فرهنگ مصادیق:حکم استفاده از لباسی که به صورت قاچاق وارد شده چیست؟

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
حکم استفاده از لباسی که به صورت قاچاق وارد شده چیست؟

فرآوری: آمنه اسفندیاری

قاچاق کالا

در خرید و فروش لازم نیست صیغه عربی بخوانند و اگر فروشنده به فارسی بگوید، این مال را در عوض این پول فروختم و مشتری بگوید: قبول کردم معامله صحیح است ولی خریدار و فروشنده باید قصد انشاء داشته باشند؛ یعنی به گفتن این دو جمله مقصودشان خرید و فروش باشد. اگر در موقع معامله صیغه نخوانند، ولی فروشنده در مقابل مالی که از خریدار می‌گیرد، مال خود را مِلک او کند و او بگیرد معامله صحیح است و هر دو مالک می‌شوند.
در این مقاله چند سوال را در باب خرید و فروش و احکام آنها بیان می‌کنیم:

سوال

آیا خرید و فروش لوازم آرایشی اشکال دارد؟
دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):
فی نفسه اشکال ندارد.
دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):
فی نفسه اشکال ندارد.
دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):
اشکالی ندارد.
پاسخ حضرت آیت الله هادوی تهرانی (مد ظله العالی):
اگر خرید و فروش این لوازم منع قانونی نداشته باشد و خود این لوازم ضرری به افراد وارد نکند، خریدو فروش آن بلامانع است.

سوال

فروش و معامله جواهرات بدلی حرام است یا حلال؟
دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):
با علم خریدار به بدلی بودن معامله فی نفسه اشکال ندارد ولی اگر قانونی در این رابطه وجود دارد مراعات گردد.
دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):
اگر به عنوان بدل بفروشد اشکال ندارد.
دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):
چنانچه خریدار از این موضوع اطلاع دارد اشکال ندارد.
پاسخ حضرت آیت الله هادوی تهرانی (مد ظله العالی):
اگر معامله جواهرات بدلی با علم و اطلاع طرفین نسبت به ویژگی‌های آن صورت پذیرد، بلامانع است.

سوال

آیا استفاده از لباسی که به صورت قاچاق وارد شده است، مانعی دارد؟
هر چند فروشنده به علت نقض قوانین معصیت کرده، ولی خرید و فروش مزبور صحیح است و در حال حاضر استفاده از لباس اشکالی ندارد، اما این کار را تکرار نکنید و از چنین افرادی خرید نکنید.
پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سۆال، چنین است:
حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):
در حال حاضر استفاده از آن اشکالی ندارد اما این کار را تکرار نکنید و از چنین افرادی خرید نکنید.
حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):
هر چند فروشنده به علت نقض قوانین معصیت کرده است ولی بیع مزبور صحیح است.
حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی(مد ظله العالی):
استفاده از آن مانعی ندارد.
حضرت آیت الله مهدی هادوی تهرانی (مد ظله العالی):
اگر استفاده از این لباس منع قانونی نداشته باشد، استفاده از آن اشکال شرعی ندارد.

سوال

شرایط معامله صحیح چیست؟
این سۆال خیلی کلی است زیرا واژه معامله در فقه و عرف به معانی متعددی همچون: معامله به معنای اعم ، معامله به معنای اخص و معامله به معنای متوسط بین اخص و اعم می‌آید. معامله به معنای اعم یعنی اعمال و وظایفی که در آنها قصد قربت معتبر نیست چه نیاز به إنشاء داشته یا نداشته باشند مثل طهارت لباس و بدن ،بیع و نکاح و طلاق. معامله به معنای اخص؛ یعنی اعمال و وظایفی که در آنها قصد قربت معتبر نیست اما نیاز به إنشاء طرفین دارد مثل نکاح. معامله به معنای متوسط بین اخص و اعم یعنی اعمال و وظایفی که در آنها قصد قربت معتبر نیست اما حداقل نیاز به إنشاء از یک طرف دارد مثل طلاق.[۱]
همچنین در عرف امروزی جامعه ایران معامله به معنای خرید و فروش (بیع) استعمال می‌شود. بنا براین باید در سوال مشخص شود که منظور از واژه معامله ،کدام معنا است تا بتوانیم پاسخ دقیق بدهیم.
اما اگر منظور سوال از معامله بیع (خرید و فروش) باشد باید گفت بیع دارای شرایط متعددی در عقد، جنس، خریدار و فروشنده، است که به آنها اشاره می‌کنیم:

شرایط عقد

در خرید و فروش لازم نیست صیغه عربی بخوانند، و اگر فروشنده به فارسی بگوید، این مال را در عوض این پول فروختم و مشتری بگوید: قبول کردم معامله صحیح است ولی خریدار و فروشنده باید قصد انشاء داشته باشند؛ یعنی به گفتن این دو جمله مقصودشان خرید و فروش باشد.[۲]اگر در موقع معامله صیغه نخوانند، ولی فروشنده در مقابل مالی که از خریدار می‌گیرد، مال خود را مِلک او کند و او بگیرد معامله صحیح است و هر دو مالک می‌شوند. [۳]

شرایط جنس و عوض آن

۱- مقدار آن با وزن یا پیمانه یا شماره و مانند اینها معلوم باشد.
۲- بتوانند آن را تحویل دهند، بنابراین فروختن اسبی که فرار کرده صحیح نیست.
۳-خصوصیاتی را که در جنس و عوض هست معین نماید.
۴- کسی در جنس، یا در عوض آن حقّی نداشته باشد، بنا بر این مالی را که انسان پیش کسی گرو گذاشته، بدون اجازه او نمی‌تواند بفروشد.
۵- آن که بنا بر احتیاط مستحب خودِ جنس را بفروشد نه منفعت آن را.[۴]

شرایط فروشنده و خریدار

۱- بالغ باشند.
۲- عاقل باشند.
۳- حاکم شرع آنان را از تصرّف در اموالشان جلوگیری نکرده باشد.
۴- قصد خرید و فروش داشته باشند، اگر به شوخی بگوید مال خود را فروختم، معامله باطل است.
۵- کسی آنها را مجبور نکرده باشد.
۶- جنس و عوضی را که می‌دهند مالک باشند (یا مثل پدر و جدّ صغیر، اختیار مال در دست آنان باشد.[۵]

منبع

سایت اسلام کوئیست
توضیح المسائل امام خمینی(ره)

پانویس

  1. منیة الطالب فی حاشیة المکاسب، ج 1، ص: 33
  2. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج 2، ص: 226، مسأله 2097.
  3. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج 2، مسأله 2098.
  4. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج 2، ص: 222، مسأله 2090.
  5. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج 2، ص: 216، مسأله 2081.
منبع: تبیان - تاریخ برداشت:95/08/03