فرهنگ مصادیق:تخریب محیط زیست، تیشه زدن به ریشه انسان هاست
محتویات
مقدمه
خبرگزاری ایمنا: همه ساله با فرا رسیدن فصل بهار، شاهد تولد دوباره طبیعت در جای جای ایران زمین هستیم. با آمدن بهار، این طبیعت خفته در فصل زمستان است که جانی تازه گرفته و با رویش جوانهها و شکوفههای درختان، دامان کوه و طبیعت، رنگ و بوی بهاری به خود میگیرد.
طبیعت، متعلق به همه مردم است / تخریب محیط زیست، تیشه زدن به ریشه انسان هاست
به گزارش ایمنا، در ایام نوروز و با افزایش موج سفرهای بین شهری، حضور مردم در عرصههای طبیعی کشور رونق خاصی به خود میگیرد. اما در همین زمان و به واسطه نبود فرهنگ لازم درخصوص حفاظت از محیط زیست، شاهد تخریب طبیعت و عرصههای منابع طبیعی توسط مردم هستیم که خسارتهای جبران ناپذیری را بر پیکره طبیعت وارد کرده و جبران این خسارتها نیز بسیار، زمان بر خواهد بود.
همه مردم باید نسبت به طبیعت، احساس مسوولیت کنند
کیومرث کلانتری، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان در گفت و گو با خبرنگار ایمنا میگوید: شکستن و کندن بوتهها، چیدن شکوفه درختان، رها کردن پسماند در طبیعت، روشن کردن آتش در طبیعت و آسیب رساندن به گونههای حیات وحش از جمله آسیبهایی است که توسط مردم به محیط زیست وارد میشود.
وی ادامه میدهد: همه مردم باید نسبت به طبیعت، احساس مسوولیت کنند و بدانند که طبیعت خانه همه آنها است و هرگونه تخریب محیط زیست، تیشه زدن به ریشه خود انسانها است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان معتقد است: ما باید این حس را در خود ایجاد و تقویت کنیم که علاوه بر لذت بردن از مواهب طبیعی، وظیفه حفاظت از آن را هم برعهده داریم.
وی با اشاره به اینکه حفاظت از محیط زیست، وظیفه آحاد جامعه است که هم در اصل ۵۰ قانون اساسی و هم در دین مبین اسلام نسبت به آن تأکید شده است، میگوید: این دیدگاه که حفاظت از طبیعت، فقط وظیفه سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان منابع طبیعی است، دیدگاه اشتباهی است.
کلانتری تأکید میکند: مردم، دستگاههای اجرایی و در رأس آن سازمان حفاظت از محیط زیست، سازمان منابع طبیعی و تشکلهای مردم نهاد زیست محیطی، سه ضلع حفاظت از محیط زیست هستند.
محیط زیست، میراث نسلهای بعدی است
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان معتقد است: محیط زیست به عنوان یک امانت از گذشتگان به ما رسیده و میراث نسلهای بعدی است، پس باید از آن حفاظت کرده و به اندازه نیاز از آن بهره برداری کنیم.
وی با بیان اینکه همه مردم باید درمورد طبیعت احساس مسؤولیت کنند و بدانند که طبیعت متعلق به همه است، میگوید: مردم باید بدانند که اگر محیط زیست آلوده شده و آسیب ببیند، تبعات آن همه مردم را درگیر میکند.
کلانتری معتقد است: درمورد محیط زیست باید یک حساسیت سازی در سطح جامعه ایجاد شده و نهضت امر به معروف و نهی از منکر زیست محیطی شکل بگیرد، به این صورت که اگر فردی زباله خود را در طبیعت رها کند یا به کندن و آتش زدن بوتهها اقدام میکند، باید بلافاصله به او تذکر دهیم و او را نسبت به آسیبهای این اقدام آگاه کنیم.
حفاظت از عرصههای طبیعی، یک وظیفه ملی است
محمدحسین شاملی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان هم در این زمینه به خبرنگار ایمنا میگوید: در فصل بهار شاهد تولد دوباره طبیعت و گونههای گیاهی آن هستیم.
وی ادامه میدهد: در ایام نوروز و در زمان حضور مردم در دامان طبیعت، شاهد تخریب و خسارت زدن به گونههای گیاهی در حال رشد، بوته کنی و روشن کردن آتش در طبیعت هستیم.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان گفت: در موارد بسیاری، آتش روشن شده توسط مردم منجر به ایجاد آتش سوزی در عرصههای طبیعی شده است.
وی با اشاره به اینکه طبیعت، متعلق به همه مردم است و منافع آن هم برای همه مردم است، معتقد است: حفاظت از عرصههای طبیعی وظیفه یک دستگاه خاص نیست و یک وظیفه ملی و عمومی است.
شاملی معتقد است: تک تک مردم باید نیروی حافظ طبیعت باشند و در حفاظت از طبیعت با سازمانهایی مثل منابع طبیعی و حفاظت محیط زیست مشارکت کنند.
کاهش احساس مسوولیت اجتماعی؛ عامل بی تفاوتی نسبت به تخریب محیط زیست
کوروش محمدی، آسیب شناس اجتماعی و رییس انجمن آسیب شناسی اجتماعی ایرانیان هم در گفت و گو با خبرنگار ایمنا با اشاره به اینکه اصول آموزش اجتماعی در ایران جامع نیست، میگوید: علی رغم اینکه ما در حوزه خانواده و رفتارهای اجتماعی یک آموزشهایی را داریم ولی آموزشهای اجتماعی مربوط به محیط زیست، آب و انرژی متمرکز و جامع نبوده و از طرفی در سیستم آموزش و پرورش هم به طور جدی روی موضوع حفاظت از محیط زیست کار نشده است.
وی با بیان اینکه در بحث حفاظت از محیط زیست، متولی خاصی معرفی کردهایم که این یک ضعف است، ادامه میدهد: این امر باعث شده که مردم فکر کنند که حفاظت از طبیعت، تنها وظیفه سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان منابع طبیعی و نهادهای تابعه آنها است و به همین دلیل نهادهای اجتماعی از جمله خانواده وارد این حوزه نمیشوند.
این آسیب شناس اجتماعی با اشاره به اینکه خانواده یکی از نهادهایی است که در حوزه حفاظت از محیط زیست خیلی ضعیف کرده، معتقد است: آموزشهای مربوط به حفاظت از طبیعت به همراه الگوهای آن باید از نهاد خانواده به فرزندان انتقال داده شود.
رییس انجمن آسیب شناسی اجتماعی ایرانیان میگوید: وقتی احساس مسوولیت اجتماعی یا مسوولیت پذیری اجتماعی در افراد جامعه وجود نداشته باشد، طبیعی است که نسبت به سرمایههای ملی و عمومی کشور که یکی از مصادیق آن محیط زیست است، بی تفاوت بوده و به آن آسیب میرسانند.
وی میگوید: حس مسوولیت اجتماعی یعنی اینکه افراد نسبت به مسائل جامعه که سود و ضرر آن به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به همه اجتماع میرسد، احساس مسوولیت و تکلیف کنند.
حرمت نهادن به محیط زیست در درصد زیادی از مردم نهادینه نشده است
محمدی با اشاره به اینکه سفر و تفرج در مردم ایران نهادینه شده و مردم به خصوص در تعطیلات نوروز به دامن کوه و طبیعت میروند، میگوید: متأسفانه حرمت گذاشتن به محیط زیست در درصد زیادی از مردم نهادینه نشده و به همین سالانه، شاهد خسارات عظیم و میلیاردی مردم به جنگلها و سرمایههای عظیم طبیعی کشور هستیم.
این آسیب شناس اجتماعی با اشاره به اینکه نگرش افراد نسبت به یک موضوع، مجموعهای از باورهای آنها را در برمی گیرد، معتقد است: تغییر نگرش کار سادهای نیست، اما غیرممکن هم نیست.
رییس انجمن آسیب شناسی اجتماعی ایرانیان میگوید: به عنوان مثال در بحث بازیافت شاهد هستیم که مردم با حساسیت ویژهای از این موضوع استقبال میکنند و زبالهها را از قبل تفکیک میکنند و تحویل خودروهای مربوطه میدهند که این امر نشانه این است که تغییر نگرش و حساسیت زایی درمورد بازیافت موفق بوده است.
محمدی معتقد است: همان طور که در بحث بازیافت زباله توانستیم نگرش مردم را تغییر دهیم و حساسیت مثبتی نسبت به این قضیه در مردم ایجاد کنیم، قطعاً در زمینه حفاظت از محیط زیست هم میتوانیم با تغییر نگرش، حساسیتهای لازم را در مردم ایجاد کنیم.
خسارت زدن به محیط زیست در زمره گناهان است
مهرداد آقاشریفیان، استاد حوزه علمیه اصفهان هم در این زمینه به خبرنگار ایمنا میگوید: از نظر دین اسلام، فرد فرد انسانها و نهادهای اجتماعی و حاکمیتی نسبت به موضوعات زیست محیطی دارای مسوولیت هستند.
وی با اشاره به اینکه محیط زیست شامل هوا، آب، خاک، گونههای گیاهی و جانوری است، ادامه میدهد: از آیات قرآن و سخنان معصومین (ع) به روشنی استفاده میشود که آسیب رساندن به محیط زیست و نابود کردن طبیعت و منابع طبیعی از روشنترین نمونههای زیان زدنِ به دیگران است.
این استاد حوزه علمیه اصفهان با اشاره به اینکه مواهب طبیعی پایان پذیر و نابود شدنی هستند، میگوید: نابودی طبیعت و محیط زیست باعث انقراض بسیاری از گونههای گیاهی و حیوانی خواهد شد که به شدت مورد نکوهش تعالیم دین اسلام قرار گرفته است.
آقاشریفیان معتقد است: خسارت زدن به محیط زیست و آلوده کردن آن، علاوه بر اینکه زیانهای جبران ناپذیری به حیات تمامی موجودات میزند، از مصادیق فساد در زمین و کفران نعمت بوده و در زمره گناهان است.
نهادهایی از جمله مهدهای کودک، مدارس، دانشگاهها و رسانهها وظیفه خطیری در زمینه آشنا کردن مردم با ارزش و جایگاه محیط زیست در حیات بشری برعهده دارند تا درنهایت فرهنگ احترام و حفاظت از محیط زیست در بین مردم نهادینه شود. تنها در صورت فرهنگسازی است که مردم از جایگاه گونههای گیاهی و جانوری در چرخه طبیعت آگاه شده و زمینه مشارکت مردم با سازمانهایی همچون حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی و تشکلهای مردم نهاد زیست محیطی درخصوص حفاظت از محیط زیست فراهم میشود.
