فرهنگ مصادیق:عوامل خطر و پیشگیری از بیماری کلیه پلی کیستیک
محتویات
بیماری کلیه پلی کیستیک
یک بیماری ارثی است که در آن صدها نفر بلکه هزاران نفر مبتلا به کیست کلیهها و همچنین در سایر اندامها مانند کبد، قلب و مغز هستند. کیست تا حد زیادی بزرگ شده و شکل کلیهها را تغییر میدهد. رایجترین نوع بیماری کلیه پلی کیستیک اتوزومال غالب است. آسیب کلیوی در بیماری اتوزومال کلیه پلی کیستیک غالب به طور معمول بیش از چند دهه طول میکشد، علائم آن در حدود سن ۳۰ تا ۴۰ سالگی مشخص میشود.
کلیه پلیکیستیک یک اختلال کلیوی ارثی که در آن کیستهایی در کلیهها تشکیل میشود. این اختلال سرطانی نیست. بیشتر بیماران دچار این اختلال تا بزرگسالی بیعلامتند. پس از آن علایم به آهستگی در طی حداکثر ۲۰ سال پیشرفت میکند.
علایم شایع
مراحل اولیه
- وجود خون در ادرار که ممکن است فقط با بررسی میکروسکوپی قابل شناسایی باشد.
- عفونتهای مکرر کلیه
- احساس وجود یا لمس تودهای در شکم
- پرفشاری خون
- اغلب بیماران تا هنگامی که بیشتر بافت طبیعی کلیه اشغال شده و در نتیجه نارسایی کلیه بروز کند شکایتی ندارند.
علایم نارسایی کلیه
- درد کمر
- تکرر ادرار
- خستگی و ضعف پیشرونده
- سردرد
- بوی ناخوشایند تنفس
- تهوع، استفراغ یا اسهال
- احتباس مایعات، به ویژه به صورت تورم اطراف مچ پا و چشم
- کوتاهی نفس
- درد سینه
- خارش پوست
- توقف قاعدگی در خانمهای سنین قابل از یائسگی
علل
این اختلال، ارثی بوده و علت آن ناشناخته است.
عوامل افزایشدهنده خطر
سابقه خانوادگی بیماری پلیکیستیک
پیشگیری
در حال حاضر قابل پیشگیری نیست. در صورت وجود بیماری پلیکیستیک کلیه در خانواده، جهت کشف احتمال ابتلای خود به این بیماری با پزشک مشورت کنید. حتی اگر شما سالم بوده و بیماری ندارید، پیگیریهای طبی منظم را فراموش نکنید. در صورت وجود سابقه خانوادگی این بیماری، قبل از تشکیل خانواده، مشاوره ژنتیک را حتماً مدنظر قرار دهید.
عواقب مورد انتظار
بیماری پلیکیستیک کلیه در حال حاضر غیرقابل علاج محسوب میگردد. مراقبتهای طبی با درمان کردن عوارض بروز کننده احتمالی ممکن است سرعت پیشرفت آسیب کلیه را کاهش دهند.
تحقیقات علمی درباره علل و درمان این بیماری ادامه دارد که نویدبخش پیدایش درمانهای مؤثرتر و نهایتاً علاج قطعی بیماری است.
عوارض احتمالی
پیشرفت به سوی نارسایی کلیه
سنگ کلیه
عفونت یا پارهشدن کیستها
اصول کلی
بررسیهای تشخیصی ممکن است شامل آزمایشهای خون، کراتینین سرم، توانایی تغلیظ کلیهها، سیتی اسکن و سونوگرافی باشد.
درمان با هدف پیشگیری از عوارض و حفظ عملکرد کلیه صورت میگیرد.
درمان فوری هر نوع عفونت مهم است.
پیوند کلیه در برخی بیماران سودبخش است.
به ندرت بستری شدن جهت دیالیز لازم میشود.
چکاپ پزشکی دوبار در سال به موازات پیشرفت بیماری باید انجام شود.
داروها
در این اختلال، در غیاب عوارض، معمولاً به دارو نیاز نیست.
در موارد لزوم از آنتیبیوتیکها جهت کنترل عفونت و از داروهای ضدفشار خون بالا استفاده میگردد.
بیشتر داروها از کلیهها دفع میگردند. در صورت وجود نارسایی مزمن کلیه، مقدار مصرفی داروها باید تنظیم گردد.
فعالیت
در نظر گرفتن دورههای استراحت کوتاه و مکرر در طی روز مناسب است ولی فعالیت در حد توان بلامانع است.
رژیم غذایی
از رژیم غذایی کم نمک و کم پروتئین استفاده نمایید.
روزانه حداقل ۸ لیوان مایعات بنوشید.
به دلیل محدودیتهای تغذیهای، استفاده از مکملهای آهن و مولتیویتامین جهت تأمین تغذیه مطلوب ممکن است لازم باشد. مکملهای کلسیم و ویتامین ـ د جهت پیشگیری از نرمی استخوان (استئوپروز) ممکن است توصیه گردد.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم کلیه پلیکیستیک باشید.
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده دارای علایم نارسایی کلیه باشید.
وجود تب با سایر علایم عفونت
کاهش میزان ادرار
خلاصه
بیماری پلیکیستیک نوع اتوزومی غالب، شایعترین اختلال کلیوی است که صرفاً یک ژن را در بر میگیرد و چهارمین علت بیماری کلیوی مرحله انتهایی در بزرگسالان محسوب میشود. کیستهای کلیوی دلیل اصلی این اختلال هستند و ۶۰ درصد از بیماران مبتلا, درد و هماچوری واضح را ذکر میکنند. اگرچه این بیماری در بیش از ۵۰ درصد موارد باعث تخریب پارانشیم کلیه میشود، کراتینین سرم در انتهای سیر بیماری و پس از درگیری برگشتناپذیر پارانشیم غیرکیستیک بالا میرود. فقدان یک معیار حساس برای پیشرفت بیماری, پژوهشگران را بر آن داشت تا طی مطالعهای روی ۲۴۱ بیمار میزان تغییرات حجم کلیه، حجم کلی کیستها و کلیرانس یوتالامات (iothalamate) را اندازهگیری کنند. آنها برای برقراری ارتباط بین حجم کلی کیست و حجم کلی کلیه با کلیرانس یوتالامات از MRI بهره گرفتند. بررسی نتایج نشان داد که حجم کلیه و حجم کلی کیست به شکل تصاعدی افزایش مییابد. حجم کلی کلیه در بدو مطالعه، مستقل از سن بیماران، سرعت افزایش حجم بعدی کلیه را پیشگویی میکرد. بزرگی کلیهها که ناشی از اتساع کیستها در بیماران دچار بیماری کلیه پلیکیستیک است، فرایندی پیوسته و از نظر کمی قابل اندازهگیری است که با دقت عملکرد ارتباط تنگاتنگی دارد. سرعت بیشتر بزرگشدگی کلیه با کاهش سریعتر عملکرد کلیه ارتباط دارد.
