فرهنگ مصادیق:شراب خواری - پاسخگو

شراب خواری - پاسخگو

سوال

آیا در قرآن خداوند فرموده شراب حرام است؟ لطفا آیات مربوط به شراب خواری را ذکر کنید. و از کی شراب حرام شد؟ لطفا کامل توضیح دهید.

پاسخ

در عرب قبل از اسلام، می‌گساری بسیار رواج داشت. از عادات شایع عرب بود (متاسفانه در امت‌ها و ملل دیگر نیز این عادت شوم رواج فراوان دارد. به توجیهات مختلف سعی می‌شد آن را موجه جلوه دهند).
شراب و نوشیدنی‌های مست کننده در هیچ دینی حلال شمرده نشده و اسلام هم هیچ گاه نوشیدن شراب را اجازه نداده است. البته با توجه به شیوع این عمل در عرب جاهلی از آن جا که اعلام حرمت آن به صراحت و یک باره به احتمال قریب به یقین با انکار عمومی مواجه می‌شد، قرآن اعلام تدریجی حرمت آن را پیش گرفت و در پنج مرحله آن را بیان نمود :
در مرحله اول فرمود:
وَمِنْ ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَالْأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا
در این آیه از شراب در مقابل رزق نیکو نام برد تا از نیکو نبودن آن به طور غیر مستقیم یاد کند.
در مرحله دوم به صورت کلی و مجمل و بدون تبیین و تفصیل گناه و فحشا را حرام شمرد، بدون این که تصریح کند که شراب از مصداق‌های گناه است:
قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ
این آیه در مکه نازل شد. بدون نام بردن از شراب خواری و اعلام مشتمل بودن آن بر گناه، به صورت کلی هر آنچه گناه و فحشا باشد، حرام اعلام کرد.
در این آیه و آیات دیگر که عنوان گناه و فحشا حرام شده، هر کاری که مخالف فرمان خدا و تجاوز به حریم عبودیت یا به حق دیگران باشد، گناه شمرده شده و چون در می‌گساری هم گناه بزرگ است، به حکم این آیات ممنوع است.
در مرحله سوم به صراحت از نماز خواندن در حال مستی نهی کرد:
لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى
در مرحله بعد یادآوری کرد که گرچه شراب منافعی دارد (از خرید و فروش و تجارت آن به منفعت مالی می‌رسند و یا با خوردن آن از ترس و اضطراب و اندوه نجات یافته و شادابی کاذب به دست می‌آورند) ولی این منافع در قبال گناهی که در آن است، قابل اعتنا نمی‌باشد:
يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا
با وجود این آیات که حرمت را می‌رساند، بعضی باز هم از نوشیدن شراب دست بردار نبودند تا اینکه خداوند به شدیدترین وجه و با چندین تاکید حرمت آن را اعلام کرد و فرمود:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ * إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ
در هیچ موردی قرآن با این تاکید و تصریح و شدت حرمتی را اعلام نکرده ؛ شراب را فقط پلیدی و عمل شیطان خوانده است.
در روایات نیز بر پلیدی شراب تاکید فراوان شده، شراب کلید تمام معصیت‌ها و منشا و مادر تمام گناهان معرفی گردیده است.
رسول خدا در ارتباط با شراب ده نفر را لعن کرد :
کسی که درخت خرما یا انگور را برای تولید خرما و انگور برای تولید شراب می‌کارد؛ آن که باغبانی آن‌ها را می‌کند (با اینکه می‌داند برای چه کاشته شده‌اند)؛ آن که عصاره انگور یا خرما را برای تهیه شراب می‌گیرد؛ شراب می‌نوشد؛ ساقی می‌شود؛ بار شراب حمل می‌کند، تجارت شراب می‌کند؛ شراب می‌فروشد؛ می‌خرد، قیمت و پول شراب را می‌خورد.
امام صادق (ع) فرمود: خمر و شراب از ازل حرام بود. همه پیامبران در شریعت شان به هنگام کامل شدن، حرمت شراب هم بود.
این نمونه‌ای از آیات و روایات در حرام بودن شراب بود.

پانویس

منبع: سایت پاسخگویی به سوالات دینی - تاریخ برداشت : 95/09/28

بازگشت به خوردن مسکرات