فرهنگ مصادیق:اهمیت حرام بودن مشروبات الکلی از نظر اسلام و قرآن
محتویات
چکیده
امروزه تولید و مصرف نوشیدنیهای الکلی بکرات در فرهنگها و جوامع مختلف حتی با وجود محدودیتهای قانونی صورت میگیرد. ولی در دین اسلام، مصرف مشروبات الکلی به شدت منع شده و خداوند در قران مجید آن را صراحتاً حرام کرده و از گناهان کبیره شمرده است. در قرآن، آیات ۲۱۹ سورۀ بقره، ۹۰ و ۹۱ سورۀ مائده و۴۳ سورۀ نساء به این موضوع اشاره دارند. همچنین، در احادیث و روایات اسلامی نیز بر حرام بودن مصرف الکل تاکید فراوان شده است. بر اساس مطالعات و یافتههای علمی، الکل اثرات زیانباری بر روی عملکرد سیستمهای مختلف بدن انسان از جمله سیستم گوارش، کبد، عضلات، سیستم اعصاب مرکزی، چشم و قلب دارد. حتی فرزندان افراد الکلی با عیوب مادرزادی متولد میشوند. اتانول که ماده اصلی مشروبات الکلی میباشد، یک اثر تضعیف کننده قوی بر اعمال سیستم عصبی و مغز داشته و منجر به فراموشی از مکان و زمان میگردد. الکل سلامت روانی را هم مختل کرده و باعث بروز رفتارهای جنون آمیز میگردد. علیرغم اثرات سوئی که مشروبات الکلی بر جسم، و روح و روان انسان میگذارند و با وجود سفارشات اکید در منع استفاده آن در کتب دینی، همچنان مصرف آن حتی در جوامع اسلامی وجود دارد. لذا، به منظور کنترل و کاهش مصرف آن، آموزش افراد جامعه، افزایش سطح آگاهی آنان و همچنین تقویت باورها و اعتقاد مذهبی و دینی افراد جامعه ضروری است. در واقع این موضوع به نوعی یک معجزۀ علمی قرآن و اسلام است و مردم باید به خدا و دین مبین اسلام ایمان بیاورند و دنیا به طرف قبول عملی دین خدا حرکت کند و کسانی که راهی بجز این انتخاب میکنند در واقع خود را فریب داده و به خود و جامعه خود ضرر میرسانند.
مقدمه
مقدمه: با اینکه کشور ما جمهوری اسلامی است و با خون هزاران شهید و دهها هزار جانباز در راه خدا بدست آمده، حفظ شده، تبلیغات اسلامی مدام درآن انجام میشود و حرام بودن مشروبات الکلی را همه میدانند؛ باز در رسانهها اخباری مبنی بر تولید، توزیع و مصرف این مشروبات مضر وجود دارد؛ بنابراین برای مطرح شدن آثار سوء آن بر بدن انسان و بر اجتماع جا دارد که تأکیدات دین مبین اسلام بر اجتناب از مشروبات الکلی و مضرّات آن بدفعات مطرح گردد، مخصوصاً اینکه حالا بوسیلۀ تبلیغات ماهوارهها و سایتهای اینترنتی امکان تهاجم فرهنگی دشمن افزایش یافته است ؛ طرح اینگونه موضوعها از اهمیت ویژهای بر خوردار است.
از طرف دیگر بقول استاد ارجمند جناب آقای دکتر احمد عامری که در کنگرۀ قبلی ایراد نمودند : «در مورد این مسائل نباید کارهای ما همه اش تدافعی باشد» بلکه باید کسانی از این کشور اسلامی زحمت بکشند و بدنیا اعلام بکنند اینکه دنیا الآن اینقدر گرفتار الکلیسم است و از نظر اسلامی مشروبات الکلی حرام اعلام شده برای رهایی از آن بهتر است قوانین اسلامی پذیرفته و بدان عمل شود. یک روزی آنها با نظریات فروید، برتراند راسل، ژان پل سارتر و. . . . . . جلو آمدهاند؛ الآن که موقعیت فراهم است دانشمندان اسلامی باید با مطرح کردن اینگونه مسائل ضمن جبران مافات حقایق را بگوش جهانیان برسانند.
بحث: از نظر دین مبین اسلام الکل از نجاسات است. غیر از الکل نجاسات دیگری هم در این دین الهی نام برده شده از جمله: خون، ادرار و مدفوع. از نظر مضرات الکل را میتوان با اینها مقایسه کرد. سه مادّۀ بیولوژیک فوق عامل گسترش عوامل ویروسی، میکروبی و انگلی هستند. در این مقایسه معلوم میشود که عوامل عفونی گسترش یافته به وسیلۀ مواد بیولوژیک فوق مشکلات و آسیبهایی در بدن انسان به وجود میآورد که الکل نیز با شدت کم و زیاد همان مشکلات را به وجود میآورد؛ منتها تأثیر الکل روی دستگاه عصبی یک مقداری بیشتر است چراکه مشروبات الکلی عقل و هوش را زایل میکند و زوال عقل و هوش و یا حالت مستی باعث سرزدن اعمال منافی عفت یا جنون توسط مشروب خوار میگردد واعمال جبران ناپذیری از انسان سر میزند. علاوه از اینها بنا به فرمایش قرآن کریم مشروب خواری از القائات شیطان و ایجاد کنندۀ بغض و عداوت در میان مردم و ممانعت کننده از ذکر خدا و نماز است. بیشتر این موضوعات را ما در اجتماع و افراد مشروب خوار نیز ملاحظه میکنیم.
آیاتی از قرآن مجید در بارۀ مشروب خواری
۱- آیۀ ۲۱۹ تا قسمتی از آیۀ ۲۲۰سورۀ بقره : يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ * فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ.
(آیه خطاب به خود حضرت پیامبر ص)در بارۀ شراب و قمار از تو میپرسند بگو در آن دو گناهی بزرگ است و منافع (مادی)نیز برای مردم دارند(ولی) گناه آن دو از سود آنها بزرگتر است. (همچنین)از تو میپرسند چه انفاق کنند؟ بگو افزون بر نیاز خود را. خداوند اینچنین آیات خود را روشن برای شما بیان میکند تا شاید شما در دنیا و آخرت تفکر کنید.
به نظر میآید فصل الخطاب قسمت آخر آیه کسانی از مردمان امروز باشند که حرام بودن مشروبات الکلی و مشکلات طبّی (و اجتماعی) حاصل از آن رامی دانند پس این افراد باید با ایمان آوردن از صمیم قلب برای دنیای مردم و آخرت خود آنچه در توان دارند انجام دهند.
کلمۀ خمر به معنی پوشش است و لذا به پارچهای که زنان سر خود را با آن پوشانده و مراعات حجاب میکنند «خمار » میگویند. از آنجا که شراب تشخیص را از عقل گرفته و در واقع آن را میپوشاند به آن «خمر » میگویند[۱].
۲- آیۀ ۴۳ سورۀ نساء: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ
ای کسانیکه ایمان آوردهاید هنگامیکه مست هستید به نماز نزدیک نشوید تا بدانید که در نماز چه میگویید.
۳- آیۀ ۹۰ سورۀ مائده: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ.
ای کسانی که ایمان آوردهاید همانا شراب و قمار و بتها وتیرهای قرعه، پلید و از اعمال شیطان است پس از آنها اجتناب کنید تا شاید رستگار شوید.
۴- إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ.
همانا شیطان میخواهد به وسیله شراب و قمار، میان شما دشمنی و کینه بیفکند و شما را از یاد خدا و نماز باز دارد. پس (با این همه مفاسد) آیا دست برنمی دارید؟
البتّه در روایاتی خود حضرت پیامبر(ص) و حضرات ائمّه (ع) نیز هرگونه ارتباط با تولید و توزیع و یا هرگونه همکاری در رابطه با مشروبات الکلی را اکیداً ممنوع کردهاند. که جهت رعایت اختصار از ذکر آنها خودداری میشود.
مشکلی که موقع تهیّۀ این مقاله در دور بر خود با آن بر خورد کردیم اینکه یک عدّه میگفتند: «آخر میگویند مقدار کمش ضرر نمیکند». جایی که منابع اسلامی اینقدر بر حرمت این ماده تأکید کردهاند بر زبان آوردن این نوع جملات از یک مسلمان واقعاً جای تأسّف است.
گوشههایی از کیفیت گستردگی و ابتلا به مشروبات الکلی در ایران و مشکلی از جهان اسلام:
بیش از ۵۰۰ هزار ایرانی معتاد به الکل هستند. مصرف الکل سفید در ایران افزایش یافته است[۲]
بیش از ۱۸ هزار بطری انواع مشروبات الکلی در اشنویه امحاء شد. این مشروبات طیّ هفتۀ گذشته از قاچیان کشف شده بود[۳]
معاون پژوهشی مرکز تحقیقات علوم رفتاری و وابستگی به مواد مخدر گفت: ایران از نظر مصرف الکل دارای خطرناکترین الگو در جهان است. غلظت الکل مصرفی در اروپا ۳ و در ایران۱۳ برابر آن است. [۴] تلفات گستردۀ مصرف مشروبات الکلی در قم: در روزهای منتهی به ۱۳ فروردین امسال یک محمولۀ بزرگ مشروبات الکلی موسوم به عرق سگی در قم توزیع شده که تعدادی از افراد لاابالی، با مصرف آن روانۀ بیمارستان شده و برخی از آنان نیز جان خود را از دست دادهاند[۵].
مأموران پایگاه مقاومت بسیج جماران موفق به کشف ۳۰ هزار لیتر مشروبات الکلی آماده توزیع از یک خانه در جنوب شهر تهران شدند. [۶].
بالاخره در مورد اهمیت شیوع مصرف مشروبات الکلی در ایران در گزارش سایت روزنامۀ همشهری آمده است: «یکی دو ساعت در سایتهای مرتبط مثلاً سایت میروی انتظامی بگردید تا ازگستردگی موضوع سرتان درد بگیرد. »
گستاخی انگلیس علیه مرجعیت شیعه: در گزارش «بی بی سی»مخالفت آیت الله سیستانی، با همجنس بازی، نوشیدن مشرویات الکلی، روابط جنسی نا مشروع و احکام حقوقی راجع به زن ؛ نظراتی مخالف حقوق اولیّۀ بشر دانسته شده و از عدم نقض این نظرات در قانون اساسی و مصوبات مجلس ملی عراق ابرز نگرانی شده است[۷].
گوشههایی از معضلات جهانی مشروبات الکلی
تولد یک نوزاد مست در لهستان: مادر این پسر بچۀ نوزاد در حال مستی به بیمارستان آورده شده، نوزاد در حالت مستی متولد شده، ۱۲ ساعت بعد از تولد میزان الکل خون نوزاد ۶ برابر حد مجاز برای راننگی بوده و پزشکان اعلام کردهاند که احتمالاً آسیبهایی که به خاطر نوشیدن الکل توسط مادرش به اعصاب این کودک وارد شده تا آخر عمر وی نیز ادامه خواهد داشت[۸].
مصرف مشروبات الکلی علت ۳۰٪ تصادفات مرگبار در آمریکا: به گزارش شبکۀ تلویزیونی فاکس نیوز در سال ۲۰۰۴، ۱۶۶۹۴نفر درآمریکا در تصادفات رانندگی که علت آن مستی بود جان باختهاند. [۹]
دو برابر شدن تلفات ناشی از مصرف نوشیدنیهای الکلی در انگلیس در ۱۵سال گذشته: لندن - ایرنا، سازمان آمار انگلیس در گزارشی اعلام کرد مرگ و میر مرتبط با مصرف الکل از ۴۱۴۴ مورد در سال ۱۹۹۱ به ۸۳۸۶ مورد در سال ۲۰۰۵ رسیده است. - الکلیسم بعنوان یک بحران بهداشتی ملی در روسیه مطرح است [۱۰]
مطلب قابل توجّه در این مورد اینکه برخورد منابع غربی گیج کننده است مثلاً در سایت BBC مواردی مبنی بر مضر بودن مشروبات الکلی بیان شده است از جمله اینکه، در مقالات: زنان در مقابل الکل آسیب پذیرند، تأثیر مواد مخدر و مشروبات الکلی در سلامت و روابط جنسی (۱)و (۲)تبلیغاتی برای مضر بودن الکل دارد و از طرف دیگر، امیرالمؤمنین! انگلیسی میگوید: جهاد علیه دشمن حرام و مصرف مشروبات الکلی حلال است(سایت عصر ایران ۱۶/۱/۸۶ کد خبر 14477).
اثرات سوء مشروبات الکلی بر قربانیان خود
مادّۀ مؤثّرۀ مشروبات الکلی بنام اتانول، الکل اتیلیک و یا اتیل الکل نامیده میشود. این مادّۀ سمی تقریباً ۲ دقیقه بعد از نوشیده شدن بدون تغییر شروع به جذب شدن میکند. از دیوارۀ معده و روده گذشته و وارد خون میشود. خون الکل را به مغز، کبد، ماهیچهها و همۀ بافتهای بدن میرساند. جذب الکل و اکسید شدن آن در بافتهای بدن با آزاد شدن گرما همراه است. خون گرمای آزاد شده را با خود به پوست بدن میرساند. اعصابی که رگهای پوست را تنگ وگشاد میکنند آسیب میبینند و در نتیحۀ گشاد شدن آنها خون بیشتری در پوست جریان مییابد و همین امر سبب قرمز شدن رنگ پوست میگردد[۱۱].
الکل غشاء مخاطی معده و روده را تحریک کرده و فعالیّت معمولی آنها را مختلّ میسازد. در فاصلههای طولانی میان نوشیدن نوشابههای الکلی، احساس گرسنگی از بین میرود و مانع آن میشود که شخص غذای طبیعی و کافی بخورد. در نتیجه بدن بناچار از غذای ذخیره شده در کبد استفاده میکند. به مرور زمان، دگرگونیهای خاصّی در کبد روی میدهد وضمن جای گزین شدن چربی به جای مواد غذائی، بافت آن متورّم میشود.
یکی از شایعترین علتهای نارسائی کبد در کشورهای غربی مصرف الکل است. الکل مقاومت کبد را در برابر سموم مختلف کم میکند و خطر ایجاد مسمومیّت هارا بالا میبرد
عوارض سوء مصرف الکل روی کبد سه مرحله دارد: در مرحلۀ اول، کبد چرب ایجاد میشود (علت آن در بالا توضیح داده شد) که برگشت پذیر است و با ترک الکل از بین میرود. در مرحلۀ دوم، که پیشرفته تر است؛ فرد الکلی دچار هپاتیت کبدی میشود و علاوه بر آن، التهاب کبدی هم پیش میآید. هپاتیت الکی معمولاً با قطع الکل بهتر میشود امّا همیشه اینطور نیست و ممکن است برگشت ناپذیر باشد. امّا مرحلۀ سوم که غیر قابل برگشت است زمانی است که «سیروز» یا نارسائی کبدی بوجود میآید. در این مرحله نمیشود کار زیادی برای بیمار انجام داد. سیروز کبدی به هر علتی که ایجادشده باشد خطر ابتلاء به سرطان کبد را تشدید میکند. بیماری سیروز، باعث زردی پوست، ورم شکم و تمام بدن و خونریزی گوارش میشود
علت تأثیر منفی الکل بر روی کبد اینست که بدن برای جذب الکل به پروتئین احتیاج دارد و پروتئین مورد نیاز خود را از کبد و بقیّۀ باافتهای بدن برمی دارد که همین باعث آسیب دیدن این اعضاء میشود. از بین رفتن بافت مغز و در نتیجه زوال عقل هم از دیگر عوارض سوء الکل است.
مصرف زیاد الکل بسیاری از مواد غذائی و ویتامینها مثل ویتامین B1، B2، B6 و ویتامینC را از بین میبرد[۱۲]. (اگر کسانی با اعتقاد به ویتامین دار بودن مشروبات الکلی به خوردن آن اقدام میکنند به این موضوع توجّه کنند)
الکل به معده نیز آسیب میرساند. اثر تحریکی الکل سبب افزایش ترشحات اسیدی معده میشود و این خود به غشاء مخاطی معده آسیب میرساند و باعث گاستریت و یا آتروفی سلولهای معده و خونریزی قسمتهای فوقانی لولۀ گوارش میشود. مصرف حاد و مزمن الکل باعث علائم مشترکی در دستگاه گوارش میشوند. تهوّع، استفراغ، کرامپهای شکمی و اسهال از جملۀ این عوارض میباشند که بطور ویژه سوء تغذیه و کاهش وزنی را که در اغلب مصرف کنندگان مزمن الکل دیده میشود توجیه میکند. الکل باعث صدمه به مخاط معدی - رودهای و با کاهش جذب قند سبب کاهش سطح قند خون میگردد[۱۳].
پانکراس: الکل غشاء لیزوزومهای سلولهای پانکراس را شکننده و پایداری آنها را کم میکند که در نتیجۀ آن پروتئازهای لیزوزومی آزاد شده و به پانکراس آسیب میرسانند.
قلب: چنانکه گفته شد جذب پروتئین اعضاء توسط الکل باعث تضعیف آنها میشود وطبق این قاعده ماهیچههای قلب افرادالکلی ضعیف میگردد.
اثر بر رفتار: مهمترین اثر الکل، تغییرهایی است که در دستگاه عصبی بوجود میآورد. نوشیدن نوشابههای الکلی سرعت، دقت و قدرت تشخیص انسان را کم میکند در افراد الکلی زمان واکنش به محرکها زیاد میشود. این موضوع در رانندهها بعلت تأخیر در تصمیم گیری باعث تصادف میشود.
یکی دیگر از اثرهای الکل مختل کردن محل کنترل رفتار انسان در بخش بالائی مغز است. در نتیجه شخصی که تحت تأثیر الکل قرار دارد ممکن است سخنانی بگوید و کارهایی بکند(حالت مستی) که درحالت هوشیاری نمیگوید و انجام نمیدهد.
افزایش نسبت الکل در خون لکنت زبان، اشیاء را دوتا دیدن و عدم تعادل پیش میآورد. هرگاه میزان الکل، باز هم افزایش پیدا بکند، شخص تمام کنترل خود را از دست میدهد و سرانجام به بیهوشی و مرگ میرسد. این قسمت مقاله بعداً تکمیل خواهد گردید و شما خوانندۀ محترم اگر در تکمیل آن مارا یاری فرمایید از شما ممنون و مدیونتان خواهیم بود.
پانویس
- ↑ قراعتی، محسن، تفسیر نور، ذیل آیۀ 219 سورۀ بقره
- ↑ سایت عصر ایران 3/7/86 کد خبر: 25971
- ↑ ارومیّه واحد مرکزی خبر 21/8/864
- ↑ سایت عصر ایران 7/9/86 کد خبر: 29988
- ↑ سایت بازتاب 18/1/86 کد خبر 64314
- ↑ سایت عصر ایران29/7/86 کد خبر: 27539
- ↑ سایت بازتاب 26/11/83 کد خبر 31599
- ↑ سایت عصر ایران 23/4/86 کد خبر: 21449
- ↑ تهران، واحد مرکزی خبر 19/2/8610
- ↑ بین الملل 12/10/84 کد خبر 32946.
- ↑ شیمی3 وآزمایشگاه نظام جدید آموزش متوسطه، نظری(رشتههای علوم تجربی - ریاضی و فیزیک)
- ↑ سایت روزنامۀ همشهری مطالعه بتاریخ 18/10/86
- ↑ پایاننامۀ اقای شمس الله سیدی. تبریز - دانشکدۀ داروسازی، 1376







