فرهنگ مصادیق:خوردن دنبلان حیوانات حلال گوشت چه حکمی دارد؟

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
خوردن دنبلان حیوانات حلال گوشت چه حکمی دارد؟

کلمات کلیدی: خوردن/دنبلان/حیوان/حلال گوشت/گاو/گوسفند/فتوا/امام خمینی ره
دُنبَلان اسمی است فارسی که در اصطلاح عامیانه به بیضه حیواناتی مثل گاو و گوسفند و مانند آن گفته می‌شود، و غده‌ای است سفید و پر چربی.
فرهنگ دهخدا، در توصیف آن می‌گوید: «(اصطلاح عامیانه) تخم گوسپند. خایه ٔ گوسپند و بز و غیره. بیضه ٔ غنم. خصی المواشی. بیضه ٔ گوسپند که کباب کرده خورند.
و در معنی بیضه نیز گفته است: [ ب َ / ب ِ ض َ / ض ِ ] (از ع، اِ) مأخوذ از بیضه تازی بمعنی خاگ و خایه ٔ حیوانات. (ناظم الاطباء)»؛
و نوعی از قارچ یا سماروغ که در جاهای مرطوب می‌روید (فرهنگ فارسی عمید). در لغت نامه دهخدا آمده است: «دنبلان‌ها معمولاً دسته دسته در عمق ۳۰ سانتیمتری در خاک و نزدیک به ریشه‌های گیاهان و درختها می‌رویند. کاشت آنها نتیجه ٔ مفید نداده است، ولی به حالت طبیعی در بسیاری از زمینهای معتدل دیده می‌شوند و آنها را به وسیله ٔ سگ یا خوک پیدا می‌کنند. (از دایرهالمعارف فارسی)».
جواز و حرمت خوردن دنبلان حیوانات حلال گوشت مانند گاو و گوسفند و بز، در کتب فقهی و فتوایی، در احکام خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها آمده است.
شیخ طوسی درکتاب " الخلاف" در حکم "الخصیتان" می‌گوید: «عندنا یحرم»
در ادامه می‌نویسد: و قال الشافعی: هو مباح، و هو قول باقی الفقهاء. دلیلنا: إجماع الفرقه، و أخبارهم، و طریقه الاحتیاط. (رجوع شود، ج ۶، مسأله ۳۰، محرمات الذبیحه).
گرچه اهل تسنن همان گونه که شیخ تصریح ...
توضیحات کارشناس:
دُنبَلان اسمی است فارسی که در اصطلاح عامیانه به بیضه حیواناتی مثل گاو و گوسفند و مانند آن گفته می‌شود، و غده‌ای است سفید و پر چربی.
فرهنگ دهخدا، در توصیف آن می‌گوید: «(اصطلاح عامیانه) تخم گوسپند. خایه ٔ گوسپند و بز و غیره. بیضه ٔ غنم. خصی المواشی. بیضه ٔ گوسپند که کباب کرده خورند.
و در معنی بیضه نیز گفته است: [ ب َ / ب ِ ض َ / ض ِ ] (از ع، اِ) مأخوذ از بیضه تازی بمعنی خاگ و خایه ٔ حیوانات. (ناظم الاطباء)»؛
و نوعی از قارچ یا سماروغ که در جاهای مرطوب می‌روید (فرهنگ فارسی عمید ). در لغت نامه دهخدا آمده است: «دنبلان‌ها معمولاً دسته دسته در عمق ۳۰ سانتیمتری در خاک و نزدیک به ریشه‌های گیاهان و درختها می‌رویند. کاشت آنها نتیجه ٔ مفید نداده است، ولی به حالت طبیعی در بسیاری از زمینهای معتدل دیده می‌شوند و آنها را به وسیله ٔ سگ یا خوک پیدا می‌کنند. (از دایرهالمعارف فارسی)».
جواز و حرمت خوردن دنبلان حیوانات حلال گوشت مانند گاو و گوسفند و بز، در کتب فقهی و فتوایی، در احکام خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها آمده است.
شیخ طوسی درکتاب " الخلاف" در حکم "الخصیتان" می‌گوید: «عندنا یحرم»
در ادامه می‌نویسد: و قال الشافعی: هو مباح، و هو قول باقی الفقهاء. دلیلنا: إجماع الفرقه، و أخبارهم، و طریقه الاحتیاط. (رجوع شود، ج ۶، مسأله ۳۰، محرمات الذبیحه).
گرچه اهل تسنن همان گونه که شیخ تصریح کرده است، خوردن خصیتان را که در فارسی آن را دنبلان گویند، مباح می‌دانند؛ لیکن تعبیر شیخ طوسی به "عندنا" گویای نظر ایشان مبنی بر اجماعی بودن حرمت آن در نزد شیعه است.
صاحب جواهر نیز حرمت آن را اجماع شیعه دانسته و می‌فرماید:
«الثانی: المحرمات من الذبیحه التی لا أجد فیها خلافا معتد به کما اعترف به غیر واحد خمس بل الإجماع بقسمیه علیها، بل المحکی منهما مستفیض: الطحال و القضیب و الفرث و الدم و الأنثیان. ...» (جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام؛ کتاب الاطعمه و الاشربه، القسم الرابع فی الجامدات، الثانی: المحرمات من الذبیحه)
فتوای امام خمینی ره مبنی بر حرام بودن دنبلان است
دنبلان، در مسأله ۲۴۹۶ توضیح المسائل امام خمینی ره نیز یکی از اجزای حیوانات حلال گوشت، که خوردن آن حرام می‌باشد، معرفی شده است.
در تحریر الوسیله نیز فرموده‌اند: «یحرم من الحیوان المحلل أربعه عشر شیئا: الدم و الروث و الطحال و القضیب و الفرج ظاهره و باطنه، و الانثیان ...» (ج ۲، کتاب الاطعمه و الاشربه، القول فی الحیوان، مسأله 27)
با این اوصاف تردیدی در حرام بودن بیضه (دنبلان) حیواناتی مثل گوسفند و گاو و مانند آن، به فتوای امام خمینی ره نیست.


منبع: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) - تاریخ برداشت : ۹۵/۸/۶
بازگشت به خوردن دنبلان