فرهنگ مصادیق:شکر به درگاه خدا و اثرات آن

شکر به درگاه خدا و اثرات آن

انسان شاکر با شکر نعمت‌ها همواره در حال افزودن به سرمایه‌های مادی و معنوی خویش است ولی برعکس فردی که کفران نعمت می‌کند هستی خود و دارایی‌هایش را می‌سوزاند و به تدریج به هلاکت می‌رسد.

در ابتدای سخن به حدیثی از امام صادق (ع) اشاره می‌کنیم که می‌فرماید: شکر نعمت‌ها، پرهیز از گناهان است و شکر تمام و کامل این است که بنده خدا بگوید: الحمد الله رب العالمین.^[۱] پس اگر انسان با دست و زبان، قلم، مال، مقام و منصب و ثروت اعمالی را انجام دهد که مورد رضایت خداوند متعال باشد او با عمل پاک و منزه خود شکر نعمت را به جای آورده است و اگر با یکی از آنان مرتکب گناه گردد کفران نعمت نموده است.

کسی که در قلبش به این باور رسیده باشد که تمام نعمت‌ها از آن خداوند است و با این باور قلبی عالیترین شکر را به جای آورده و وظیفه قلبی خود را ادا کرده است و او همواره باید مراقب و مواظب باشد که در عمل نیز شکرگزار نعمت‌های خارج از وجود انسان باشد و شکر جامع و کامل به کار بردن نعمت بر وفق رضای الهی و اجتناب از گناهان است.

بعضی از نعمت‌ها به واسطه بشر به دست ما می‌رسد در این گونه موارد شرع مقدس دستور داده علاوه برشکر خداوند که خالق و عطا کننده اصل نعمت است باید راه وصول آن نعمت را که انسان‌ها هستند شکر نمود و مراتب حق شناسی را در مقابل این افراد ابراز کرد. امام رضا (ع) می‌فرماید: کسی که شکر نعمت مخلوق خدا را ادا نکند شکر خداوند خالق را ادا نکرده و به جا نیاورده است.^[۲]

امیر المومنین علی(ع) فرمود: آن کسی که به تو نعمت می‌دهد و شکرش را ادا می‌کنی اگر قلبا از تو راضی باشد شکرت بر خشنودی و وفایش می‌افزاید و اگر بر تو خشمگین باشد شکر تو موجب صلاح ضمیر و عطوفتش می‌گردد. شکی نیست که شکر مخلوق علاوه بر این که اطاعت از فرمان خالق در حق شناسی از مخلوق است برای خود فرد هم آثار روحی و روانی به سزایی دارد.

روایتی از رسول اکرم(ص) آمده که می‌فرمایند: آن کسی که غذا می‌خورد و سپاسگزار خداوند است اجر او همانند پاداش کسی است که برای خدا و به منظور نیل به ثواب الهی روزه گرفته است. کسی که سالم است و خدا را بر نعمت سلامتی شکر می‌کند اجر او همانند اجر بیمار مومنی است که برای خداوند در بیماری صبر می‌کند. کسی که از نعمت خداوند برخوردار است و به دیگران هم می‌بخشد اجر او همانند اجر تهیدست محرومی است که برای خدا قانع است و مضیقه زندگی را تحمل می‌نماید^[۳].
انسان‌هایی که به درجه بالاتری از بصیرت و آگاهی رسیده‌اند حتی در مواقع ناخوشی‌ها سختی‌ها بیماری‌ها و مصیبتا نیز خداوند را شاکر هستند، ولی انسانهایی عادی فقط در هنگام سلامتی و نعمت زبان به شکر می‌گشایند و خداوند را سپاس و شکر می‌گویند. انسان‌های با بصیرت همیشه و در همه حال قلب و زبان شاکری دارند.

انسان شاکر با شکر نعمت‌ها همواره در حال افزودن به سرمایه‌های مادی و معنوی خویش است ولی برعکس فردی که کفران نعمت می‌کند هستی خود و دارایی‌هایش را می‌سوزاند و به تدریج به هلاکت می‌رسد و مجازات چنین کفرانی از دست دادن نعمت هاست: شکر نعمت، نعمتت افزون کند، کفر، نعمت از کفت بیرون کند.