فرهنگ مصادیق:بوی استقلال اقتصادی به مشام نمیرسد
یک سال و اندی از ابلاغ سیاستهای اقتصاد مقاومتی توسط مقام معظم رهبری میگذرد، اما به اعتقاد عدهای از کارشناسان این حوزه، دولت یازدهم با وجود باتدبیر بودن نتوانسته کارنامه اقتصادی درخشانی را رقم بزند.
فردانیوز: یک سال و اندی از ابلاغ سیاستهای اقتصاد مقاومتی توسط مقام معظم رهبری میگذرد، اما به اعتقاد عدهای از کارشناسان این حوزه، دولت یازدهم با وجود باتدبیر بودن نتوانسته کارنامه اقتصادی درخشانی را رقم بزند. به عبارتی دیگر، اجرایی شدن این نوع جدید اقتصادی تنها به شعار بسنده شده و هیچ یک از مصادیق آن جنبه عملی پیدا نکرده است. ابراهیم رزاقی، اقتصاددان و استاد بازنشسته دانشگاه تهران، در یادداشتی، ضمن تأکید بر ابلاغیه رهبر انقلاب اسلامی در این باره که هیچ برنامه اقتصادی غیرمنطبق با سیاستهای اقتصاد مقاومتی در دستور کار قرار نگیرد، به اقدامات و سیاستهایی که در دولت برای اجرایی شدن این سیاست درست یا نادرست انجام شده است، اشاره کرده است که مشروح آن را در ادامه میخوانیم.
اقتصاد مقاومتی یعنی استقلال اقتصادی! اما گزارشهای رسیده هیچ اقدامی را که منطبق بر اقتصاد مقاومتی باشد، منعکس نمیکند و به جای آن در سه ساله اخیر وابستگی بیشتری را در حوزه اقتصاد احساس میکنیم.
در ایران حاضر هر کسی به دنبال آن است که حداکثر سود را از فعالیت اقتصادی خود داشته باشد، بدون آنکه به فکر کشور و اقتصاد باشد.
انسانها در چنین شرایطی سودپرست خواهند شد و حتی اگر خصوصی سازی هم بخواهد رواج پیدا کند، مخالفتهای قانونی سر راه آن پیدا میشود و بدین ترتیب هیچ چیزی در جای خود قرار نخواهد گرفت. در حالی که در وصیت نامه امام هرگونه اقدامی با سود غیراقتصادی، خلاف مبانی نظری محسوب میشود، اما در حال حاضر چنین امری به وضوح دیده میشود.
شعار "استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی" که به وفور نقش آزادی آن در قانون اساسی مطرح شده است، در حال حاضر معنای دیگری پیدا کرده است؛ به گونهای که تمامی افراد به دنبال آن هستند که آزادی عقیده و آزادی به شیوههای نامشروع را در جامعه پرورش دهند، در حالی که لفظ شعار فوق، چیز دیگری است.
اقتصاد مقاومتی باید به گونهای باشد که به گفته رهبر انقلاب باید به گونهای با سیاست در کشور اجرا شود تا بتوانیم خودکفایی و خوداتکایی را رقم زده و در شرایط تحریمهای فلج کننده بتوانیم از پس خودمان برآییم. اما در حال حاضر این رویکرد رنگ باخته است و خام فروشی و ترویج مصرف کالاهای خارجی که قیمتی پایین تر از محصولات تولیدشده در کشور دارند، در حال خودنمایی است.
تا زمانی که نفت خام و مواد پتروشیمی به صورت خام فروخته و دلار با قیمتی ارزان به تولیدکنندگان خارجی اعطا میشود، وضعیت ایران به همین گونه باقی خواهد ماند و امکان رقابتی وجود نخواهد داشت.
در واقع با قیمت دلاری که در حال حاضر صرف واردات محصولات خارجی میکنیم، مانند آن است که به قاچاقچیان یارانه میدهیم که دلار خارج کنند که این امر خود با مصادیق شعارهای مطرح شده در اقتصاد مقاومتی مغایر است.
در حالی که ۱۵ میلیون بیکار در کشور وجود دارد و ۳۰ میلیون فقیر و درمانده در انتظار یارانه ناچیز نقدی هستند، چطور میتوان دم از پیشرفت زد و از تولیدات داخلی حمایت کرد؟
بر اساس اصل ۴۴ قانون اساسی، دولت وظیفه دارد خوراک، پوشاک، مسکن و درمان را برای تمامی اقشار جامعه فراهم آورد، در حالی که مردم برای استفاده از حمایتهای دولتی همچون بیمارستان باید مدت دو سال منتظر درمان بمانند یا برای آموزش دیدن در دانشگاههای دولتی راههای سختی را طی کنند، در حالی که بیمارستانهای خصوصی و دانشگاههای خصوصی دروازههای بازی برای تمامی افراد جامعه دارند؛ بنابراین نمیتوان گفت که قانون اساسی توانسته است به وظیفه خود به خوبی عمل کند.
در جامعهای که خودپرستی، پول پرستی و پولدار کردن افراد دارا و فقیر کردن فقرا در چارچوب قانون اساسی عنوان میشود و اندیشههای امام راحل همچنان به اندازه شعار باقی مانده است، نمیتوان دم از خودکفایی و اجرایی شدن شعارهای اقتصاد مقاومتی زد.
در جامعه آمریکایی تنها به مصرف مردم فکر میشود، در حالی که در جمهوری اسلامی ایران با رفتن شاه ملعون قرار بود مملکت به گونهای اداره شود که مجلس، شورای نگهبان و دست اندرکاران اقداماتی را برای ثروت برابر انجام دهند؛ بنابراین احساس میشود که در شرایط حاضر کوتاهی صورت گرفته است.
تغییرات رئیس جمهوری در حال حاضر به گونهای شده که هریک رفتارها و اقدامات دیگری را نقض میکنند، در حالی که باید دنباله روی وجود داشته باشد و رؤسای جمهور جدید بتوانند اقدامات انجام شده در دولتهای گذشته را که شایسته بوده است را ادامه دهند.
برای خوداتکایی در اقتصاد، باید بتوانیم تولید را به گونهای اداره کنیم که نیازمند دیگران نباشیم؛ بنابراین حمایت از بخشهای تولیدی بزرگترین کاری است که باید انجام دهیم. یعنی دلار ایرانی را برای واردات صرف نکنیم، بلکه تلاش کنیم با حمایت از تولیدکنندگان داخلی بتوانیم گردش مالی مناسبی ایجاد کنیم و بدین ترتیب از سود زیادی ثروتمندان و فقیر شدن بیشتر فقرا بکاهیم.
کشاورزی یکی از بخشهای محوری در تولید محسوب میشود که حمایت این قشر توسط دولت میتواند بزرگترین اقدام برای خوداتکایی کشور را فراهم آورد، اما متأسفانه دیده میشود که قیمت تمام شده کالاهای پرمصرف وارداتی بسیار پایین تر از آن چیزی است که کشاورز داخلی تولید میکند؛ بنابراین باز هم نظارت در این بخش ضعیف است.
اگر در اقدامی ایثارگرانه بتوانیم کالاهای خارجی نخریم و دولت از صنعت داخلی حمایت کند و علاوه بر آن قانون به گونهای تغییر کند که مالیات بر خانههای خالی و کسانی که چندین مسکن دارند، گرفته شود، بدین ترتیب دولت میتواند از فقرا به معنای واقعی دفاع کند.
چرا باید ثروتمندان مشمول دریافت یارانه شوند، در حالی که اخذ مالیات از این قشر میتواند در خدمت تولید قرار گرفته و فضا را به گونهای بهینه کند که مصادیق اقتصاد مقاومتی اتفاق افتاده و به اندیشههای امام راحل جامه عمل پوشیده شود.
در حالی که مقام معظم رهبری با هدف تأمین رشد پویا و دستیابی به اهداف سند چشم انداز ۲۰ ساله، سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی با رویکرد جهادی را ابلاغ کردند، قرار بود ریاست جمهوری نیز تمامی معاونان و زیربخشهای خود را برای اجرایی کردن این سیاستها بسیج کنند، در حالی که به اعتقاد صاحب نظران، تاکنون این دولت نتوانسته در پیاده سازی و اجرای سیاستهای اقتصادی مقاومتی نمره قبولی کسب کند و احتمال میرود که با روند بسیار لاک پشتی فعلی، معنای اقتصاد مقاومتی تغییر کند.
در این بین، اقتصاد مقاومتی یعنی رونق اقتصادی که با فعال کردن ظرفیتهای درونی کشور حاصل میشود. یعنی اقتصادی که مقاوم است و با تحریکات جهانی و تکانههای ناشی از آن و همچنین زیر و رو کشیدنهای سیاسی آمریکاییها و غیرآمریکاییها هیچ اتفاقی برایش نمیافتد و به دلیل آنکه اتکا به مردم دارد، آب از آب تکان نمیخورد، اما در حال حاضر شرایط بازار، اقتصاد و زندگی مردم تحت تأثیر پساتحریم قرار گرفته، به گونهای که عدهای حتی برای خریدهای خود در انتظار آن هستند که ببینند بالاخره مذاکرات به کجا میانجامد؛ در حالی که این تفکر نمیتواند زمینههای اجرایی شدن سیاستهای اقتصاد مقاومتی را فراهم آورد.
در شرایط حاضر که اقتصاد لیبرالی در ایران حاکم شده، نمیتوان گفت که شعار اوایل انقلاب اسلامی جامه عمل پوشیده شده است، زیرا متأسفانه دیده شده است که نمایندگان مجلس با بسیاری از مفاد قانونی که به نفع مردم است، مخالفت میکنند و علاوه بر آن قاضیان خوش نام این کشور تحت تأثیر عواملی غیر از عدالت قرار گرفته، بدین ترتیب فساد بیداد میکند.
رسانههای این کشور نیز نتوانستند نقش خود را به درستی ایفا کنند، زیرا اطلاعات درستی را انعکاس ندادند و در مقابل مقاومت عدهای سکوت اختیار کردند؛ بنابراین باید گفت که در شرایط حاضر برای آنکه بتوانیم جوانب مختلف اقتصاد مقاومتی را در حال اجرا ببینیم، علاوه بر مردم، دولت، مجلس و تمامی دست اندرکاران کشوری باید رویه خود را عوض کرده و در خدمت تولید و جامعه قرار گیرند و بدین ترتیب باید به دنبال قاضیان خوش نام و افراد صاحب نام در این کشور بگردیم تا بتوانیم نمره ردی اقتصاد مقاومتی را به قبولی تبدیل کنیم.
منبع:
هفته نامه سراج استان اصفهان
