فرهنگ مصادیق:حکم آزار و اذیت حیوانات
فرآوری: آمنه اسفندیاری.
بخش احکام اسلامی تبیان.
محتویات
مقدمه
در اسلام، از آزار و اذیت حیوانات و کشتن بی دلیل آنها( مخصوصا نسبت به حیوانات غیر موذی)، نهی شده است و این عمل، از زشتترین گناهان شمرده شده است.
سوال: حکم شرعی شکار پرندگان در ماههای حرام چیست؟
شکار کردن، اگر منع قانونی نداشته و به قصد تفریح و خوش گذرانی نباشد، جایز است؛ اگرچه در ماههای حرام باشد.
پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سۆال، چنین است:
حضرت آیه الله العظمی خامنهای (مد ظله العالی):
این گونه امور تابع قوانین و مقررات مربوطه میباشد و اگر منع قانونی در میان باشد جایز نمیباشد و الا فی نفسه اشکال ندارد ولی توجه داشته باشید شکار کردن به قصد تفریح و خوش گذرانی جایز نیست.
و اگر شرایط شکار وجود داشته باشد حلال است و از جمله شرایط این است که گلوله تیز باشد بگونهای که در بدن حیوان فرو رود و آن را پاره کند و اگر گلوله تیز نباشد بلکه با فشار در بدن حیوان فرو رود و حیوان را بکشد یا به واسطه حرارتش بدن حیوان را بسوزاند و در اثر سوزاندن حیوان بمیرد پاک و حلال بودنش اشکال دارد.
حضرت آیه الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):
جایز است.
حضرت آیه الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):
چنانچه صید مذکور لهوی نباشد مانعی ندارد.
سوال: کبوتری را بر اثر عصبانیت به طور غیر عمد کشتم، حکمش چیست؟
در اسلام، از آزار و اذیت حیوانات و کشتن بی دلیل آنها( مخصوصا نسبت به حیوانات غیر موذی)، نهی شده است.
حتی در روایتی از امام صادق (علیه السلام)، این عمل، از زشتترین گناهان شمرده شده است[۱].
در هر حال، پشیمان شدن از این کردار نشان از پاکی وجدان است. البته باید به درگاه الهی توبه نموده و از او طلب آمرزش کرد. اما در ارتباط با اینکه آیا کفارهای نسبت به این عمل، واجب میشود یا نه؟ نظر شما را به حدیثی در این باره جلب مینماییم:
فردی به نام ابا حمزه، کبوتران نوه اش را از روی غضب سر میبرد و گویا بعدها از این عمل خویش پشیمان شده و شرح این واقعه را در سفری که به مکه داشته برای امام باقر (علیه السلام) بیان میکند. امام به او میفرمایند: "ای ابا حمزه، کار زشتی انجام دادی، نمی دانی که چون اهل زمین بچههای ما را به بازی گیرند، با بال زدن کبوتر، زیان از آنها دفع میشود و ( نیز اینکه) کبوتران در پایان شب، (ما را) به نماز آگاهی دهند. از هر کدامشان یک دینار طلا صدقه بده زیرا از روی خشم آنها را کشتی." [۲].
البته علما، از جمله مرحوم مجلسی و صاحب وسائل الشیعه، امر به پرداخت صدقه در این حدیث را حمل بر استحباب مینمایند[۳] بنابر این هر چند در این موضوع، کفارهای واجب نمیباشد، اما بهتر است بابت کشتن کبوتر مقداری صدقه دهید.
در پایان، نظر شما را به دو استفتاء در همین موضوع جلب مینماییم:
سوال: کشتن حیوانات اهلی مانند گربه، آن هم بطور فجیع که در اطاق حبس شود و با شدت ضربات آن را بکشند و یا پرندهای مانند کبوتر و کبک اهلی را از روی غضب سر از تنش بکنند موجب صدقه یا مثلا دیه میشود؟
ج: دیه ندارد و لکن این گونه اذیت به حیوانات، ظلم است و مکافات آن عذاب اخروی است[۴].
سوال: گناهانی از جمله اذیت کردن و یا کشتن حیوانات را چگونه میتوان جبران کرد؟ آیا با توبه بخشیده خواهد شد؟
ج: چنانچه شخص از گناهی که کرده توبه کند مورد عفو قرار میگیرد لکن اگر مال دیگری را تلف کرده باید صاحب مال را راضی کند و حقّ او را اداء کند یا از او حلالیت بگیرد، و اللّه العالم[۵]
فهرست منابع
سایت اسلام کوئیست
وسائل الشیعه، ج ۱۲ و ج 11
تبریزی، جواد، استفتاءات جدید ج 2
