فرهنگ مصادیق:تاکید قرآن بر حفظ اسرار مملکتی
مقدمه
به گزارش «شیعه نیوز» به نقل از خبرگزاری حوزه، این مرجع تقلید در تفسیر آیات نخستین این سوره مبارکه آورده است: از شان نزول آیات آغازین سوره ممتحنه این گونه استفاده میشود که پیش از فتح مکه فردی به نام «حاطب بن ابی بلتعه» توسط زنی به نام «ساره» نامهای مخفیانه به اهل مکه نوشت که رسولخدا صلی الله علیه و آله قصد دارد به سوی شما بیاید و مکه را فتح کند، آماده دفاع از خود باشید.
ایندر حالیبود که پیغمبراکرم صلی الله علیه و آله، آماده فتحمکه میشد، و ترتیبی دادهبود که اینخبر بههیچ وجه منتقل به مردم مکه نشود تا مقاومت چندانی صورت نگیرد، و خونهای کمتری ریختهشود.
«ساره» آن نامه را گرفت و در لای گیسوان خود پنهان نمود و به سرعتبه سوی مکه حرکت نمود.
جبرئیل این ماجرا را به پیامبر صلی الله علیه و آله خبر داد، و آن حضرت، علی علیه السلام را برای گرفتن نامه به تعقیب او فرستاد؛ آن زن در آغاز منکر شد، و لی در نهایت پذیرفت، و نامه را بیرون آورد و خدمت حضرت علی علیه السلامداد؛ و آنحضرت نامه را خدمت پیامبر صلی الله علیه و آله آورد.
حاطب احضار شد، و سخت مورد سرزنش قرار گرفت؛ و عذری آورد و پیامبر صلی الله علیه و آله عذر او را ظاهرا پذیرفت.
و آیات آغاز سوره ممتحنه به عنوان یک هشدار برای پیشگیری از تکرار این گونه اعمال نازل گردید؛ و یکی از اصول اساسی اسلام، یعنی مساله اقتداء به نیکان و پاکان و اولیاء الله و قطع علاقه و پیوند با دشمنان حق و در یک جمله «حب فی الله و بغض فی الله» را بیان کرد.
در آغاز این سوره، همه مؤمنان را مخاطب ساخته میفرماید: «ای کسانی که ایمان آوردهاید، دشمنمن و دشمنخود را دوستخویش قرار ندهید، شما نسبتبه آنها اظهار محبت میکنید در حالی که آنها نسبتبه آنچه بر شما نازل شده است کفر میورزند، و رسولخدا صلی الله علیه و آله و شما را به خاطر ایمان آوردن به پروردگارتان، از شهر و دیارتان بیرون میکنند!» (یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَ عَدُوَّکُمْ أَوْلِیاءَ تُلْقُونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ قَدْ کَفَرُوا بِما جاءَکُمْ مِنَ الْحَقِّ یُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَ إِیَّاکُمْ أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّکُمْ إِنْ کُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهاداً فی سَبیلی وَ ابْتِغاءَ مَرْضاتی تُسِرُّونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَ أَنَا أَعْلَمُ بِما أَخْفَیْتُمْ وَ ما أَعْلَنْتُمْ وَ مَنْ یَفْعَلْهُ مِنْکُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبیلِ)[۱]
این نکته روشن است که اگر هنگام تضاد «پیوندهای محبت و دوستی» با «پیوندهای اعتقادی و ارزشی» پیوند محبت و دوستی مقدم شمرده شود، پایههای اعتقاد و ارزشها متزلزل میگردد و انسان تدریجا به سوی باطل و فساد گرایش پیدا میکند؛ و نکته اساسی «حب فی الله و بغض فی الله» یا به تعبیر دیگر، تولای اولیاء الله و تبرای از اعداءالله نیز همین است.
پانویس
- ↑ آیه 1ممتحنه
