فرهنگ مصادیق:تفاوت عمره مفرده با حج و عمره تمتع چیست؟
پرسش
تفاوت عمره مفرده با حج و عمره تمتع چیست؟
پاسخ اجمالی
به طور اجمال تفاوتهای بین عمره مفرده با عمره تمتع از این قرار است:
۱. عمره تمتع صرفاً در ماههای خاصی (شوال، ذی قعده، ذی حجه) انجام میشود، ولی عمره مفرده منحصر به زمان خاصی نبوده و در تمام ایام سال میتوان آن را انجام داد.
۲. محل احرام در عمرۀ تمتع یکی از مواقیت پنجگانه است، ولی میقات عمرۀ مفرده نزدیکترین محل در خارج از حرم است و میتوان از یکی از مواقیت پنجگانه مُحرم شد.
۳. در عمرۀ تمتع تراشیدن سر جایز نیست ولی در عمرۀ مفرده بین تقصیر و سر تراشیدن اختیار است؛
۴. عمرۀ تمتع طواف نساء ندارد، ولی عمرۀ مفرده دارای طواف نساء است.
حج تمتع نیز اعمالی اضافه بر عمره آن دارد که توضیح آن در پاسخ تفصیلی خواهد آمد.
پاسخ تفصیلی
زیارت خانه خدا دارای مناسک و اعمال مخصوصی است که معمولاً به دو شیوه انجام میشود؛ اول: عمره مفرده؛ دوم: حج تمتع.[۱]
اول. عمره مفرده
اعمال عمره مفرده به ترتیب زیر است:
۱. احرام[۲] (شامل: نیت، پوشیدن لباس احرام، تلبیه)
۲. طواف خانه خدا
۳. نماز طواف
۴. سعی بین صفا و مروه
۵. حلق (تراشیدن سر) یا تقصیر (کوتاه کردن مو یا ناخن برای آقایان)
۶. طواف نساء
۷. نماز طواف نساء.
دوم. حج تمتع
حج تمتع مرکب از دو عمل است؛ عمره تمتع و حج تمتع.[۳] عمره تمتع در شکل، همانند عمره مفرده است ولی تفاوتهایی نیز دارند که در ذیل میآید.
اول: عمره تمتع صرفاً در ماههای خاصی (شوال، ذی قعده، ذی حجه) انجام میشود، ولی عمره مفرده منحصر به زمان خاصی نبوده و در تمام ایام سال میتوان آن را انجام داد. اگر چه طبق برخی از روایات عمره رجبیه (عمره در ماه رجب) از فضیلت و اهمیت بیشتری برخوردار است.[۴]
دوم: در عمره تمتع باید تقصیر کند؛ یعنی مقداری از مو یا ناخن خود بچیند، و سر تراشیدن(تیغ کردن) جایز نیست ولی در عمره مفرده مخیّر است بین سر تراشیدن و تقصیر.
سوم: عمره تمتع طواف نساء ندارد ولی عمره مفرده دارای طواف نساء است.
چهارم: میقات[۵]عمره تمتع یکی از مواقیت[۶]پنج گانه است، و میقات عمره مفرده «أدنی الحل» (نزدیکترین محل در خارج از حرم) است و جایز است از یکی از مواقیت پنجگانه مُحرم شود.
حاجی بعد از به جا آوردن عمره تمتع، برای انجام اعمال حج تمتع، به نیت احرام حج دوباره مُحرم میشود.
اعمال حج تمتع به طور مختصر به ترتیب زیر است:[۷]
۱: احرام بستن در مکه.
۲: وقوف در عرفات.
۳: وقوف در مشعر الحرام.
۴: سنگ زدن به جمره عقبه در منا.
۵: قربانی در منا.
۶: تراشیدن سر یا تقصیر کردن در منا.
۷: طواف زیارت در مکه[۸]
۸: دو رکعت نماز طواف.
۹: سعی بین صفا و مروه.
۱۰: طواف نساء.
۱۱: دو رکعت نماز طواف نساء.
۱۲: ماندن در منا، در شب یازدهم و شب دوازدهم و شب سیزدهم (برای بعضی از اشخاص).
۱۳: زدن سنگ به جمرات در روز یازدهم و دوازدهم. همچنین اشخاصی که شب سیزدهم در منیٰ ماندند روز سیزدهم باید رَمْی جمرات کنند.[۹]
پانویس
- ↑ خاطر نشان میشود، اصطلاح «حج» در اینجا به صورت عام بوده که اعمال آن، دو دسته است، عمره تمتع و حج تمتع.
- ↑ با مُحرم شدن؛ بیست و پنج چیز بر مُحرم حرام میشود:
1. آمیزش.
2. بوسیدن.
3. لمس کردن.
4. نگاه با شهوت.
5. عقد کردن.
6. استمناء.
7. پوشاندن سر (برای مردان)
8. پوشیدن لباس دوخته (برای مردان)
9. پوشاندن تمام روی پا (برای مردان)
10- پوشاندن صورت.
11. استعمال عطریات.
12. زینت.
13. نگاه کردن به آینه.
14. روغن مالیدن.
15. ناخن گرفتن.
16. ازاله مو.
17. سایه قرار دادن (برای مردان).
18. فسوق.
19. جدال.
20. خون درآوردن از بدن خود.
21. کندن دندان.
22. کشتن حشرات بدن.
23. حمل سلاح.
24. کندن گیاهان و درختان حرم.
25. شکار، بعد از اتمام اعمال عمره مفرده این محرّمات برای مُحرم، حلال میشود؛ لنکرانی، محمد فاضل، احکام عمره مفرده، ص 56، قم، انتشارات امیر قلم، 1426ق. - ↑ امام خمینی، مناسک حج، ص 53، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ هفتم، 1382ش.
- ↑ ر.ک: کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 4، ص 536، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ چهارم، 1407ق.
- ↑ میقات به مکانی گفته میشوند که قبل از ورود به مکه مکرمه در آن جا احرام بسته و لباس احرام میپوشند.
- ↑ مواقیت پنج گانه عبارتند از: 1. مسجد شجره (ذوالحلیفه) و آن میقات کسانی است که از مدینۀ منوّره به مکه میروند. 2. وادی عقیق، و آن میقات کسانی است که از راه عراق و نجف به مکه میروند. 3. قرن المنازل، و آن میقات کسانی است که از راه طائف به مکه میروند. 4. یلملم، و آن میقات کسانی است که از راه یمن به مکه میروند. 5. جحفه، و آن میقات کسانی است که از راه شام به مکه میروند؛ فاضل لنکرانی، محمد، احکام عمره مفرده، ص 35، انتشارات امیر قلم، قم، یازدهم، 1426 ه ق.
- ↑ حج، دارای احکام و معارف بسیار زیادی است که تفصیل آن مربوط به کتابهای مناسک و معارف حج و عمره است.
- ↑ البته میتوان بندهای 7 تا 11 را بعد از پایان توقف در منی انجام داد.
- ↑ امام خمینی، مناسک حج، ص 54.
