فرهنگ مصادیق:استحاضه - ویکی فقه

استحاضه - ویکی فقه

نشانه‌های خون استحاضه

خون استحاضه، بیشتر، زرد، سرد وروان است وبدون فشار وسوزش از رحم خارج می‌شود. گاهی نیز ویژگی‌های خون حیض را دارد.

زن مستحاضه

به زنی که خون استحاضه دیده، مستحاضه گفته می‌شود.

کاربرد فقهی

ازعنوان استحاضه در باب طهارت بحث شده است؛ گرچه به مناسبت در باب‌های صلاة و صوم نیز از آن سخن رفته است.
.

اقسام استحاضه

به قول مشهور، استحاضه به قلیله، متوسّطه وکثیره تقسیم می‌شود.

استحاضهٔ قلیله

استحاضهٔ قلیله خونی است که به روی پنبه رسیده، ولی از طرف دیگر آشکار نشده است؛ هر چند در درون پنبه نفوذ کرده باشد.
وظیفه: به قول مشهور، وظیفهٔ مستحاضه در این نوع استحاضه، تعویض پنبه و وضو برای هر نماز است.

استحاضهٔ متوسّطه

استحاضهٔ متوسطه خونی است که در پنبه نفوذ کرده وبه طرف دیگر آن رسیده، لیکن از آن تجاوز نکرده است.
وظیفه : به قول مشهور، وظیفهٔ زن در این قسم، علاوه بر وظیفهٔ قسم اول، تبدیل پارچهٔ روی پنبه ویک غسل برای نماز صبح در هر روز است.

استحاضهٔ کثیره

استحاضهٔ کثیره خونی است که از پنبه گذشته وبه پارچه نیز رسیده است.
وظیفه :زن در این نوع استحاضه علاوه بر عوض کردن پنبه وپارچه، باید برای هر یک از نماز صبح، ظهر و عصر و مغرب و عشا غسل کند. در این که جمع بین نماز ظهر وعصر ونیز مغرب وعشا واجب است یا می‌تواند بین هر یک از آن دوفاصله بیندازد وبرای هر کدام یک غسل نماید، ونیز در این که علاوه بر غسل، برای هر نماز، وضو نیز واجب است یا با هر غسل- در صورت جمع بین دو نماز- یک وضو کفایت می‌کند ویا در هیچ صورت واجب نیست، اختلاف است. قول به وجوب وضو برای هر نماز به مشهور نسبت داده شده است.

اقوال فقها در اقسام استحاضه

برخی فقها، منکر استحاضهٔ قلیله شده وبعضی دیگر، متوسّطه را داخل در کثیره دانسته‌اند.

احکام مشترک

موارد ذیل احکام مشترک بین اقسام استحاضه است:

وارسی

به تصریح برخی، وارسی بر زن جهت تشخیص نوع استحاضه واجب است. در فرض عدم امکان وارسی، در این که واجب است به قدر متیقّن عمل شود- مانند صورت احتمال بین قلیله ومتوسّطه که به احکام قلیله عمل شود- ویا شدیدترین احتمالات اخذ وبدان عمل می‌شود- مانند آن که در مورد یاد شده به احکام متوسّطه عمل نماید- اختلاف است.

آمیزش

در این که جواز آمیزش با مستحاضه متوقّف بر انجام اعمالی است که برای نماز اولازم است؛ یا تنها متوقّف بر غسل در متوسّطه وکثیره است ودر قلیله مطلقا جایز می‌باشد؛ ویا بر هیچ کدام متوقّف نیست، اختلاف است.

دخول در مسجد

در جواز دخول مستحاضهٔ متوسّطه وکثیره در مسجد الحرام و مسجد النّبی صلّی اللّه علیه وآله ونیز درنگ کردن در دیگر مساجد پیش از غسل، اختلاف است.

قرائت سور عزائم

حکم قرائت عزائم برای مستحاضه، حکم دخول ومکث در مسجد است، لیکن مسّ قرآن پیش از وضو یا غسل، جایز نیست.

نمازآیات

نماز آیات بر مستحاضه واجب است وهمان وظایفی را که برای نمازهای یومیّه انجام می‌داد، باید برای نماز آیات نیز انجام دهد.

روزه

صحّت روزهٔ مستحاضهٔ متوسّطه وکثیره متوقّف بر غسل است ودر صورت ترک غسل، روزه اش باطل است. در این که صحّت روزه تنها متوقّف بر غسل‌های روزانه است، یا علاوه بر آن تنها غسل شب قبل ویا تنها غسل شب بعد ویا غسل هر دوشب لازم است اقوال مختلفی مطرح است.

تحفّظ

بر مستحاضه تحفّظ ونگهداری خود از خروج خون پس از وضو و غسل واجب است. از راه‌های آن، استثفار است.

قطع خون

چنانچه خون پیش از انجام وظایف استحاضه قطع شود، در این که انجام دادن اعمال استحاضه (وضو و غسل) برای نماز، واجب است یا می‌تواند تنها به وضو اکتفا کند، اختلاف است. همچنین اگر خون در بین نماز قطع شود، در اتمام نماز یا وجوب تجدید طهارت و اعادهٔ نماز، واگر پس از طهارت وپیش از نماز قطع شود، در وجوب تجدید طهارت وعدم آن، اختلاف است.

عفوخون در نماز

خون استحاضه همچون خون حیض و نفاس، حتی اگر کمتر از یک درهم باشد، در نماز، بخشوده نیست.

منبع

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۱، ص۳۹۱ تا۳۹۳

پانویس

منبع: سایت ویکی فقه - تاریخ برداشت : 95/07/10

بازگشت به غسل استحاضه