فرهنگ مصادیق:فلسفه و حکمت مهریه از نظر اسلام چیست؟ - پاسخگو
فلسفه و حکمت مهریه از نظر اسلام چیست؟
فلسفه تعیین مهر از نگاه اسلام، تنها جنبه مادی و اقتصادی ندارد بلکه بسیاری از ابعاد معنوی و تربیتی لطیف که حاکی از پیوند محبت و عشق و بقا و تکامل بوده نیز منظور شده است.
برای این که هویت معنوی- نه اقتصادی- مهر روشن گردد لازم است برخی دستورات آسمانی که دربارهٔ تعیین صداق و تبیین کابین و مهر در احادیث آمده است مورد دقت قرار گیرد. برای نمونه اولین کابینی که برای مبدأ نسل کنونی بشر یعنی نکاح آدم وحوا (ع) معین شد آموزش احکام بود، چنان که بر اساس حدیثی که زراره از امام صادق (ع) نقل میکند: خداوند به حضرت آدم فرمود: «رضای من آن است که معارف دین مرا به او بیاموزی، آدم گفت: قبول کردم». همچنین گاهی رسول اکرم (ص) که صداق برخی اصحاب را تعلیم سورهای از قرآن قرار میداد.
به هر حال فلسفه مهریه را در امور ذیل خلاصه میتوان کرد:[۱]
۱. مهریه تجلی فطرت و طبیعت است: هدیه دادن به محبوب به عنوان اظهار محبت و نشان دادن علاقه، امری فطری و طبیعی است که معمولا از سوی کسی که پیش قدم میشود و طالب و یا خواستگار است ارایه میگردد. این امر حتی در میان بسیاری از موجودات رایج است. مثلا مسألهای که به تازگی کشف شده این است که زاغچه نو پس از بازدید آشیانههای مورد نظر به اتفاق همسر آینده اش به او یک حشره هدیه میکند.
۲. مهریه قانون عشق و جذب است: مرد از نظر آفرینش مظهر طلب، عشق و تقاضا است و زن مظهر محبوبیت و معشوقیت میباشد. مهریه از جانب مرد یک اظهار عشق و محبت فوق العاده برای زن میباشد که حتی بالاتر از بخشش و هدیههای معمولی است.
۳. مهریه پاداش و نشانه حیا و عزت زن است. مهر با حیا، عفت و عزت زن یک ریشه دارد. زن از لحاظ آفرینش نسبت به شهوتها مقاوم تر است این ویژگی همواره به زن فرصت داده که دنبال مرد نرود و خود را رایگان در اختیار او قرار ندهد.
۴. مهریه باعث بقای خانواده و مانع از فروپاشی آن است. برخی مردان هوس باز گاه بدون هیچ دلیلی همسر را ترک و زن دیگری را که جوان تر و با نشاط تر است انتخاب میکند. مهریه مانع عمدهای در مقابل این هوس رانیها است.
۵. مهر باعث تعادل اقتصادی است. هر چند زن دارای استقلال مالی و اقتصادی از نظر اسلام است ولی به طور معمول در جوامع ابتکار عمل به دست مردان است. در صورت طلاق و جدایی احتمال این که زن بدون پشتوانه اقتصادی بماند بسیار زیاد است. وجود مهریه یک نوع احساس امنیت اقتصادی و پشتوانه برای زن میباشد[۲]
نتیجه آن که: مهریه از نظر اسلام تنها جنبه مادی ندارد بلکه افزون بر آن، حکمتهای دیگری نیز در تعیین مهر نهفته است بنابراین نه تنها به زنان به عنوان کالا نگاه نشده بلکه ارزش و احترام زن به وسیله وضع و تأیید چنین قانونی محفوظ مانده است.
