دانشنامه:جایگاه شناسی امر به معروف و نهی از منکر در کتب شیعه
نویسنده: طه دلیری
محتویات
مقدمه
امر به معروف از جمله موضوعاتیست که به فراخور مذهب ،مکتب فقهی و گرایش اعتقادی افراد در آثار آنها زیر مجموعه فصول مختلف اورده شده است برخی برای آن فصل و یا حتی کتاب مستقلی در نظر گرفتهاند و برخی آن را زیر مجموعه جهاد ، حدود،حسبه ،ولایت و امامت و .. آوردهاند که در ادامه به جایگاه شناسی آن خواهیم پرداخت .
فصول و تالیفات مستقل امر به معروف و نهی از منکر
1.الهدایة فی الأصول و الفروع ، نویسنده: شیخ صدوق ، موضوع: کلام شیعه امامیه ، تاریخ وفات مؤلف: 386 ق ، ایشان این بحث را در باب مستقلی ذکر کردهاند و در آن به بررسی مسائلی چون وجوب امر به معروف و نهی از منکر و مراتب آن پرداختهاند.
2.أوائل المقالات فی المذاهب و المختارات ، شیخ مفید ، تاریخ وفات مؤلف: 413 ق ، در بخش 126 در تحت عنوان مستقلی ذکر کردهاند و به مباحثی چون وجوب کفایی ، شرط تحقق آن و کیفیت مرتبه یدی پرداختهاند.
3.الذخیرة فی علم الکلام ، نویسنده: شریف مرتضی ، تاریخ وفات مؤلف: 436 ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کرده است این در این باب به بررسی مباحثی چون ، اقسام امر به معروف و نهی از منکر (واجب و مستحب ، ...) ، وجوب عقلی و شرعی امر به معروف ونهی از منکر ، شروط امر به معروف و نهی از منکر و کفایی و عینی بودن امر به معروف و نهی از منکر پرداختهاند.
4.إرشاد الطالبین إلی نهج المسترشدین ، نویسنده: فاضل مقداد ، موضوع: کلام شیعه امامیه ، تاریخ وفات مؤلف: 876 ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند ، در آن به بررسی مباحثی چون وجوب کفایی و عینی ، وجوب ، اقسام امر به معروف و نهی از منکر از حیث حکم ، دلیل جوب ، شروط ان و مفهوم شناسی امر به معروف و نهی از منکر پرداختهاند.
5. مناهج الیقین فی أصول الدین ، نویسنده: علامه حلی ، موضوع: کلام شیعه امامیه ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ق ، ایشان این بحث را در باب مستقلی ذکر کردهاند و در آن به مباحثی چون ، مفهوم شناسی امر به معروف ونهی از منکر ، بررسی نوع وجوب آن ، شروط امر به معروف ونهی از منکر ، وجوب عینی و کفایی امر به معروف و نهی از منکر ، تقسیم امر به معروف و نهی از منکر به اعتبار وجوب و استحباب
6.شرح توحید الصدوق ، نویسنده: قاضی سعید قمی ، موضوع: اعتقادی روایی ، تاریخ وفات مؤلف: 1107 ق ، ایشان در این کتاب باب مستقلی به امر به معروف ونهی از منکر اختصاص دادهاند و به بررسی مباحثی چون اقسام امربه معروف و نهی از منکر از حیث وجوب و استحباب ، شرایط ظاهری وجوب امر به معروف و نهی از منکر ، مراتب امر به معروف و نهی از منکر ، شروط باطنی امر به معروف و نهی از منکر ، خصوصیاتی که صاحب امر به معروف و نهی از منکر باید داشته باشد ، پرداختهاند .
7.موسوعة مصطلحات علم الکلام الإسلامی ، نویسنده: سمیح دغیم ، موضوع: فرهنگ نامه ، تاریخ وفات مؤلف: معاصر ، در این کتاب بابی به امر به معروف ونهی از منکر اختصاص داده شده است و به بررسی مباحث آن از فرق مختلف اسلامی پرداخته است . ایشان در این باب به مباحثی چون ، وجوب عقلی و نقلی امر به معروف ونهی از منکر ، وجوب کفائی و عینی امر به معروف و نهی از منکر ، اقسام امر به معروف و نهی از منکر (قسمی که وظیفه امام است و قسمی که وظیفه کافه مردم است) و شروط امر به معروف و نهی از منکر ، تفاوت امر به معروف و نهی از منکر پرداختهاند.
8.المقنعة ، نویسنده: بغدادی، مفید، محمّد بن محمد بن نعمان عکبری ، تاریخ وفات مؤلف: 413 ه ق ،در مباحث فقهی بیان کردهاند ، تحت یک کتاب مستقل با عنوان امر به معروف و نهی از منکر و حدود بیان کرده است .
9.المهذب ، نویسنده: طرابلسی، ابن براج، قاضی، عبد العزیز ، تاریخ وفات مؤلف: 481 ه ق ، در کتاب مستقلی ذکر کردهاند.
10.إشارة السبق إلی معرفة الحق ، نویسنده: حلبی، ابن ابی المجد، علی بن حسن ، تاریخ وفات مؤلف: قرن 6 ه ق ، تحت عنوان مستقلی ذکر کردهاند.
11.متشابه القرآن و مختلفه- بیان المشکلات من الآیات المتشابهات ، نویسنده: مازندرانی، ابن شهر آشوب، رشید الدین محمد بن علی ، تاریخ وفات مؤلف: 588 ه ق ، تحت عنوان مستقلی ذکر کردهاند
12.شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام ، نویسنده: حلّی، محقق، نجم الدین، جعفر بن حسن ، تاریخ وفات مؤلف: 676 ه ق ، تحت عنوان مستقلی ذکر کردهاند .
13.القواعد و الفوائد شهید اول ، قاعده 220
14.کنز العرفان فی فقه القرآن ، نویسنده: حلّی، مقداد بن عبد اللّه سیوری ، تاریخ وفات مؤلف: 826 ه ق ، باب مستقل ذکر کرده است.
15.نضد القواعد الفقهیة علی مذهب الإمامیة ، نویسنده: حلّی، مقداد بن عبد اللّٰه سیوری ، تاریخ وفات مؤلف: 826 ه ق ، در باب مستقلی ذکر شده است .
16.الرسائل العشر، نویسنده: حلّی، جمال الدین، احمد بن محمد اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 841 ه ق ، تحت عنوان باب مستقل ذکر کرده است
17.الدر المنضود فی معرفة صیغ النیات و الإیقاعات و العقود- رسالة فی العقود و الإیقاعات ، نویسنده: فقعانی، علی بن علی بن محمد بن طی ، تاریخ وفات مؤلف: 855 ه ق ، تحت باب مستقل ذکر کردهاند .
18.غایة المرام فی شرح شرائع الإسلام ، نویسنده: صیمری، مفلح بن حسن( حسین) ، تاریخ وفات مؤلف: حدود 900 ه ق ، تحت باب مستقل ذکر کردهاند .
19.حاشیة شرائع الإسلام ، نویسنده: عاملی، شهید ثانی، زین الدین بن علی ، تاریخ وفات مؤلف: 966 ه ق ، تحت باب مستقلی ذکر کردهاند.
20.مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام ، نویسنده: عاملی، شهید ثانی، زین الدین بن علی ، تاریخ وفات مؤلف: 966 ه ق ، تحت عنوان مستقلی ذکر کردهاند
21.تفسیر شاهی ، نویسنده: جرجانی، سید امیر ابو الفتح حسینی ، تاریخ وفات مؤلف: 976 ه ق ، تحت عنوان مستقلی ذکر کرده است.(آیات الاحکام)
22.زبدة البیان فی أحکام القرآن ، نویسنده: اردبیلی، احمد بن محمد ، تاریخ وفات مؤلف: 993 ه ق ، تحت عنوان مستقلی ذکر کردهاند . (آیات الاحکام)
23.جامع الشتات فی أجوبة السؤالات ، نویسنده: گیلانی، میرزای قمّی، ابو القاسم بن محمد حسن ، تاریخ وفات مؤلف: 1232 و یا 1231 و 1233 ه ق ، تحت عنوان کتاب مستقل ذکر کردهاند.
24.رسائل و مسائل ، نویسنده: نراقی، مولی احمد بن محمد مهدی ، تاریخ وفات مؤلف: 1245 ه ق ، تحت عنوان کتاب الامربمعروف و النهی عن المنکر
25.جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام ، نویسنده: نجفی، صاحب الجواهر، محمد حسن ، تاریخ وفات مؤلف: 1266 ه ق ، تحت عنوان کتاب امر به معروف و نهی از منکر ذکر کردهاند.
26.مستقصی مدارک القواعد و منتهی ضوابط الفوائد ، نویسنده: کاشانی، ملا حبیب الله شریف ، تاریخ وفات مؤلف: 1340 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند.
27.سفینة النجاة و مشکاة الهدی و مصباح السعادات ، نویسنده: نجفی، کاشف الغطاء، احمد بن علی بن محمد رضا ، تاریخ وفات مؤلف: 1344 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند .
28.هدی المتقین إلی شریعة سید المرسلین ، نویسنده: نجفی، کاشف الغطاء، هادی بن عباس بن علی بن جعفر ، تاریخ وفات مؤلف: 1361 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند.
29.سؤال و جواب ، نویسنده: نجفی، کاشف الغطاء، محمد حسین بن علی بن محمد رضا ، تاریخ وفات مؤلف: 1373 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند .
30.أصل الشیعة و أصولها ، نویسنده: محمد حسین آل کاشف الغطاء ، موضوع: کلام شیعه امامیه ، تاریخ وفات مؤلف: 1373 ق ، در ابوب فقهی وتحت عنوان مستقل ذک کردهاند .
31.منهاج الصالحین ، نویسنده: حکیم، سید محسن طباطبایی ، تاریخ وفات مؤلف: 1390 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند.
32.فقه الإمام الصادق علیه السلام ، نویسنده: مغنیه، محمد جواد ، تاریخ وفات مؤلف: 1400 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند.
33.جامع المدارک فی شرح مختصر النافع ، نویسنده: خوانساری، سید احمد بن یوسف ، تاریخ وفات مؤلف: 1405 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند.
34.التوضیح النافع فی شرح ترددات صاحب الشرائع ، نویسنده: فرطوسی حویزی، حسین ، تاریخ وفات مؤلف: 1407 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند.
35.تحریر الوسیلة ، نویسنده: خمینی، سید روح اللّه موسوی ، تاریخ وفات مؤلف: 1409 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند..
36.صراط النجاة( المحشّی) ، نویسنده: خویی، سید ابو القاسم موسوی ، تاریخ وفات مؤلف: 1413 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند .
معاد
1.تجرید الاعتقاد ، نویسنده: خواجه نصیر الدین طوسی ، تاریخ وفات مؤلف: 672 ق ، ذیل مباحث معاد بحث کردهاند .
2.کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد ، نویسنده: علامه حلی- آیت الله حسنزاده آملی ، موضوع: کلام شیعه امامیه ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ق ، در ذیل مباحث معاد مطرح کردهاند و در آن به مباحثی چون ، وجوب عقلی ، و شروط آن پرداختهاند
3.الحاشیة علی إلهیات الشرح الجدید للتجرید ، نویسنده: مقدس اردبیلی ، تاریخ وفات مؤلف: 993 ق ، ذیل مباحث معاد ، مباحثی پیرامون وجوب عقلی و شرایط امر به معروف و نهی از منکر
4.القول السدید فی شرح التجرید ، نویسنده: آیت الله سید محمد حسینی شیرازی ، موضوع: کلام شیعه امامیه ، تاریخ وفات مؤلف: 1422 ق ، ذیل مباحث معاد مطرح کردهاند ، و مباحثی چون وجوب عقلی ، و شرایط امر به معروف و نهی از منکر و اقسام امر به معروف و نهی از منکر از حیث وجوب و استحباب را مطرح کردهاند.
5.بحوث فی الملل و النحل ، آیت الله سبحانی ، موضوع: فرق و مذاهب ، ذیل مباحث معاد مطرح کردهاند. ایشان به بیان مباحثی چون وجوب آن در میان فرق و شروط آن پرداختهاند.
6.تکملة شوراق الألهام ، نویسنده: محمدی گیلانی ، معاصر ، ذیل مباحث معاد کردهاند . (بحثهایی پیرامون جایگاه امر به معروف و نهی از منکر و وجوب عقلی و شرعی آن مطرح کردهاند
امامت و ولایت
1.الباب الحادی عشر مع شرحیه النافع یوم الحشر و مفتاح الباب ، نویسنده: علامه حلی- فاضل مقداد- ابوالفتح بن مخدوم حسینی ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ق ، ذیل شئون مربوط به امام مطرح کردهاند.
2.الألفین ، نویسنده: علامه حلی ، موضوع: امامت ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ق ، به عنوان یکی از ادلهای که برای امامت وجود دارد بحث امر به معروف و نهی از منکر است ایشان معتقداند آمر اصلی ، امام میباشد.
جهاد
1.الکافی فی الفقه ، نویسنده: حلبی، ابو الصلاح، تقی الدین بن نجم الدین ، تاریخ وفات مؤلف: 447 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد مطرح کردهاند
2.الجمل و العقود فی العبادات ، نویسنده: طوسی، ابو جعفر، محمد بن حسن ، تاریخ وفات مؤلف: 460 ه ق ، در ذیل باب الجهاد مطرح کردهاند
3.النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی ، نویسنده: طوسی، ابو جعفر، محمد بن حسن ، تاریخ وفات مؤلف: 460 ه ق در ذیل باب کتاب الجهاد وسیره الامام
4.الوسیلة إلی نیل الفضیلة ، ، نویسنده: طوسی، محمد بن علی بن حمزه ، تاریخ وفات مؤلف: زنده در 566 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد مطرح کرد اند .
5. فقه القرآن ، نویسنده: راوندی، قطب الدین، سعید بن عبداللّه ، تاریخ وفات مؤلف: 573 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
6.السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی ، نویسنده: حلّی، ابن ادریس، محمد بن منصور بن احمد ، تاریخ وفات مؤلف: 598 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
7.کشف الرموز فی شرح مختصر النافع ، نویسنده: آبی، فاضل، حسن بن ابی طالب یوسفی ، تاریخ وفات مؤلف: زنده در 672 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
8.المختصر النافع فی فقه الإمامیة ، نویسنده: حلّی، محقق، نجم الدین، جعفر بن حسن ، تاریخ وفات مؤلف: 676 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
9.نکت النهایة- النهایة و نکتها ، نویسنده: حلّی، محقق، نجم الدین، جعفر بن حسن ، تاریخ وفات مؤلف: 676 ه ق ، تحت عنوان کتاب الجهاد ذکر کردهاند .
10.الجامع للشرائع ، نویسنده: حلّی، یحیی بن سعید ، تاریخ وفات مؤلف: 689 و یا 690 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
11.إرشاد الأذهان إلی أحکام الإیمان ، نویسنده: حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
12.تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین ، حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ه ق تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
13.تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة( ط- الحدیثة) ، حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر شدهاند .
14.تذکرة الفقهاء( ط- الحدیثة) ، نویسنده: حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی، تاریخ وفات مؤلف: 726 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
15.قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام ، نویسنده: حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
16.مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة ، نویسنده: حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
17.منتهی المطلب فی تحقیق المذهب ، نویسنده: حلّی، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 726 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد و الامر بالمعروف ذکر کردهاند (از جهت بحثی در ذیل باب الجهاد بوده است) .
18.کنز الفوائد فی حل مشکلات القواعد ، نویسنده: عمیدی، سید عمید الدین بن محمد اعرج حسینی ، تاریخ وفات مؤلف: 754 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
19.إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد ، نویسنده: حلّی، فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف ، تاریخ وفات مؤلف: 771 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
20.الرسالة الفخریة فی معرفة النیّة ، نویسنده: حلّی، فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف ، تاریخ وفات مؤلف: 771 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند
21.إیضاح ترددات الشرائع ، نویسنده: حلّی، نجم الدین جعفر بن زهدری ، تاریخ وفات مؤلف: قرن 8 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
22.غایة المراد فی شرح نکت الإرشاد ، نویسنده: عاملی، شهید اول، محمد بن مکی ، تاریخ وفات مؤلف: 786 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
23.اللمعة الدمشقیة فی فقه الإمامیة ، نویسنده: عاملی، شهید اول، محمد بن مکی ، تاریخ وفات مؤلف: 786 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
24.التنقیح الرائع لمختصر الشرائع ، نویسنده: حلّی، مقداد بن عبد اللّه سیوری ، تاریخ وفات مؤلف: 826 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ، ذیل توابع جهاد ذکر کردهاند .
25.معالم الدین فی فقه آل یاسین دورة فقهیة کاملة علی وفق مذهب الإمامیة ، نویسنده: حلّی، شمس الدین محمد بن شجاع القطّان ، تاریخ وفات مؤلف: زنده در سال 832 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر شده است
26.المقتصر من شرح المختصر ، نویسنده: حلّی، جمال الدین، احمد بن محمد اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 841 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
27.المهذب البارع فی شرح المختصر النافع ، نویسنده: حلّی، جمال الدین، احمد بن محمد اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 841 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
28.جامع المقاصد فی شرح القواعد ، نویسنده: عاملی، کرکی، محقق ثانی، علی بن حسین ، تاریخ وفات مؤلف: 940 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
29.حاشیة الإرشاد ، نویسنده: عاملی، شهید ثانی، زین الدین بن علی ، تاریخ وفات مؤلف: 966 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
30.حاشیة المختصر النافع ، نویسنده: عاملی، شهید ثانی، زین الدین بن علی ، تاریخ وفات مؤلف: 966 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
31.الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة ، نویسنده: عاملی، شهید ثانی، زین الدین بن علی ، تاریخ وفات مؤلف: 966 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
32. فوائد القواعد ، نویسنده: عاملی، شهید ثانی، زین الدین بن علی ، تاریخ وفات مؤلف: 966 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند .
33.مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان ، نویسنده: اردبیلی، احمد بن محمد ، تاریخ وفات مؤلف: 993 ه ق تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
34.مسالک الأفهام إلی آیات الأحکام ، نویسنده: کاظمی، فاضل، جواد بن سعد اسدی ، تاریخ وفات مؤلف: 1065 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند.( آیات الأحکام)
35.کفایة الأحکام ، نویسنده: سبزواری، محقق، محمد باقر بن محمد مؤمن ، تاریخ وفات مؤلف: 1090 ه ق ، تحت عنوان مستقل ذکر کردهاند.
36.الشافی فی العقائد و الأخلاق و الأحکام ، نویسنده: کاشانی، فیض، محمد محسن ابن شاه مرتضی ، تاریخ وفات مؤلف: 1091 ه ق ، تحت عنوان کتاب الجهاد و السیاسات ذکر کردهاند.
37.سداد العباد و رشاد العباد ، نویسنده: بحرانی، آل عصفور، حسین بن محمد ، تاریخ وفات مؤلف: 1216 ه ق ، تحت عنوان کتاب الجهاد ذکر کردهاند.
38.کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء( ط- الحدیثة) ، نویسنده: نجفی، کاشف الغطاء، جعفر بن خضر مالکی ، تاریخ وفات مؤلف: 1228 ه ق ، تحت عنوان باب الجهاد ذکر کردهاند.
39.شرح تبصرة المتعلمین ، نویسنده: عراقی، آقا ضیاء الدین، علی کزازی ، تاریخ وفات مؤلف: 1361 ه ق ، تحت عنوان ، کتاب الجهاد ذکر کردهاند.
حدود
1.المراسم العلویة و الأحکام النبویة فی الفقه الإمامی ، دیلمی، سلاّر، حمزة بن عبد العزیز ، تاریخ وفات مؤلف: 448 یا 463 ه ق ، تحت باب الحدود ذکر کرده اند .
حسبه
1.الدروس الشرعیة فی فقه الإمامیة ، نویسنده: عاملی، شهید اول، محمد بن مکی ، تاریخ وفات مؤلف: 786 ه ق ، تحت عنوان کتاب الحسبه مطرح کردهاند .
2.مفاتیح الشرائع ، نویسنده: کاشانی، فیض، محمد محسن ابن شاه مرتضی ، تاریخ وفات مؤلف: 1091 ه ق ، تحت عنوان کتاب المفاتیح الحسبه.
3.النخبة فی الحکمة العملیة و الأحکام الشرعیة ، نویسنده: کاشانی، فیض، محمد محسن ابن شاه مرتضی ، تاریخ وفات مؤلف: 1091 ه ق ، تحت عنوان کتاب الحسبه ذکر کرده است .
