّوا الْجَهَازَ لِبُعْدِ الْمَجَازِ- قَالَ فَقَامَ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا دَارُ الْهُدْنَهِ قَالَ دَارُ بَلَاغٍ وَ انْقِطَاعٍ فَإِذَا الْتَبَسَتْ عَلَیْکُمُ الْفِتَنُ کَقِطَعِ اللَّیْلِ الْمُظْلِمِ فَعَلَیْکُمْ بِالْقُرْآنِ فَإِنَّهُ شَافِعٌ مُشَفَّعٌ وَ مَاحِلٌ مُصَدَّقٌ وَ مَنْ جَعَلَهُ أَمَامَهُ قَادَهُ إِلَی الْجَنَّهِ وَ مَنْ جَعَلَهُ خَلْفَهُ سَاقَهُ إِلَی النَّارِ وَ هُوَ الدَّلِیلُ یَدُلُّ عَلَی خَیْرِ سَبِیلٍ وَ هُوَ کِتَابٌ فِیهِ تَفْصِیلٌ وَ بَیَانٌ وَ تَحْصِیلٌ وَ هُوَ الْفَصْلُ لَیْسَ بِالْهَزْلِ وَ لَهُ ظَهْرٌ وَ بَطْنٌ فَظَاهِرُهُ حُکْمٌ وَ بَاطِنُهُ عِلْمٌ ظَاهِرُهُ أَنِیقٌ وَ بَاطِنُهُ عَمِیقٌ لَهُ نُجُومٌ وَ عَلَی نُجُومِهِ نُجُومٌ لَا تُحْصَی عَجَائِبُهُ وَ لَا تُبْلَی غَرَائِبُهُ فِیهِ مَصَابِیحُ الْهُدَی وَ مَنَارُ الْحِکْمَهِ وَ دَلِیلٌ عَلَی الْمَعْرِفَهِ لِمَنْ عَرَفَ الصِّفَهَ فَلْیَجْلُ جَالٍ بَصَرَهُ وَ لْیُبْلِغِ الصِّفَهَ نَظَرَهُ یَنْجُ مِنْ عَطَبٍ وَ یَتَخَلَّصْ مِنْ نَشَبٍ فَإِنَّ التَّفَکُّرَ حَیَاهُ قَلْبِ الْبَصِیرِ کَمَا یَمْشِی الْمُسْتَنِیرُ فِی الظُّلُمَاتِ بِالنُّورِ فَعَلَیْکُمْ بِحُسْنِ التَّخَلُّصِ وَ قِلَّهِ التَّرَبُّص‏
ترجمه:
امام صادق علیه السلام از پدرانش علیهم السلام از رسول خدا (ص) حدیث فرماید که آن حضرت (ص) فرمود: ای مردم شما اکنون در خانه صلح و آرامش هستید و شما در راه سفر هستید و بشتاب شما را خواهد برد، و شما می نگرید که شب و روز و خورشید و ماه هر تازه ای را کهنه می کنند و هر دوری را نزدیک می سازند و هر وعده ای را به سر رسانند، پس اسباب و وسائل را برای گذرگاه طولانی که در پیش است فراهم کنید. فرمود: پس مقداد بن اسود برخاست و عرض کرد: ای رسول خدا، خانه صلح و آرامش یعنی چه؟ فرمود: خانه ای که رساننده است (انسانی را به گور رساند، یا در آن خانه کردار نیک ذخیره شود برای رسیدن به منزلهای آخرت) و جداکننده (یعنی انسان را از دنیا و علائقش جدا کند) پس هر گاه فتنه ها همچون شب تار بر شما مبهم و پیچیده گشت، به قرآن رو آورید (و بدان چنگ زنید) زیرا آن است شفاعت کننده ایست که شفاعتش پذیرفته است و گزارش دهنده است که گفته اش تصدیق شده است، هر که آن را مقابل و پیشوای خود قرار داد، او را به بهشت رهبری کند و هر که آن را پشت سر خود قرار دهد او را از پشت به سوی جهنم براند، و قرآن راهنمائی است که به بهترین راه ها راهنمائی می کند، و کتابی است که شرح و کلام روشن و تحصیل (بدست آوردن حقائق) در آن است و آن جداکننده (میان حق و باطل) است و شوخی و سرسری نیست برای آن ظاهری است و باطنی، پس ظاهرش حُکم و دستور است و باطنش علم و دانش، ظاهرش زیبا است و باطنش ژرف و عمیق است. ستارگانی دارد و ستارگانش هم ستارگانی دارد. شگفتیهایش به شماره در نیاید و عجائبش کهنه نگردد. چراغهای هدایت در آنست و جایگاه نور حکمت و راهنمای معرفت است برای آن کس که صفات را بشناسد پس باید شخص تیز بین دقت نظر کند و دقت نظر را تا به درک صفت آن ادامه دهد تا از هلاکت نجات یابد و از گرفتاری رهایییابد، زیرا اندیشیدن است که زندگانی دل بینا است، چنانچه آنکه جویای روشنی است در تاریکیها به وسیله نور راه را پیماید، بر شما باد به رهایی و نجات نیکو و کمی انتظار کشیدن.

۱۳۸۸ لزوم توجه قرّا به ایجاد خشوع و تضرع در قرائت

بنده طبق معمول، به قرّاء عزیزمان توصیه هائی می کنم. یک توصیهٔ دیگری هم که امسال می خواهم عرض بکنم، این است که این لحنها و آهنگها خوب است؛ اینها چیزهائی است که قرآن را در گوش و دل شیرین می کند و در نفوذ قرآن تأثیر می گذارد؛ منتها دو جور می شود این آهنگهای گوناگون را با این صداهای خوب، اداء کرد: یکی اینکه صرفاً کسی خوانندگی می کند؛ این یک جور است؛ داریم توی این قرّاء معروف مصری - که حالا برجستگان قرّاء هستند - بعضی اینجوری اند؛ صرفاً خوانندگی است؛ خوب هم می خوانند، صداها هم خوب است، لحنها و آهنگها هم خوب است. یک جور دیگر این است که قرآن را به نحوی بخوانند - با همین صوتها، با همین لحنها و آهنگها - که خشوع در دل ایجاد کند، دل را به یاد خدا بیندازد: «وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا»(۱) این، حاصل بشود. انسان را به حالت خشوع و تضرع نزدیک کند؛ اینجوری هم داریم. در همین قرّاء معروفی که هستند، بعضی شان اینجوری اند؛ خواندنشان، خواندن خشوع است. باید این را رعایت کنند، بخصوص شما جوانها که بحمداللَّه هم صداهای خوبی دارید، هم تسلط خوبی، هم می فهمم که این آیاتی را که می خوانید با معانی و مفاهیم آن آشنا هستید. قبلها اینجور نبود؛ سالهای دههٔ اول انقلاب اینجور نبود؛ صداهای خوبی هم بود، می خواندند، اما توجه به معانی و مفاهیم غالباً نداشتند. بحمداللَّه حالا این پیشرفتها جوانها را پیش آورده. اینها خوب است؛ منتها این را هم رعایت کنید و در ضوابط تلاوت خودتان بگنجانید، تا این خشوع به وجود بیاید.۱۳۸۸/۰۵/۳۱
بیانات در جمع قاریان قرآن در روز اول ماه رمضان
تلاوت قرآن‏
قرآن
۱ ) سوره مبارکه الأنفال آیه ۲

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
ترجمه:
مؤمنان، تنها کسانی هستند که هرگاه نام خدا برده شود، دلهاشان ترسان می گردد؛ و هنگامی که آیات او بر آنها خوانده می شود، ایمانشان فزونتر می گردد؛ و تنها بر پروردگارشان توکل دارند.

۱۳۸۸ قرآن، تلاوت قرآن‏، مجالست با قرآن، انس با قرآن، غفلت از قرآن

قرآن مثل کتاب معمولی نیست که آدم یک بار بخواند، خیلی خوب، خواندیم و یاد گرفتیم، بعد ببندیم بگذاریم سر جایش؛ نه، این مثل آب آشامیدنی است، حیات بخش است، همیشه مورد نیاز است، تأثیر آن تدریجی است، در طول زمان است، نهایت ندارد، هدایت او آخر ندارد.۱۳۸۸/۰۵/۳۱
بیانات در جمع قاریان قرآن در روز اول ماه رمضان
قرآن، تلاوت قرآن‏، مجالست با قرآن، انس با قرآن، غفلت از قرآن

۱۳۸۷ لزوم انس با قرآن برای موعظه گرفتن از آن

از خدای متعال بایستی کمک خواست، باید استغاثه کرد، باید به قرآن و دعا و تضرع پناه برد. من از جملهٔ سفارشهایی که گاهی قبلاً هم به دوستانِ نمایندهٔ مجلس عرض کردم، به مسئولین دولت هم همینجور، این است که تلاوت قرآن را نگذارید از زندگی تان حذف شود. حتماً قرآن بخوانید؛ هر روز، ولو کم، ولو روزی یک صفحه؛ با تأمل و با دقت. اصرار ما بر این است که دوستان رابطه شان را با قرآن از دست ندهند. به آن ده دقیقه ای هم که در اول مجلس قرآن خوانده می شود، اکتفا نکنید. اگر چه حالا یک سنت خوبی هم در مجلس هفتم گذاشته شد که ترجمهٔ قرآن هم خوانده می شود که کار مفید و شایسته ای است، لیکن به او اکتفا نکنید. قرآن درس است، قرآن موعظه است؛ ما همه به موعظه احتیاج داریم. موعظه معنایش این نیست که چیزی را که انسان نمی داند، همیشه به آدم بگویند؛ گاهی چیزهایی است که ما می دانیم، اما در شنیدن اثری است که در دانستن نیست؛ باید بشنویم و قرآن به ما می شنواند. «مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ »(۱). تعبیر وعظ و موعظه در قرآن مکرر به کار رفته است. قرآن موعظه است.۱۳۸۷/۰۳/۲۱
بیانات در اولین دیدار با نمایندگان مجلس هشتم
تلاوت قرآن‏، انس با قرآن
قرآن
۱ ) سوره مبارکه یونس آیه ۵۷

يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ
ترجمه:
ای مردم! اندرزی از سوی پروردگارتان برای شما آمده است؛ و درمانی برای آنچه در سینه هاست؛ (درمانی برای دلهای شما؛) و هدایت و رحمتی است برای مؤمنان!

۱۳۸۶ لزوم همراه بودن فهم قرآن با تلاوت آن

یک نوع قرآن خواندن این است که انسان ظاهر قرآن را بگیرد بخواند تا آخر. این نوع، نمی خواهیم بگوئیم هیچ اثری ندارد. البته بنده سابقها می گفتم هیچ اثر ندارد، بعد تجدید نظر کردم. نمی شود گفت هیچ اثر ندارد، ولی اثرش در قبال آن اثری که متوقعِ از تلاوت قرآن است، شبیه هیچ است؛ نزدیک هیچ است.
یک تلاوت، تلاوت کسانی است که آیه را می خوانند، لیکن - این مال امثال ماهاست - می خوانند برای اینکه یک نکته ای پیدا کنند برای گفتن در فلان منبر، در فلان سخنرانی، در فلان محفل، در فلان مجلس. این، عیبی ندارد؛ اما این نوع هم آن نیست که ما موظفیم انجام بدهیم.
یک تلاوت این است که انسان مثل یک مستمعی بنشیند پای صحبت خدای متعال. خدای متعال دارد با شما حرف می زند. مثل اینکه از یک عزیزی، از یک بزرگی، نامه ای به شما رسیده باشد. شما نامه را می گیرید می خوانید. برای چه می خوانید؟ برای اینکه ببینید چه برای شما نوشته. قرآن را اینجوری بخوانید. این نامهٔ خدای متعال است. امین ترین زبانها و دلها این قرآن را از خدای متعال گرفته و به شما رسانده است. ما از آن استفاده کنیم؛ بهره ببریم؛ لذا در روایت هست که سوره را وقتی که می خوانید، همت شما این نباشد که به آخر سوره برسید، همت شما این باشد که قرآن را بفهمید(۱) ولو حالا به آخر سوره، به وسط سوره، وسط جزء، به وسط حزب نرسید و آن را تمام هم نکنید؛ تأمل و تدبر کنید. قرآن را اینگونه بخوانید. اگر کسی با قرآن مأنوس بشود، از قرآن دل نمیکَند. اگر ما با قرآن مأنوس بشویم، حقیقتاً از قرآن دل نمیکَنیم.۱۳۸۶/۰۶/۲۲
بیانات در دیدار قاریان
تلاوت قرآن‏، فهم قرآن
حدیث
۱ )
الکافی، ثقه الاسلام کلینی، ج ‏۲، ص ۶۱۴ ؛ دعائم الإسلام، نعمان بن محمد تمیمی‏، ج ‏۱، ص ۱۶۱ ؛ الجعفریات، محمد بن محمد بن اشعث‏، ص ۱۸۰ ؛ النوادر، سید فضل الله راوندی‏، ص ۳۰ ؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج ‏۸۹، ص ۲۱۵ ؛
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ص بَیِّنْهُ تِبْیَاناً وَ لَا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعْرِ وَ لَا تَنْثُرْهُ نَثْرَ الرَّمْلِ وَ لَکِنْ أَفْزِعُوا قُلُوبَکُمُ الْقَاسِیَهَ وَ لَا یَکُنْ هَمُّ أَحَدِکُمْ آخِرَ السُّورَهِ.
ترجمه:
عبد اللَّه بن سلیمان گوید: از حضرت صادق علیه السلام پرسیدم از گفتار خدای عز و جل (که فرماید:) وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا فرمود: امیر المؤمنین صلوات اللَّه علیه فرموده: یعنی او را خوب بیان کن و همانند شعر آن را بشتاب مخوان، و مانند ریگ (هنگام خواند) آن را پراکنده مساز، ولی دلهای سخت خود را بوسیله آن به بیم و هراس افکنید، و همت شما این نباشد که سوره را بآخر رساند (یعنی همت خود را در تدبر و تأمل در آیات و بکار بستن و عمل کردن آنها قرار دهید نه باینکه سوره را بآخر رسانید).

۱۳۸۵ لزوم توجه به فهم قرآن در کنار تلاوت آن

من همین جا این را عرض بکنم و تذکر بدهم، که اگر ما معتقدیم - که معتقدیم - که عمل به قرآن، اساس و محور احیاء قرآن است و مسئله به تلاوت و خواندن و اینها ختم نمی شود - که به آن اعتقاد داریم؛ معتقدیم باید به قرآن عمل کنیم، باید جامعه مان را قرآنی کنیم، باید فکرمان را قرآنی کنیم، باید عملمان را قرآنی کنیم، باید قرآن را باور کنیم؛ قرآن را باور کنیم و وعدهٔ قرآن را وعدهٔ صدق و حق بدانیم، همین طور که خود قرآن می فرماید: «وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ»(۱)؛ همچنانی که باید تعاملمان با شخص خودمان، با افراد خانواده مان، با افراد محیط کارمان، با افراد اجتماعمان، با مسلمین کشورهای دیگر، با قدرتها، با ملتها و همهٔ اینها باید با نَفَس و روح قرآنی تنظیم بشود؛ اینها همه اش درست است و به آن اعتقاد داریم؛ احیاء قرآن، عمل به قرآن و گرامیداشت قرآن این است؛ اینها درست - اما اینها معنایش این نیست که ما تلاوت قرآن را دست کم بگیریم. من می خواهم به شما «قرآنی»ها - که اهل تلاوت، اهل تجوید و اهل لحن و آهنگ و صوت و خواندن قرآنید - این را تأکید کنم، گاهی شنیده می شود که بعضی می گویند آقا به قرآن باید عمل کرد؛ خوب، این حرف درستی است؛ اما مقصودشان این است که تلاوت قرآن و آرایه های قرآنی را دست کم بگیرند! من با این مخالفم. تلاوت قرآن هم جزوِ یک مجموعه و منظومه ای است که اینها همه به هم متصل است؛ این هم بایستی مورد توجه قرار بگیرد و گرامی داشته شود. هم باید تلاوت بکنید و هم باید معانی قرآن را بفهمید؛ اگر معنای قرآن را فهمیدید، می توانید بهتر تلاوت کنید. الان قراء حالا را با قراء بیست سال قبلمان مقایسه کنیم، که این حرکت قرآنی در کشور ما تازه و آرام آرام شروع شده بود؛ بعضیها خوب هم می خواندند، صداها خوب بود و شیوه های قراء معروف را هم یاد گرفته بودند و می خواندند؛ اما دلنشین نبود؛ چرا؟ چون از معانی و مفاهیم آیات هیچ سر در نمی آوردند؛ این معلوم بود. اما امروز آن طور نیست؛ امروز جوانهای ما این آیاتی را که می خوانند، خودِ کیفیتِ خواندنشان، حکایت از این می کند که اینها معنای آیه را می فهمند و به مفهوم آیه توجه دارند.۱۳۸۵/۰۷/۰۴
بیانات در دیدار قاریان شرکت کننده در بیست و سومین مسابقات بین المللی قرآن
تلاوت قرآن‏
قرآن
۱ ) سوره مبارکه الأنعام آیه ۱۱۵
وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
ترجمه:
و کلام پروردگار تو، با صدق و عدل، به حدّ تمام رسید؛ هیچ کس نمی تواند کلمات او را دگرگون سازد؛ و او شنونده داناست.

۱۳۸۵ تلاوت قرآن‏، حفظ قرآن، ترجمه قرآن

اول باید خوب بخوانید؛ تلاوت را خوب، زیبا و جامع و صحیح بخوانید؛ دوم، معانی و مفاهیم قرآنی را بفهمید، و سوم، قرآن را حفظ کنید.۱۳۸۵/۰۷/۰۴
بیانات در دیدار قاریان شرکت کننده در بیست و سومین مسابقات بین المللی قرآن
تلاوت قرآن‏، حفظ قرآن، ترجمه قرآن

۱۳۸۴ تلاوت قرآن‏، تدبر در قرآن، فهم قرآن

تلاوت قرآنی مطلوب است که انسان با تدبر بخواند و کلمات الهی را بفهمد، که به نظر ما می شود فهمید.۱۳۸۴/۰۷/۱۷
بیانات در دیدار اعضای هیأت دولت
تلاوت قرآن‏، تدبر در قرآن، فهم قرآن

۱۳۸۳ تلاوت قرآن‏، قاریان قرآن، قاریان قرآن

تلاوت قرآن به شکل ممتاز ، با صدای خوش و با آهنگ درست و خوب، مشوق گرایش عمومی به قرآن با دل و جان و فکراست .۱۳۸۳/۰۷/۲۵
بیانات در دیدار جمعی از قاریان قرآن
تلاوت قرآن‏، قاریان قرآن، قاریان قرآن

تلاوت قرآن‏، قاریان قرآن ۱۳۸۳

یکی از مسائل تلاوت ، مسألهٔ موسیقی تلاوت و نغمه های صحیح تلاوت است، که این ها را بایستی صحیح خواند.۱۳۸۳/۰۷/۲۵
بیانات در دیدار جمعی از قاریان قرآن
تلاوت قرآن‏، قاریان قرآن

تلاوت قرآن‏، قرآن ۱۳۸۳

حقیقتاً شنیدن آیات کتاب الهی دل انسان را روشن می کند.۱۳۸۳/۰۶/۲۶
بیانات در دیدار جمعی از قاریان قرآن
تلاوت قرآن‏، قرآن

۱۳۸۲ خواندن قرآن برای شفای دردها

[مسأله تلاوت قرآن که ما این قدر به آن اهمیت می دهیم، صرفاً مایه سرگرمی و هنرنمایی نیست، بلکه وسیله ای برای دست یافتن به فضای قرآنی در کلّ جامعه است] عزیزان من! بدانید که امروز دنیای اسلام محتاج قرآن است. در مضامین آیات سوره های آل عمران، بقره، انبیاء و احزاب، که دوستان شما در این جا خواندند، مطالبی وجود دارد که امروز علاج دردها و ضعفهای دنیای اسلام است و اینهاست که ایمان انسان را عمیق و راسخ می کند؛ معرفت انسان را روشن و آگاهانه می کند؛ نیروی حیاتی انسان را به میدان می آورد و از آنها کار می کِشد. آن وقت جامعه ای با این خصوصیات، هم ترقّی می کند، هم روحیه می گیرد. وقتی جامعه ای روحیه اش قوی شد، دشمن نمی تواند به آن زور بگوید. وقتی زورگویان دنیا بخواهند سوار فرد، جماعت و یا ملتی شوند، اوّلین اقدامشان این است که روحیهٔ آن فرد یا ملت را بشکنند و احساس توانایی و ایستادگی اش را از بین ببرند. تا زمانی که احساس قدرت و توانایی و روحیه در یک ملت و جماعتی وجود دارد، هیچ کس نمی تواند بر آن فائق آید؛ نه دشمنان بیرونی و نه دشمنان درونی؛ تنبلی و بی عاری و بی کارگی. این که در روایت دارد: «و رجل قرأ القرآن فوضع دواء القرآن علی داء قلبه»(۱) برای این است که قرآن را فقط برای این که اسم و رسم بیابند یا مشغولیتی برای خودشان درست کنند، نخوانند؛ بلکه قرآن را به جهت این که درمانهای اصلی از آن است بخوانند. داروی قرآن را روی درد جان و وجود و باطن خود بگذاریم و با قرآن این دردها را شفا دهیم. این کار، احتیاج دارد به این که فضا قرآنی شود.۱۳۸۲/۰۸/۰۶
بیانات در دیدار جمعی از قاریان قرآن
تلاوت قرآن‏، قرآن
حدیث
۱ )
الکافی، ثقه الاسلام کلینی، ج ۲ ، ص ۶۲۷ ح ۱ ؛ خصال، شیخ صدوق، ج ۲، ص ۱۴۲ ؛ امالی، شیخ صدوق، ص ۲۰۲ ؛
قُرَّاءُ الْقُرْآنِ ثَلَاثَهٌ رَجُلٌ قَرَأَ الْقُرْآنَ فَاتَّخَذَهُ بِضَاعَهً وَ اسْتَدَرَّ بِهِ الْمُلُوکَ وَ اسْتَطَالَ بِهِ عَلَی النَّاسِ وَ رَجُلٌ قَرَأَ الْقُرْآنَ فَحَفِظَ حُرُوفَهُ وَ ضَیَّعَ حُدُودَهُ وَ أَقَامَهُ إِقَامَهَ الْقِدْحِ- فَلَا کَثَّرَ اللَّهُ هَؤُلَاءِ مِنْ حَمَلَهِ الْقُرْآنِ وَ رَجُلٌ قَرَأَ الْقُرْآنَ فَوَضَعَ دَوَاءَ الْقُرْآنِ عَلَی دَاءِ قَلْبِهِ فَأَسْهَرَ بِهِ لَیْلَهُ وَ أَظْمَأَ بِهِ نَهَارَهُ وَ قَامَ بِهِ فِی مَسَاجِدِهِ وَ تَجَافَی بِهِ عَنْ فِرَاشِهِ فَبِأُولَئِکَ یَدْفَعُ اللَّهُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْبَلَاءَ وَ بِأُولَئِکَ یُدِیلُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ الْأَعْدَاءِ وَ بِأُولَئِکَ یُنَزِّلُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ الْغَیْثَ مِنَ السَّمَاءِ فَوَ اللَّهِ لَهَؤُلَاءِ فِی قُرَّاءِ الْقُرْآنِ أَعَزُّ مِنَ الْکِبْرِیتِ الْأَحْمر
ترجمه:
قرآن خوانان سه گروه اند:یکی آنکه قرآن خواند و آن را سرمایه کسب خود کند و پادشاهان را با آن بدو شد و بمردم بزرگی بفروشد.و دیگر مردی است که قرآن را بخواند و حروف آن را نگهداری کند ولی حدود آن را ضایع سازد و آن را چون قدح (جام آب) نگهداری کند یعنی برای خودنمائی و هنگام سودجوئی از آن منتفع گردد و در سایر اوقات پشت سر اندازد چنان که شخص سواره جام آبش را پشت سرش می آویزد و مانند این کلام در کتاب دعاء باب صلوات گذشت مراجعه شود) خداوند امثال اینان را در قرآن خوانان زیاد نکند.و دیگر مردی است که قرآن خواند و داروی قرآن را بر دل دردمندش نهد و برای (خواندن و بکار بستن و دقت و غور در معانیش) شب زنده داری کند و روزش را بتشنگی بسر برد، و در هنگام نمازهایش و جاهای آن بدان قیام کند، و از بستر خواب بخاطر آن دوری گزیند، و بخاطر این دسته از مردمان است که خدای عزیز جبار بلا را بگرداند، و ببرکت ایشان است که خدای عز و جل شر دشمنان را باز دارد، و بسبب آنان است که خدای عز و جل از آسمان باران فرستد، پس بخدا سوگند اینها در میان قرآن خوانان از کبریت احمر کمیاب ترند.»

۱۳۸۰ تلاوت قرآن‏، حفظ قرآن، قرآن، فهم قرآن، عمل به قرآن

تلاوت و قرائت و حفظ قرآن، مقدمهٔ فهم و عمل است.۱۳۸۰/۰۷/۲۶
بیانات در مراسم اختتامیهٔ هجدهمین دوره مسابقات حفظ، قرائت و تفسیر قرآن کریم
تلاوت قرآن‏، حفظ قرآن، قرآن، فهم قرآن، عمل به قرآن

۱۳۷۹ انس با قرآن، قرآن، تلاوت قرآن‏، جلسه قرآن، معارف قرآنی، فهم قرآن، قاریان قرآن، قاریان قرآن

جلسهٔ قرآن، تلاوت قرآن و صوت قرآن، مقدّمه برای معرفت مفاهیم قرآنی است.۱۳۷۹/۰۸/۰۹
بیانات در مراسم اختتامیه مسابقات حفظ و قرائت قرآن کریم
انس با قرآن، قرآن، تلاوت قرآن‏، جلسه قرآن، معارف قرآنی، فهم قرآن، قاریان قرآن، قاریان قرآن

۱۳۷۹ قرآن، تلاوت قرآن‏، قاریان قرآن، قاریان قرآن

تلاوت قرآن یک فضیلت بزرگ و یک ثواب است؛ اما این تلاوت وسیله ای برای رسیدن به معرفت است.۱۳۷۹/۰۸/۰۹
بیانات در مراسم اختتامیه مسابقات حفظ و قرائت قرآن کریم
قرآن، تلاوت قرآن‏، قاریان قرآن، قاریان قرآن

۱۳۷۳ لزوم انس گرفتن مدبّرانه با قرآن

برادران عزیز همین که قرآن را در جیبمان بگذاریم کافی است؟ این که در هنگام سفر، از زیر قرآن رد شویم کافی است؟ امروز من می گویم، این که ما در جلسهٔ تلاوت قرآن شرکت کنیم کافی است؟ این که حتی قرآن را با صدای خوش تلاوت کنیم یا تلاوت خوش را بشنویم و از آن لذّت ببریم کافی است؟ نه. چیز دیگری لازم دارد. آن چیست؟ آن تدبّر در قرآن است. باید در قرآن تدبّر کرد. خودِ قرآن در موارد متعدد از ما می خواهد که تدبّر کنیم.(۱) عزیزان من! اگر ما یاد گرفتیم که با قرآن به صورت تدبّر، اُنس پیدا کنیم، همهٔ خصوصیاتی که گفتیم حاصل خواهد شد. ما هنوز خیلی فاصله داریم؛ پس باید پیش برویم. این که شما می بینید از اوّلِ انقلاب تا امروز، مسؤولین و دلسوزان کشور، قرآن را در تلاوت، در حفظ و در تعقیبِ مراسم مربوط به قرآن مطرح کرده اند، برای این است که ما به آن جا نزدیک شویم. البته تلاوت قرآن با صدای خوش، کار بسیار خوبی است. روایت دارد که امام سجاد علیه السّلام - هم دربارهٔ امام سجاد علیه السّلام دارد، هم دربارهٔ امام باقر علیه السّلام - وقتی تلاوت می کردند، کسانی که از نزدیک محل تلاوت ایشان می گذشتند، زانوهایشان می لرزید و سست می شد و نمی توانستند حرکت کنند. می ایستادند تلاوت قرآن را گوش می کردند و وقتی حظّ خودشان را می بردند، به راهشان ادامه می دادند.(۲) تلاوت قرآن با صوت خوش و با آداب که شیوهٔ خاصی دارد، موسیقی خاصی دارد، روش خاصی دارد، امور لازمی است. اینها انسان را نزدیک می کند؛ اما کافی نیست. اگر بخواهیم تشبیه کنیم، این طور می گوییم: قرآن را به صورت بنای مُعْظمی، دارای سالنها و حجره ها و زوایای گوناگون و اعماق فراوان در نظر بگیرید. این عمارت وسیع و عظیم، سردر و مدخلی دارد. اگر آن مدخل را زیبا ساختیم، مردم برای ورود در آن عمارت، تشویق می شوند. مدخلِ آن بنای رفیع، همین تلاوتهای زیبایی است که این جا خواندند. کاشیکاری دَمِ در، این تلاوت است. حال وارد شوید.۱۳۷۳/۱۰/۱۴
بیانات در مراسم اختتامیهٔ مسابقات قرآن
تدبر در قرآن، تلاوت قرآن‏، قرآن
قرآن، حدیث
۱ ) سوره مبارکه النساء آیه ۸۲
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلَافًا كَثِيرًا
ترجمه:
آیا دربارهٔ قرآن نمی اندیشند؟! اگر از سوی غیر خدا بود، اختلاف فراوانی در آن می یافتند.
۱ ) سوره مبارکه محمد آیه ۲۴
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا
ترجمه:
آیا آنها در قرآن تدبّر نمی کنند، یا بر دلهایشان قفل نهاده شده است؟!
۲ )
الکافی،ثقه الاسلام کلینی ج‏۲ ص ۶۱۵ ؛ الاحتجاج، شیخ طبرسی، ج ۲ ، ص ۳۹۵ ؛ بحارالأنوار، علامه مجلسی، ج ۸۹ ، ص ۱۹۴؛
ذَکَرْتُ الصَّوْتَ عِنْدَهُ فَقَالَ إِنَّ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ ع کَانَ یَقْرَأُ فَرُبَّمَا مَرَّ بِهِ الْمَارُّ فَصَعِقَ مِنْ حُسْنِ صَوْتِهِ وَ إِنَّ الْإِمَامَ لَوْ أَظْهَرَ مِنْ ذَلِکَ شَیْئاً لَمَا احْتَمَلَهُ النَّاسُ مِنْ حُسْنِهِ قُلْتُ وَ لَمْ یَکُنْ رَسُولُ اللَّهِ ص یُصَلِّی بِالنَّاسِ وَ یَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص کَانَ یُحَمِّلُ النَّاسَ مِنْ خَلْفِهِ مَا یُطِیقُون‏
ترجمه:
علی بن محمد نوفلی گوید: نزد حضرت أبی الحسن علیه السلام از آواز خواندن یاد کردم فرمود: همانا علی بن الحسین علیهما السلام قرآن می خواند و چه بسا کسانی بر آن حضرت می گذشتند و از آواز خوش او مدهوش می شدند، و اگر راستی امام چیزی از آواز خوشش آشکار کند مردم تاب شنیدن آن را ندارند، عرضکردم: مگر نبود که رسول خدا (ص) با مردم نماز (جماعت) می خواند و آوازش را بخواندن بلند می کرد؟ فرمود: رسول خدا (ص) باندازه تحمل و طاقت آنان که پشت سرش بودند آوازش را بلند می کرد.

۱۳۷۰ احتیاج جوانان به تلاوت آیات بیانگر عزت اسلامی

نکته یی که در تلاوت و تحفیظ قرآن خوب است شما به عنوان پیشکسوت به جوانان تذکر بدهید، این است که اگرچه همهٔ آیات کریمهٔ قرآن نور است، اما امروز جوانان به بخشی از آیات قرآن خیلی احتیاج دارند و آن، چیزهایی است که عزت اسلام و عزت جامعهٔ اسلامی و توحید عملی جوامع اسلامی در آنهاست. جوانان ما در همه جای دنیای اسلام بایستی این گونه آیات را روان و حفظ باشند و از آنها درس بگیرند. حتّی من یک وقت به این ائمهٔ جماعتی که در بعضی از کشورهای عربی و اسلامی، آیاتی را در قرائت نماز انتخاب می کنند، گفتم آیاتی را انتخاب بکنید که می تواند در سرنوشت ملتهای اسلامی به طور ویژه اثر بگذارد.
البته مردم باید همهٔ آیات الهی را یاد بگیرند و یاد هم می گیرند، لیکن بعضی از مفاهیم قرآنی وجود دارد که دست استعمار سعی کرده است ماها را از آنها دور نگه بدارد. ما را از جهاد دور نگهداشتند. ما را از این که کفار نباید بر مسلمین مسلط باشند، دور نگهداشتند. ما را از آیاتی که وحدت مسلمین در آنها هست، دور نگهداشتند. همین آیاتی که الان تلاوت شد - «و ما ارسلنا من رسول الّا لیطاع باذن اللَّه»(۱) - و آیاتی که معنایش حاکمیت عملی اسلام بر زندگی جوامع است، بایستی همهٔ مردم آنها را یاد بگیرند.۱۳۷۰/۰۳/۱۶
بیانات در دیدار جمعی از قاریان قرآن
تلاوت قرآن‏، قرآن، عزت
قرآن
۱ ) سوره مبارکه النساء آیه ۶۴
وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا
ترجمه:
ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای این که به فرمان خدا، از وی اطاعت شود. و اگر این مخالفان، هنگامی که به خود ستم می کردند (و فرمانهای خدا را زیر پا می گذاردند)، به نزد تو می آمدند؛ و از خدا طلب آمرزش می کردند؛ و پیامبر هم برای آنها استغفار می کرد؛ خدا را توبه پذیر و مهربان می یافتند.

۱۳۷۰ سعی در القای مفاهیم با تلاوت قرآن

شیخ مصطفی اسماعیل، خیلی فوق العاده بود. چیزهایی در تلاوت او بود که انصافاً قابل تقلید است. منهای مسألهٔ صدا و کیفیت ادای حروف و کلمات، او کلمات قرآنی را جان می داد. یعنی وقتی که او آیه را می خواند، آن احساسی به مستمع دست می داد که در آیه اقتضای آن احساس بود. مثلاً فرض بفرمایید که در سورهٔ هود، آن جایی که راجع به قضیهٔ پسر نوح آیات کریمه را می خواند: «إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي وَإِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ »(۱)، انسان پدری را احساس می کند که پسر کافرش دارد در مقابلش از بین می رود؛ یعنی هم احساس رأفت به خاطر بُنوّت او، و هم احساس نفرت به خاطر کفر او. او این را با خواندن خودش به انسان القا می کند. این، چیز خیلی مهمی است و آن تأثیر قرآنی را در خواننده مضاعف می کند. شبیه این را - نه به این شدت - من در خواندن شیخ عبدالفتاح دیدم؛ او هم تا حدودی این طور است. مرحوم منشاوی هم جزو آن چهره های برجستهٔ قرآنی است. چند نفر از مقلدان ایشان الان در این جا هستند.۱۳۷۰/۰۲/۰۶
بیانات در مراسم تودیع قاریان قرآن
تلاوت قرآن‏، قرآن
قرآن
۱ ) سوره مبارکه هود آیه ۴۵
وَنَادَى نُوحٌ رَبَّهُ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي وَإِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَأَنْتَ أَحْكَمُ الْحَاكِمِينَ
ترجمه:
نوح به پروردگارش عرض کرد: «پروردگارا! پسرم از خاندان من است؛ و وعده تو (در مورد نجات خاندانم) حق است؛ و تو از همه حکم کنندگان برتری!»

۱۳۷۰ تلاوت قرآن‏، قرآن، انس با قرآن

ما اگر بخواهیم کل امت با قرآن انس بگیرند، باید تلاوت قرآن را در جامعه باب کنیم.۱۳۷۰/۰۱/۲۲
بیانات در دیدار جمعی از قاریان قرآن
تلاوت قرآن‏، قرآن، انس با قرآن

۱۳۷۰ نحوه برگزاری جلسات تفسیر رهبری در قبل از انقلاب

[شما قراء محترم باید] آداب تلاوت مجلسی را فرا بگیرید. فرض کنید عده یی از این مردم و مسلمین حزب اللَّه در جایی نشسته اند و از شما دعوت کرده اند که برایشان قرآن بخوانید. دأب و فکر من این است و می خواهم در جامعهٔ ما کاری بشود که برای قرّاء قرآن منبر بگذاریم و همچنان که الان وعاظ منبر می روند، قاریان قرآن هم منبر بروند و مثلاً نیم ساعت قرآن بخوانند و مردم آن زلال کلام الهی را مستقیم از او بشنوند و دلهایشان بلرزد و اشک بریزند و موعظه بشوند و بلند شوند و بروند؛ ولی ما حالا قرآن کریم را فقط مقدمهٔ سخنرانی قرار داده ایم!
من در سالهای ۵۱ و ۵۲ و ۵۳ در مشهد سخنرانی می کردم؛ می ایستادم سخنرانی می کردم. بعد هم که حرف من تمام می شد، روی زمین می نشستم. سپس صندلی می گذاشتیم، تا قاری قرآن تلاوت کند. همین آقای فاطمی و بعضی از برادران دیگر، روی صندلی می نشستند و قرآن می خواندند. من می گفتم که حرف من مقدمهٔ تلاوت قرآن است. من ایستاده صحبت می کردم؛ اما صندلی بلند و قشنگی - مثل منبر - گذاشته بودیم و اینها روی آن می نشستند و بعد از صحبت من قرآن می خواندند؛ همان آیاتی که من قبلاً تفسیر کرده بودم. فکر من این است.
من می گویم که در جامعه، قرآن اصل است. امت حزب اللَّه باید یواش یواش با قرآن آشنا بشوند؛ آن طوری که بتوانند مستقیم قرآن را از شماها گوش کنند و بفهمند. شما باید بتوانید در یک مجلس بالای منبر بروید، آیات قرآن را بخوانید و مردم با شنیدن این آیات اشک بریزند؛ ما این را می خواهیم. اگر شما می خواهید این کار را بکنید، باید بتوانید با صوت خودتان این مجلس را جذب کنید. این، آداب و فنونی دارد. شما برادران باید بر حسب استعداد و طبیعت و فطرت خود و گوش کردن نوارهایی که از قرّاء معروف می آید، این فنون را یاد بگیرید. البته مقداری از اینها تأمین شده، اما مقدار دیگرش را هم بایستی تأمین کنید.۱۳۷۰/۰۱/۲۲
بیانات در دیدار جمعی از قاریان قرآن
تاریخ فعالیتها و مبارزات آیت الله خامنه ای قبل از، جلسات تفسیر قرآن رهبری، تلاوت قرآن‏
روایت تاریخی

۱۳۶۸ تلاوت قرآن بزرگترین شرف

از ملاقات آقایان خیلی خوشحالیم؛ مخصوصاً شیخ راغب مصطفی که سالهاست من با صدا و تلاوت ایشان آشنا هستم. از ملاقات آقای شیخ بسیونی هم خیلی خوشحالیم. شرف شما به قرآن است و تلاوت قرآن بزرگترین شرف است؛ همچنان که پیامبر(ص) فرمود: « أَشْرَافُ أُمَّتِي حَمَلَةُ الْقُرْآنِ »(۱). انتم حمله القران، والحمدللَّه. ما برای قرّای قرآن احترام زیادی قایلیم و معتقد هستیم که قرّای قرآن هم رسالت سنگین و مسؤولیت بزرگی بر دوش دارند. در حقیقت، در هرجایی که صوت تلاوتتان می رود، شما حضور دارید و با این حضور همه جایی، می توانید خیلی مؤثر باشید. یعنی واقعاً گاهی ملتی را با یک تلاوت می شود منقلب کرد. در واقع به برکت آن محبتی که مردم به خاطر صوت قرآن و به برکت آن به شما پیدا می کنند، می توانید تحولی ایجاد کنید.۱۳۶۸/۱۱/۲۰
بیانات در دیدار شیخ راغب مصطفی غلوش و شیخ محمّد بسیونی
تلاوت قرآن‏، قرآن
حدیث
۱ )
أمالی ،شیخ صدوق ص ۲۳۴ ح۶ الخصال، الشیخ الصدوق، ج۱ص۷ معانی الاخبار،الشیخ الصدوق،ص۱۷۷ بحار الانوارج۸۴ص۱۳۸ح۶

أَشْرَافُ أُمَّتِي حَمَلَةُ الْقُرْآنِ وَ أَصْحَابُ اللَّيْل‏ »

ترجمه:
رسول خدا (ص) فرمود بزرگان امت من حافظان قرآن و همنشینان شب(شب زنده داران) هستند

منبع: پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله خامنه ای - تاریخ برداشت :۹۵/۳/۳۱

بازگشت به تلاوت قرآن