فرهنگ مصادیق:شراب از دیدگاه قرآن و سیر تدریجی قرآن در خصوص تحریم شراب

شراب از دیدگاه قرآن و سیر تدریجی قرآن در خصوص تحریم شراب

مقدمه

سکر چیست: سکر اگر چه در لغت معانی مختلفی دارد ولی در اینجا به معنی مسکرات و مشروبات الکلی است و معنی مشهور همین است اسلام برای پیاده کردن بسیاری از احکام خود از روش تدریجی استفاده کرده مثل موضوع تحریم مشروبات الکلی به طوری که نخست آن را به عنوان یک نوشیدنی نامطلوب در نقطه مقابل رزقاً حسنا مطرح نموده.روشن است که قرآن در این آیه هرگز اجازه شرابسازی از خرما و انگور نداده بلکه با توجه به اینکه «مسکرات» را در مقابل «رزق حسن» قرار داده اشاره کوتاهی به تحریم خمر و نامطلوب بودن آن نموده است بنابراین نیاز به این نداریم این آیه قبل از نزول تحریم شراب نازل شده و اشاره به حلال بودن آن است بلکه بر عکس آیه، اشاره به حرام بودن آن می‌کند، و شاید اولین اخطار در زمینه تحریم خمر باشد، در حقیقت گوئی در یک جمله معترضه و در میان پرانتز قرآن مجید می‌خواهد ضمن بر شمردن نعمت‌های الهی به سوء استفاده از آن نیز اشاره کند و سپس در آیه ۴۳ سوره نساء بر طبق همان تدریجی نازل شدن حکم بیان می‌فرماید: در صورتی مستید نماز نخوانید ۱- تحریم نماز در حال مستی : یعنی افراد مست نمی‌توانند مشغول ادای فریضه نماز شوند و نماز آنها در این حال باطل است فلسفه آن هم روشن است زیرا گفتگوی بنده و راز و نیاز او با خدا است و باید در نهایت هوشیاری انجام گیرد و افراد مست از این مرحله دور و بیگانه‌اند، ممکن است در اینجا کسانی سئوال کنند که آیا مفهوم آیه فوق این نیست که نوشیدن مشروبات الکلی فقط در صورتی ممنوع است که مستی تا حال نماز باقی بماند و دلیل ضمنی برجواز آن در سایر حالات می‌باشد.
جواب این سئوال در قسمت‌های بعدی آمده.
اما به طور خلاصه باید گفت که اصولاً برای ریشه کن ساختن یک مفسده اجتماعی و اخلاقی که محیط به طور عمیق به آن آلوده شده است راهی بهتر از این روش نیست که افراد را تدریجاً آماده کنند و سپس حکم نهایی اعلام گردد. ضمناً باید توجه داشت که آیه فوق به هیچ وجه دلالت بر اجازه نوشیدن خمر ندارد بلکه تنها درباره مستی در حال نماز سخن گفته و در مورد غیر نماز سکوت اختیار کرده تا مرحله نهایی حکم فرا برسد.
البته با توجه به اینکه اوقات پنجگانه نماز مخصوصاً‌در آن زمان که معمولاً در پنج وقت انجام می‌شد فاصله چندانی با هم ندارند، خواندن نماز در حال هوشیاری لازمه اش این است که در فاصله اوقات نوشیدن مایعات مست کننده به طور کلی صرفنظر شود. زیرا غالباً مستی آن تا موقع نماز ادامه می‌یابد و حالت هوشیاری پیدا نمی‌شود، بنابراین حکم آیه فوق شبیه یک تحریم همیشگی و مستمر است لازم به ذکر است بعد از آیه ۴۳ سوره نساء آیه ۲۱۹ سوره بقره نه به صورت کنایه بلکه به صورت واضح مسئله شراب و قمار را مطرح می‌نماید

شأن نزول

گروهی از اصحاب خدمت پیغمبر آمدند، عرض کردند حکم شراب و قمار که عقل را زایل و مال را تباه می‌کند بیان فرمائید در این هنگام آیه فوق نازل شد.

تفسیر

خمر به معنی پوشش است و هر چیزیکه، چیز دیگر را بپوشاند و مخفی کند «خمار«می‌گویند ولی اصطلاح شرح به هر مایع مسکر (مست کننده) خمر گفته می‌شود، خواه از انگور گرفته شده باشد. یا از کشمش و یا خرما و هر نوع مشروبات الکلی، البته استعمال واژه (خمر) برای مایعات مسکر بعلت تناسبی است که بین معنی لغوی آن (که پوشیدن باشد ) با این معنی وجود دارد، زیرا این مایعات به جهت مستی که ایجاد می‌کنند روی عقل پرده‌ای می‌افکنند و نمی‌گذارند بد را از خوب و زشت را از زیبا تمیز دهند.
خداوند در این آیه حکم تحریم خمر را آمیخته با نرمش و مدارا بیان فرموده و به پیامبر خویش دستور می‌دهد درپاسخ آنها بگو: این دو گناهی است بزرگ اگر چه فایده‌هایی هم برای مردم دارد، اما نفع آندو در برابر زیان آن بسیار ناچیز و اندک است و هیچ انسان عاقلی بخاطر آن نفع کم با این همه زیان تن در نمی‌دهد.

اثم چیست ؟

«اثم» به آن حالتی گفته می‌شود که در روح و عقل انسان بوجود می‌آید و او را از رسیدن به نیکیها و کمالات باز می‌دارد، با توجه به این نکته معنی آیه چنین می‌شود که خمر و میسر باعث می‌شوند که ضررهای بسیار گرانی به جان و جسم انسان وارد شود

تعبیر دیگر از اثم

اثم با ذنب و امثال آن قریب المعنی است و آن حالتی است در عقل یا در موجودی از موجودات خارجی که موجب عقب افتادگی انسان از رسیدن به خیرات می‌شود بنابراین اثم گناهی است که عواقب سویی مربوط به سایر جهات زندگی داشته و موجب محرومیت از سعا دتهای دیگر گردد.
می‌گساری که زیانهای بهداشتی و آثار سوء آن در معده، روده‌ها، جگر، شش، سلسله اعصاب، شریانها، قلب و حواس انسان ] که بعداً در مضرات آن از نظر پزشکی ذکر خواهد گردید[ مانندقوه باصره وذائقه مسلم است واطباء حاذق از قدیم و جدید کتابهایی درباره آن تالیف کرده و آمارهای شگفت انگیزی از مبتلایان به امراضی که از این سم مهلک سرچشمه می‌گیرد تهیه نموده‌اند و همچنین مضرات اخلاقی آن مانند بدخلقی، بدزبانی انواع و اقسام جنایات و خونریزیها، افشاء‌اسرار، هتک حرمت‌ها، پشت پازدن به همه قوانین و نوامیسی که باید سعادت و مایه خوشبختی زندگی است و بخصوص بی عفتی نسبت به اعراض و اموال و نفوس ] که بعداً در مضرات اخلاقی و… خواهد آمد[ و روشن است که شخص مست فاقد نیروی خرد و قوه تمیز است و از اینرو مانع و زاجری از هیچ کار زشت و ناهنجاری ندارد و از این جنایاتی که جهانرا پر کرده و زندگی را در کام آدمیان تلخ نموده کمتر جنایتی است که مایه پلید بطور مستقیم و یا غیرمستقیم در آن تاثیر نداشته باشد.
و اما زیانهایی که نسبت به قوه عاقله و نیروی دراکه دارد و تصرفاتی که در افکار و اندیشه‌های انسان می‌نماید و مجرای ادراک را چه در حال مستی و چه بعد از آن منحرف می‌کند برای احدی قابل انکار نیست و این از بزرگترین فسادها و آثار شوم خمر است و همه مفاسد دیگر هم از همینجا سرچشمه می‌گیرد.
آئین اسلامی چنانچه نیز اشاره شده پایه احکام خود را بر نگهداری و تقویت عقل سلیم قرار داده و از هر چیزی که عمل آنرا باطل سازد مانند می، قمار، تقلب، دروغ و غیره اکیداً منع نموده است و از چیزهایی که بیش از هر چیز با حکومت عقل سلیم و فرمانروایی مطلق آن مخالف است در بین افعال می‌گساری و بین اقوال دروغگویی می‌باشد.

حکم قطعی درباره شراب

بعد از آیاتی که در خصوص شراب به اختصار بیان شد، آیه آخری که بطور وضوح نهی از این عمل زشت را بطور قطعی اعلام نمود آیه ۹۰ و ۹۱سوره مائده بود.

شأن نزول

در تفسیر درالمنثور از سعدبن وقاص چنین نقل شده که می‌گوید: مردی از انصار غذایی تهیه کرده بود ما را دعوت کرد، جمعی در مجلس میهمانی او شرکت کردند،و علاوه بر صرف غذا «شراب» نوشیدند (و این قبل از تحریم شراب در اسلام بود) هنگامی که مغز آنها از شراب گرم شد. شروع به ذکر افتخارات خود کردند، کم کم کار بالا گرفت و به اینجا رسید که یکی از آنها استخوان شتری را برداشت بر بینی من کوبید و آن را شکافت،پس خدمت پیامبر(ص) رسیدم و این جریان را عرض کردم در این موقع آیه فوق نازل شد. ابتدا طرح یک سؤال: چرا اسلام در نهی مشروبات الکلی از روش تدریجی استفاده نموده است؟
شرابخواری و می‌گساری در زمان جاهلیت و قبل از ظهور اسلام فوق العاده رواج داشت و به صورت یک بلای عمومی درآمده بود، تا آنجا که بعضی مورخان می‌گویند عشق عرب جاهلی در سه چیز خلاصه می‌شد.
شعر و شراب و جنگ و نیز از روایات استفاده می‌شود که حتی بعد از تحریم شراب مساله ممنوعیت آن را برای بعضی از مسلمانان فوق العاده سنگین و مشکل بود تا آنجا که می‌گفتند: هیچ حکمی بر ما سنگین تر از تحریم شراب نبود.
روشن است که اگر اسلام می‌خواست بدون رعایت اصول روانی و اجتماعی با این بلای بزرگ عمومی به مبارزه برخیزد ممکن نبود و لذا روش تحریم تدریجی و آماده ساختن افکار و اذهان برای ریشه کن کردن می‌گساری که به صورت یک عادت ثانوی در رگ و پوست آنها نفوذ کرده بود استفاده کرد. برای بهتر جا افتادن بحث که چه اندازه در عرب آنزمان شرابخواری مرسوم بود به نقل یک رویداد می‌پردازم.
ابن هشام در سیره خود از خالدبن قره و دیگران از مشایخ بکربن وائل از اهل علم نقل کرده: که اعشی ابن قیس از قبیله خود به مقصد مکه و زیارت رسول(ص) و تشرف به اسلام بیرون آمد، در نزدیکی شهر مکه به بعضی از مشرکین قریش برخورد، مردمکی پرسید کجا؟ گفت:مکه، پرسید به چه کار به مکه می‌روی؟ گفت می‌روم تا رسول(ص) را دیدار نموده و اسلام آورم مکی گفت: زنهار ای ابابصیر مبادا چنین کاری کنی که او زنا را تحریم می‌کند. اعشی گفت ,ولله قسم من بازنا سر و کاری نداشته از تحریم آن باکی ندارم، گفت:نه تنها زنا را تحریم می‌کند بلکه شراب را هم تحریم می‌کند، در اینجا اعشی در تصمیم خود قدری سست شده گفت: داستان تحریم شراب کار مسلمان شدن را به تعویق می‌اندازد، زیرا هنوز در دل من محبت و علاقه به شراب بقایائی است که نمی‌توانم آنرا نادیده بگیرم، ناچار برمی گردم و سال دیگر می‌آیم. اعشی برگشت به مقصد اینکه سال دیگر مسلمان شود لکن اجل مهلتش نداد.

درس تاریخی

ازنقل این رویداد می‌توان درس گرفت که انجام اعمال خیر را به تأخیر نبایستی انداخت چرا که اولاً ممکن است مرگ سلب توفیق را سبب گردد و یا شیطان انجام آن عمل را از یاد انسان ببرد زیرا که در روایات تأکید گردیده که در انجام اعمال خیر عجله کنید (فاستبقوا الخیرات) حال به بحث اصلی بر می‌گردیم.
یا ایها الذین ءامنوا انما الخمر و المیسر والانصاب و الازلام رجس من عمل الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون (۹۰) انما یرید الشیطان أن یوقع بینکم العداوة و البغضاء فی الخمر و المیسر و یصدکم عن ذکر الله و عن الصلوة فهل انتم منتهون (91) جالب توجه اینکه در این آیه با تعبیرات گوناگون ممنوعیت این کار مورد تاکید قرار گرفته است.
۱- آیه با خطاب «یا ایهاالذین آمنوا» اشاره به اینکه مخالفت با این عمل با روح ایمان سازگار نیست.
۲- بعد از آن کلمه (انما) که برای حصر و تاکید است بکار رفته است.
۳- شراب و قمار هم ردیف «انصاب» (بتهایی که شکل مخصوصی نداشتند و تنها قطع سنگی بودند) ذکر شده است و نشان می هد خطر شراب و قمار به قدری زیاد است که در ردیف بت پرستی قرار گرفته، به همین دلیل در روایتی از پیامبر (ص) می‌خوانیم شرابخوار همانند بت پرست است.
۴- شراب و قمار و همچنین بت پرستی و از لام (یکنوع بخت آزمایی) همگی به عنوان رجس و پلیدی شمرده شده‌اند.
۵- تمام این اعمال جزء اعمال شیطانی قلمداد شده است.
۶- سرانجام فرمان قاطع برای اجتناب از آنها را صادر کرده و می‌فرماید(فاجتنبوه)
ضمنا باید توجه داشت که اجتناب مفهومی رساتر از نهی دارد، زیرا معنی اجتناب فاصله گرفتن و دوری کردن است و نزدیک نشدن است که به مراتب از جمله ننوشید رساتر می‌باشد.
۷- در پایان این آیه می‌گوید: این دستورها به خاطر آن است که شما رستگار شوید. یعنی بدون آن رستگاری ممکن نیست.
۸- در آیه بعد به پاره‌ای از زیانهای آشکار شراب و قمار پرداخته نخست می‌گوید. شیطان می‌خواهد از طریق شراب و قمار در میان شما تخم عداوت و دشمنی بپاشد و از نماز و ذکر خدا باز دارد.
۹- در پایان این آیه به عنوان استفهام تقریری می‌گوید: آیا شما خودداری خواهید کرد؟
یعنی پس از اینهمه تأکید باز جای بهانه جویی یا شک و تردید در مورد ترک این دو گناه بزرگ باقی مانده است؟ حال که مروری کلی بر روی دو آیه و مفاهیم آن شد کمی ریزتر و موشکافانه تر مسئله را بررسی می‌کنیم.
خمر عبارتند از:هر مایعی که در اثر تخمیر (ورآمدن) خاصیت مسکر و مستی بخود گرفته باشد و خوردنش عقل را تیره و بیهوده کند. رجس من عمل شیطان: رجس به کسر را بنا بر آنچه راغب در مفردات خود گفته مانند نجس هر چیز پلیدی را گویند حال که رجس را معنی نمودیم یک بحثی را تحت عنوان شناسایی شخصیت شیطان بررسی می‌کنیم.

شناخت و معرفی شخصیت شیطان از دیدگاه قرآن

در آیه ۹۱ سوره مائده می‌خوانیم إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَ … یعنی شیطان می‌خواهد بوسیله همین پلیدی‌ها ]مثل شراب[ بین شما دشمنی و کدورت بوجود آورده و مانع شما از ذکر خدا و نماز شود.
و نیز در آیات زیادی شیطان را برای انسان دشمن معرفی نموده که هیچگاه خیرآدمی را نمی‌خواهد و فرموده:
إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلْإِنْسَانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ یعنی شیطان برای انسان دشمنی آشکار و نیز فرموده:
كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ در لوح محفوظ درباره شیطان چنین نوشته شده که هر کس او را دوست بدارد مسلماً او گمراهش می‌کند و نیز فرموده:
إِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَانًا مَرِيدًا * لَعَنَهُ اللَّهُ نمی‌خواهند مگر شیطانی را که در کفر وعصیان شدید است، خداوند لعنتش کرده، لعنت خود را بر او ثابت و او را از هر خیری طرد کرده است و از طرفی هم در آیات زیادی بیان فرموده که عملیات شیطان نظیر عملیات ما نیست،بلکه تمامش با انسان و عملیات انسان از راه لشویل و وسوسه است. یعنی در قلب او القآتی می‌کند و در نتیجه او را گمراه می‌سازد از آن جمله در آیه زیر از قول خود شیطان می‌فرماید:
قَالَ رَبِّ بِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَلَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ * إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ
قَالَ هَذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ ـ إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغَاوِينَ بندگان خدایرا با غواء و گمراه ساختن تهدید کرده و خدایتعالی هم در جوابش نفوذ و قدرت وی را از بندگان خالص خود نفی کرده و فرموده: نفوذ تو تنها در گمراها نیست که تو را پیروی کنند و نیز پاره‌ای از کلمات او را که روز قیامت در خطاب به مردم می‌زند از او نقل کرده می‌فرماید:
مَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي
(شیطان گفت: من شما را مجبور به گناه نکردم و جز این تقصیری ندارم که شما را به گناه دعوت کردم و شما به میل خود دعوتم را پذیرفتید) و درباره چگونگی دعوتش می‌فرماید: يَا بَنِي آدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ تا آنجا که می‌فرماید: إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ یعنی هان ای بنی آدم زنهار که شیطان فریبتان ندهد چه او و نفرات او شما را می‌بینند از جایی که شما آنان را نمی‌بینید بیان فرموده است که دعوت او نظیر دعوت یک انسانی از دیگری بگفتن او و شنیدن آن دیگری نیست بلکه بطوریست که داعی (شیطان) مدعو (انسان) را می‌بیند و لکن مدعو، داعی را نمی‌بیند و آیه شریفه مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ * الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ *مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ
(پناه می‌برم به پروردگار مردم از شر شیطانی که دارای وسوسه‌ها است و به محضی که بندگان خدا از شرش به خدای خود پناه می‌برند می‌گریزد. همان شیطانی که در دلهای مردم وسوسه می‌کند پناه می‌بردم از شر شیطانهای انسی و جنی)
در حقیقت تفصیل آن اجمالی است که ما از آن آیات استفاده کردیم چه صریحا می‌فرماید: عملیات شیطان بتصرف والقاء در دلها است از این راه است که انسان را به ضلالت دعوت می‌کند، پس از آنچه گفته شد این معنا بخوبی روشن گردید که:رجس و شیطانی بودن شراب و سایر مذکورات در آیه از این جهت است که اینها کار آدمی را به ارتکاب عملیات زشتی که مخصوص به شیطانست می‌کشانند و شیطانهم جز این کاری ندارد که وسوسه‌های خود را در دلها راه داده و دلها را گمراه کند. و از همین جهت در آیه مورد بحث آن عملیات را رجس نامیده چه در آیات دیگری هم گمراهی را رجس خوانده از آن جمله فرموده است.
...وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ كَذَلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ * وَهَذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا
(و کسی را که خدا بخواهد گمراهش کند سینه اش را تنگ نموده و او را نسبت به ایمان و عمل صالح بی میل می‌سازد، تو گویی تکلیف وی به ایمان و عمل صالح تکلیف به پرواز به آسمان است.
آری خداوند اینطور عذاب گمراهی را کیفر کفر کسانی قرار می‌دهد که ایمان نیاورند و این است راه پروردگار تو در حالی که مستقیم است) و آنگاه در آیه بعدی این معنا را که رجس بودن اینها ناشی از این است که عمل شیطانیست بیان نموده و می‌فرماید:
إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ یعنی شیطان از دعوت به اینگونه عملیات جز شر شما را نمی‌خواهد، و لذا گفتیم رجس است.
از عملیات شیطانی خواهید گفت مخلص این بیان این شد که معنی رجس بودن شراب و امثال آن اینست که ساختن و یا مثلا خوردن آن کار آدمی را به وسوسه‌های شیطانی و گمراهیش می‌کشاند و بس و حال آنکه از روایات زیادی استفاده می‌شود که شیطان خودش بصورت آدمی مجسم شده و طرز تهیه شراب را به انسانها یاد داده است. در جواب می‌گویم، آری درست است اینکه چنین اخباری داریم و اینکه گرچه اخبار در باب تجسم شیطان در ساختن شراب به حد تواتر نمی‌رسند و لکن در ابواب مختلفه مانند تجسم او برای انبیاء و اولیاء و بعضی از افراد انسانی و مانند تجسم ملائکه و یاتجسم دنیا و یااعمال انسانی و امثال آن بسیار به چشم می‌خورند و نیز درست است که قرآن هم بعضی از این اخبار را تائید می‌کند در پایان این بحث بار دیگر به بحث رجس که در آیه ۹۱ سوره مائده آمده است برمی گردیم.
رجس من عمل شیطان و معنایش این است که اینکه گفته شد این امور از عمل شیطانند یا هم رجس و هم از عمل شیطانند، برای این است که شیطان هیچ عرضی از این عملیات خود یعنی خمر و میسر ندارد مگر ایجاد عداوت و بغضا بین شما و اینکه به این وسیله شما را به تجاوز از حدود خدا و دشمنی با یکدیگر وادار کند و در نتیجه بوسیله همین شراب و قمار و … از ذکر خدا و نماز باز بدارد و اینکه عداوت و بغضا را تنها از آثار شراب و قمار دانسته از این جهت است که این اثر در آندو ظاهر است چه معلوم است که نوشیدن شراب باعث تحریک سلسله اعصاب شده و عقل را تخدیر و عواطف عصبی را به هیجان در می‌آورد و این هیجان اعصاب اگر در راه خشم و غضب به کار رود معلوم است که چه ثمرات تلخی به بار می‌آورد، بزرگترین جنایت را حتی جنایاتی را که درندگان هم از ارتکاب آن شرم دارند برای شخص مست تجویز می‌کند و اگر در مسیر شهوت و بهیمیت قرار گیرد معلوم است که سر به رسوائی درآورده و هر فسق و فجوری را چه درباره مال و عرض خود و چه درباره دیگران در نظرش زینت داده او را به هتک جمیع مقدسات دینی و اجتماعی وا می‌دارد، دزدی، خیانت و دریدن پرده محارم خود وفاش کردن اسرار و ورود به خطرناکترین ورطه‌های هلاکت و امثال آن را در نظرش ناچیز جلوه می‌دهد، چنانکه احصائیه ممالک مترقی که نوشیدن مشروبات الکلی در بینشان رواج دارد ]در بحث شراب از دیدگان ادیان خواهد آمد[ نشان داده که درشترین ارقام جنایات و حوادث ناگوار و فسق و فجورهای شرم آور و ننگین در اثر نوشیدن این آب آتشین است ]که انشاءالله در بحث جداگانه با آمار و ارقام آورده خواهد شد[ ترک شرابخواری برای غیرخدا (برای حفظ جان) نیز پاداش دارد:
پیامبر اکرم(ص) ای علی کسی که خمر و شراب را به خاطر خدا ترک گوید خداوند او را از شراب زلال در بسته مهر شده بهشتی سیراب می‌کند.
در حدیث دیگری از حضرت پیامبر(ص) می‌فرماید: که حتی اگر شراب دنیا را برای غیرخدا نیز ترک گوید خداوند او را از این شراب طهور می‌نوشاند علی (ع) می‌گوید: عرض کردم برای غیرخدا؟ فرمود: آری کسی که برای حفظ جان خود نیز از شراب دنیا چشم بپوشد خدا او را از رحیق مختوم سیراب می‌کند لازم است به این نکته توجه کرد که پرهیزکاران که در دنیا دل از لذات حرام از قبیل نوشیدن شراب امتناع کرده‌اند وعده‌هایی از شرابهای بهشتی به آنان داده شده است.
يُسْقَوْنَ مِنْ رَحِيقٍ مَخْتُومٍ کلمه رحیق به معنای شراب صافی و خالص از غش است به همین مناسبت آنرا بوصف مختوم توصیف کرده چون همواره چیزی را مهر و موم می‌کنند که نفیس و خالص از غش و خلط باشد. تا چیزی در آن نریزند و دچار ناخالصیش نکنند. خِتَامُهُ مِسْكٌ
بعضی گفته‌اند کلمه (ختام) به معنای وسیله مهر زدن است می‌فرماید وسیله مهر زدن بر آن رحیق بجای گل و لاک و امثال آن که در دنیا بوسیله آنها، آنها را مهر و موم می‌کنند مشک است. بعضی گفته‌اند منظور از ختام آخرین طعمی است که از شراب در دهان می‌ماند، می‌فرماید آخرین طعم آن بوی مشک است.

قسمتی از عذابهای اخروی شرابخواران

شراب به تصریح قرآن اثم است و کسی که آنرا بنوشد اثم خواهد بود و در این آیات خوراک اثم بیان شده است که از درخت زقوم و مانند آهن گداخته است و در شکمها بسان آب جوش می‌جوشد و در آیه ۳۶ از سوره الحاقه می‌فرماید: یعنی در دوزخ جز ازچرک نیست و در آیه ۱۶ از سوره ابراهیم می‌فرماید:
یعنی از آبی که با چرک و خون آلوده است نوشانیده می‌شود و این نوشابه‌های جهنمی برای کسانی تهیه شده که در دنیا نافرمانی خدا کرده از نوشابه‌های حرام نوشیده باشند یا همان نوشابه‌های پلید است که در دوزخ به این صورت درمی آید.
همانادرخت زقوم خوراک گناهکار است که مانند آهن گداخته بوده و در شکمها همانند جوشیدن آب جوش می‌جوشد، بگیریدش و تا میان دوزخ بالایش برید، سپس روی سرش از عذاب آب جوشان بریزید، بچش که توئی عزتمند گرامی.

پانویس

منبع: وبلاگ مقدم - تاریخ برداشت : 95/09/28

بازگشت به خوردن مسکرات