فرهنگ مصادیق:تجهیزات نظامی مدرن، نیاز حکومت اسلامی
نویسنده: حمید گلزار
۱۳۹۴/۱/۲۸
محتویات
ضرورت آمادگی نظامی
رهروان ولایت ـ جوامع انسانی براساس نیازهای مشترک به وجود آمدهاند و تضاد منافع، بروز جنگ میان آنان را ناگزیر ساخته است؛ از این رو، آمادگی نظامی از ضروریّات حیات اجتماعی به شمار میرود. حکومتهای اسلامی از آن رو که دعوت کنندهٔ به سوی حق و حقیقت هستند و این امر در تضاد با منافع ستمگران و حکومتهای ظالم است دائما در معرض تجاوز و هجوم دشمنان پنهان و آشکار قرار دارند. لذا به حکم فطرت و عقل سلیم بر جامعه اسلامی واجب است که همیشه و در هر حال تا آنجا که میتواند خود را مجهز به انواع سلاحهای جنگی نماید و نیروها و قوای نظامی را خود را تقویت کرده و آماده نگه دارد.
بنابراین وجود نیروهای نظامی قوی برای یک حکومت اسلامی ضروری است و اگر در این امر کوتاهی شود نتیجه آن تسلط کافران و ظالمان بر جامعهٔ اسلامی خواهد بود.
از منظر قرآن
قرآن کریم بهترین، مهمترین و موثرترین راه در برابر تجاوزگری و تهاجمات دشمنان اسلام را تبیین نموده است .
آنجا که میفرماید: «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ یَعْلَمُهُمْ[۱] و هر چه در توان دارید از نیرو و اسبهای آماده بسیج کنید تا با این [تدارکات] دشمن خدا و دشمن خودتان و [دشمنان] دیگری را جز ایشان که شما نمی شناسیدشان و خدا آنان را می شناسد بترسانید»
این آیه شریفه یک اصل حیاتی و ضروری را برای مسلمانان ترسیم نموده است که باید در هر عصر و زمان، مورد توجه و اهتمام مسلمانان قرار گیرد. این اصل حیاتی لزوم آمادگی کافی و مجهز شدن به سلاحها و تجهیزات مناسب روز در تمامی زمینهها در برابر دشمنان است.
آیه فوق به مسلمان فرمان میدهد که نباید منتظر حمله و تهاجم دشمنان بود و آنگاه به دنبال مجهز ساختن و آمادگی نظامی رفت؛بلکه باید همواره و قبل از آنکه دشمنان چشم طمع به مسلمانان و سرمایههای آنها داشته باشند، خود را آماده و مجهز در برابر حملهها و هجومهای احتمالی آنها نمود.
بنابراین، هدف از آمادگی مستمر نظامی، جلوگیری از تجاوز دشمنان شناخته شده و ناشناس به حریم مادّی و معنوی اسلام و مسلمانان است. دستور آماده باش همه جانبه به مسلمانان در برابر دشمنان نیز جهت تهیه هر نوع سلاح و امکانات و وسایل و شیوههای تبلیغی حتی شعار و سرود و .. است که سبب هراس کفار از نیروی رزمی مسلمانان میشود.
آثار آمادگی نظامی
در برخی از تفاسیر موارد ذیل نیز از آثار آمادگی نظامی شمرده شدهاند؛ رفع موانع برای ایمان آوردن انسانهای مستعد؛[۲] جلوگیری از هم دستی برخی از جوامع با دشمنان اسلام؛[۳] زمینه سازی برای پیمانهای نظامی اهل کتاب با مسلمانان، ایجاد ضمانت اجرایی آن و پرداخت جزیه به حکومت اسلامی[۴]
در آئینه روایات
در روایات وارده از معصومین (علیهم السلام ) برای کلمه « قوه» که در آیه ۶۰ سوره انفال آمده مصادیق گوناگونی بیان شده که حکایت از گستردگی مفهوم این کلمه میکند. این مصادیق عبارتند از تیر[۵]، هرگونه اسلحه، شمشیر و سپر، موهای سفید را به وسیله رنگ سیاه کردن [۶]که در زمان صدر اسلام سلاح جنگی بوده و راههایی برای آمادگی و مجهز شدن در برابر دشمنان اسلام محسوب میشده است.
سیره عملی پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) و پیشوایان بزرگ اسلام نیز نشان میدهد که آنها برای مقابله با دشمن از هیچ فرصتی غفلت نمیکردند؛ در تهیه سلاح و نفرات، تقویت روحیه سربازان، انتخاب محل اردوگاه، انتخاب زمان مناسب برای حمله به دشمن و به کار بستن هرگونه تاکتیک جنگی، هیچ مطلب کوچک و بزرگی را از نظر دور نمیداشتند.
پیامبر گرامی اسلام (صلی الله و علیه و آله) برای آمادگی و افزایش توان نظامی مسلمانان، آنها را تشویق به یادگیری تیراندازی و سوارکاری و تبحر پیدا کردن در این رشتهها میفرمود.
علامه طباطبایی در ذیل آیه ۶۰ سوره انفال به نقل از کتابهای حدیثی اهل سنت به این روایت اشاره میفرماید:
«ابو داود، ترمذی، ابن ماجه، حاکم و بیهقی از عقبه بن عامر جهنی روایت کردهاند که گفت: من از رسول خدا (صلّی الله علیه و آله) شنیدم که فرمود: خداوند بوسیله یک تیر و کمان سه طایفه را به بهشت میبرد، یکی سازنده آن را به شرطی که از ساختن آن غرض خیر داشته باشد، و یکی آن کسی را که با آن تیر خود را در راه خدا مسلح میکند، و یکی آن کسی را که آن تیر را در راه خدا به کار میبرد.»
اهمیت آمادگی نظامی
همچنین در خصوص اهمیت مجهز کردن نیروهای نظامی به جدیدترین سلاح و ادوات جنگی روایتی از اهتمام پیامبر اسلام (صلی الله و علیه و آله) به این امر را در اینجا ذکر میکنیم:
« در ایام جنگ «حنین» به پیامبر(صلی الله علیه وآله) خبر دادند: سلاح تازه و مؤثری در «یمن» اختراع شده است، پیامبر(صلی الله علیه وآله) فوراً کسانی را به «یمن» فرستاد تا آن سلاح را برای ارتش اسلام تهیه کنند»[۷]
در روایات مربوط به جنگ احد اشاره شده که حتی پیامبر اسلام شعارهایی را آماده کرده بودند و در مقابل شعارهایی که کفار برای تضعیف روحیه مسلمانان میدادند آنها را به مسلمین آموزش میداد.
« پیامبر (صلی الله علیه وآله) در مقابل شعار بت پرستان: أُعْلُ هُبَلَ، أُعْلُ هُبَلَ: «سربلند باد بت بزرگ هبل...» شعار کوبنده تر و نافذتری به مسلمانان تعلیم داد تا بگویند: اللّهُ أَعْلی وَ أَجَّلُّ: «خدا برتر و بالاتر از همه چیز است»[۸]
نتیجه گیری
حکومتهای اسلامی با توجه به آموزههای قرآنی و سیره عملی پیامبر اسلام (صلی الله و علیه و آله) و سایر پیشوایان دینی باید در هر زمان و مکانی خود را به انواع سلاحهای جنگی و آنچه که قدرت و نیروی آنها را در برابر دشمن پیدا و پنهان افزایش میدهد مجهز کنند و منتظر نباشند تا پس از حمله دشمن به فکر تجهیز نیروهای نظامی بیفتند که در این صورت مطمئناً شکست خواهند خورد و در معرض نابودی قرار خواهند گرفت.
پانویس
- ↑ سوره انفال؛ آیه ۶۰
- ↑ التفسیرالکبیر، ج ۱۵، ص ۱۸۶ و تفسیر فی ظلال، ج ۳، ص ۱۵۴۳
- ↑ التفسیر الکبیر، ج ۱۵، ص ۱۸۶
- ↑ التفسیر الکبیر، ج ۱۵، ص ۱۸۶ و بیان المعانی، ج ۵ ، ص ۳۰۶
- ↑ امام خمینی(ره)، ولایت فقیه، ص ۲۵
- ↑ تفسیر نورالثقلین، ج ۲، ص ۱۶۴و ۱۶۵
- ↑ ابن حجر عسقلانی، سبل السلام، جلد ۴، صفحات ۶۶ و ۶۷
- ↑ علامه مجلسی، بحار الانوار، جلد ۲۰، صفحات ۲۳، ۴۴، ۵۶ و ۹۱







