فرهنگ مصادیق:رد مظالم - فتاوی آیت الله مکارم شیرازی
۱ - کیفیت پرداخت رد مظالم
سؤال: رد مظالم چیست؟و کیفیت پرداخت آن چگونه است؟
جواب: منظور حقوق الناس قطعی یا احتمالی است که صاحب آن دقیقاً شناخته شده نسیت، که با اجازه حاکم شرع صرف نیازمندان میگردد
۲ - رد مظالم به صورت غیر نقدی
سؤال: کسی که مظالمی بر عهده دارد و چون صاحب آن را نمیشناسد باید صدقه دهد، اگر خود جنس (نه پول آن) را صدقه دهد، چه حکمی دارد؟
جواب: اگر مظالم جنسی مانند روغن و حبوبات و امثال آن بوده، میتوان مثل آن را به فقیر داد، ولی اگر پول بوده، باید پول صدقه داد.
۳ - گذران زندگی با اموال حرام پدر یا مادر
سؤال: وقتی شخصی مثل بنده که بیست و دو سال سن دارم، بفهمد که مدتی از زندگی خود را با مال حرامی که پدر یا مادر برای او فراهم کردهاند گذرانده و حتی با آن مال حرام رشد کرده، تکلیفش چیست؟ آیا حقی بر گردن او هست؟ در حال حاضر نیز که نمیتواند از عهده مخارج زندگی برآید (به علت دانشجو بودن) و هنوز از مال پدر یا مادر خود که میداند حرام است استفاده میکند باید چه کار کند؟
جواب: مادام که شما مجبور هستید از اموال پدر استفاده کنید ما به شما اجازه میدهیم از آن استفاده کنید و با این اجازه مرتکب کار حرامی نشدید و نسبت به گذشته نیز استغفار کنید و هر زمان امکانات خوبی پیدا کردید معادل آنچه از اموال مردم تصرف کردهاید به فقرا بپردازید.
۴ - پرداخت کفارات و مظالم سید به سیدی دیگر
سؤال: آیا سید میتواند مظالم و کفارات خود را به سید بدهد؟
جواب: مانعی ندارد.
۵ - معنی رد مظالم
سؤال: ردّ مظالم یعنی چه؟
جواب: منظور اموال حرامی است که در دست انسان است، و صاحبان آن را به هیچ وجه نمیشناسد، که باید با اجازه مجتهد صرف فقرا شود.
۶ - معیار محاسبه رد مظالم
سؤال: اگر انسان اراده کند که پولی را به عنوان ردّ مظالم ازطرف پدر مرحومش بپردازد آیا معیار قیمت مظالم به هنگام پرداخت است یا قیمت آن به هنگام واقع شدن آن ظلم؟
جواب: اگر مظالم مثلی است ـ مثل گندم و جو و امثال آن باید ـ خود آن و در صورت توافق طرفین قیمتش را، مطابق روز پرداخت بدهد و اگر مثلی نیست مثل انواع حیوانات باید قیمت وقت تلف را حساب کند.
۷ - داراییهای زنی که توسط اعمال منافی عفت جمع شده
سؤال: زنی به اعتراف خود سالهای متمادی مبتلا به اعمال منافی عفّت بوده و از این راه کسب معیشت مینموده و با آن درآمد نامشروع، خانه و زندگی تهیّه کرده است. اکنون که میخواهد توبه کند تکلیف داراییهای موجود اعم از خانه و اثاث و چیست؟
جواب: اگر صاحبانش را میشناسد باید به آنها بازگرداند و اگر نمیشناسد حکم مجهول المالک را دارد و اگر او نیاز مبرم دارد حاکم شرع میتواند با توجّه به این که توبه کرده به عنوان ردّ مظالم به او بدهد.
