فرهنگ مصادیق:توضیح دقیق تبرج چیست و به چه کارهایی تبرج گفته میشود؟
پاسخ اجمالی
تَبَرَّج
به معنای خودنمایی و آشکار ساختن زینت در برابر مردم است، و به مفهوم نمایاندن چیزی که باید پوشیده باشد و اساساً به چیزهایی گفته میشود. که بین چیزهای دیگر زودتر دیده میشوند و به چشم می آ یند.
در قرن کریم در [۱] چنین میخوانیم: وَقَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِیَّهِ الْأُولَی یعنی: و در خانه هایتان قرار گیرید و مانند روزگار جاهلیّتِ قدیم زینتهای خود را آشکار مکنید .این تذکر خطاب به زنان نازل شده و آنان را از اینکه در کوچه و بازار به خودنمایی و ابراز راستگیهای خود بپردازند نهی میکند و با بیانی محکم و به دور از هرگونه تساهلی پایان دادن به این گونه رفتارها را از زنان مسلمان طلب میکند.
پاسخ تفصیلی
«تَبَرَّج» به معنای خودنمایی و آشکار ساختن زینت در برابر مردم است، و از مادّه «برج» گرفته شده که در برابر دیدگان همه ظاهر است.همان گونه که برج در میان ساختمانهای دیگر جلوهٔ خاصّی دارد.اگربه ریشه این کلمه که واژه برج است دقت کنیم به مفهوم نمایاندن چیزی که باید پوشیده باشد و اساساً به چیزهایی گفته میشود. که بین چیزهای دیگر زودتر دیده میشوند و به چشم میآ یند؛ مثلا بروج به همه ستارگان گفته نمیشود بلکه به ستارگانی اطلاق میشود که پرنورترند و در میان ستارگان زودتر دیده میشوند.
در قرن کریم در آیه ۳۳ سوره مبارکه احزاب چنین میخوانیم: وَقَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِیَّهِ الْأُولَی یعنی: و در خانه هایتان قرار گیرید و مانند روزگار جاهلیّتِ قدیم زینتهای خود را آشکار مکنید .این تذکر خطاب به زنان نازل شده و آنان را از اینکه در کوچه و بازار به خودنمایی و ابراز راستگیهای خود بپردازند نهی میکند و با بیانی محکم و به دور از هرگونه تساهلی پایان دادن به این گونه رفتارها را از زنان مسلمان طلب میکند. چنانکه در بیان معنای لغوی واژه تبرج اشاره شداین لغت به مفهوم نمایاندن و نمایش دادن هر چیزی است که پوشاندن آن لازم است و وقتی به این صورت خطاب به زنان به کار رفته و ابتداءً از آنان میخواهد که در خانههای خود آرام گیرند قطعاً به این معنا خواهد بود که زنان مۆمن باید زیورها و زیباییهای خود را از مردان نامحرم بپوشانند و از ارائه آن به هر عنوان و بهانهای پرهیز کنند.
خداوند از زنان میخواهد که همچون دوران جاهلیت تبرج و خود آرایی نکنند. اما مگر تبرج در جاهلیت به چه صورت بوده است که خداوند آن را برای زنان مسلمان و زنانی که به دین او منسوبند نمیپسندد؟ در پاسخ به این سوال باید گفت:
وقتی به کتابهایی که پیرامون این موضوعات نوشته شده و عادات جاهلی اعراب را چه در مردان و چه در زنان بررسی کردهاند مراجعه میکنیم در مییابیم که زنان عرب پیش از اسلام در شبه جزیره عربستان معمولاً پیراهنهایی میپوشیدند که به طور کامل سینه و گردن آنان را نمیپوشاند و از سویی هم، خمار یا همان روسریهای خود را از پشت سر و گوش آویزان میکردند به گونهای که گوش و گردن و بخشی از سینه آنان پیدا بود و گاه خلخالهایی به پا میکردند که در هنگام راه رفتن صدا میکرد و مردان بیگانه را متوجه عبور نان مینمود و خودنماییهایی از این دست که توضیح دقیق تر آنها در کتب مربوط موجود است.
قرآن از زنان مۆمن میخواهد که عادات جاهلی را کنار گذاشته و خویشتن را به سنتهای دینی آراسته کنند، و چنان در جامعه رفت و آمد کنند که چشم نامحرمان را به سوی خود جلب ننمایند، آرامش روانی جامعه را با خودنماییهای خود مخدوش نسازند و نیروی فعال جامعه را که تمرکزشان باید صرف تولید و پیشرفت جامعه اسلامی شود با خودخواهی و بی مسئولیتی متوجه خود نسازند و از سرعت چرخه تلاش و تولید نکاهند.
پانویس
- ↑ آیه 33 سوره مبارکه احزاب
