فرهنگ مصادیق:احکام مسکرات
احکام
س ۳۰۱: آیا مشروبات الکلی نجس است؟
ج: مشروبات مست کننده بنا بر احتیاط نجس است.
س ۳۰۲: آب انگوری که با آتش جوشیده شده و دو ثلث آن کم نشده است، ولی مست کننده نیست، چه حکمی دارد؟
ج: خوردن آن حرام است، ولی نجس نیست.
س ۳۰۳: گفته میشود که اگر مقداری غوره برای گرفتن آب آن جوشانده شود و همراه آن یک یا چند حبه انگور باشد، آنچه بعد از جوشاندن باقی میماند، حرام است. آیا این سخن صحیح است؟
ج: اگر حبههای انگور بسیار کم باشد و آب آن در آب غوره مستهلک شود، به طوری که آب انگور بر آن صدق نکند، حلال است. ولی اگر حبههای انگور به تنهایی به وسیله آتش جوشانده شود، خوردن آن حرام است.
س ۳۰۴: امروزه از الکل که در واقع مسکراست برای ساخت بسیاری از داروها به خصوص داروهای نوشیدنی، عطرها بویژه انواع ادکلنهایی که از خارج وارد میشوند، استفاده میکنند. آیا به افراد آگاه یا جاهل به مسأله اجازه خرید و فروش و استفاده و بهره گیریهای دیگر از آنها را میدهید؟
ج: الکلهایی که معلوم نیست در اصل از اقسام مایعات مست کننده باشند، محکوم به طهارت هستند، و خرید و فروش و استعمال مایعاتی که با آنها مخلوط شدهاند اشکال ندارد.
س ۳۰۵: آیا استفاده از الکل سفید برای ضد عفونی کردن دست و لوازم پزشکی مثل دماسنج و غیر آن به خاطر استفاده از آنها در امور پزشکی و درمان توسط پزشک یا تیم پزشکی جایز است؟ الکل سفید همان الکل پزشکی است که قابل نوشیدن هم هست، آیا نماز خواندن با لباسی که یک یا چند قطره از این الکل بر آن ریخته شده، جایز است؟
ج: اگر از الکلی باشد که در اصل مایع نیست، هرچند مست کننده هم باشد، محکوم به طهارت است و نماز با لباسی که با این الکل برخورد کرده صحیح است و احتیاجی به تطهیر ندارد. ولی اگر از الکل مایع بالاصالة و بر حسب تشخیص اهل فن مست کننده باشد، بنا بر احتیاط نجس است و نماز با بدن یا لباسی که با آن برخورد کرده، موقوف بر تطهیر است؛ لیکن استفاده از آن جهت ضد عفونی کردن ادوات پزشکی و مانند آن اشکال ندارد.
س ۳۰۶: مادهای است به نام «کفیر» که در صنایع غذایی و داروسازی کاربرد دارد. هنگام تخمیر ۵٪ یا ۸٪ الکل در ماده بدست آمده بوجود میآید. این مقدار الکل سبب هیچ نوع مستی در مصرف کننده نمیشود. آیا از نظر شرعی استفاده از این ماده مانعی دارد یا خیر؟
ج: اگر الکل موجود در ماده به دست آمده فی نفسه مست کننده باشد، بنا بر احتیاط نجس و حرام است، هرچند به علت کمی آن و مخلوط شدن با ماده به دست آمده، نسبت به مصرف کننده مسکر نباشد، ولی اگر شک داشته باشیم که فی نفسه مست کننده و یا در اصل مایع است، حکم متفاوت میشود.
س ۳۰۷: ۱ـ آیا الکل اتیلیک نجس است یا خیر؟ (ظاهراً این الکل در همه مست کنندهها وجود دارد و سبب مستی است).
۲. ملاک نجس بودن الکل چیست؟
۳. روشی که مست کننده بودن مشروب را ثابت کند، کدام است؟
ج: ۱. هر یک از اقسام الکل که مست کننده و در اصل مایع باشد، بنا بر احتیاط نجس است.
۲. ملاک نجاست الکل این است که مست کننده و در اصل مایع باشد.
۳. اگر خود مکلّف یقین نداشته باشد، خبردادن اهل خبره مورد اطمینان کافی است.
س ۳۰۸: نوشابههای موجود در بازار که بعضی از آنها مانند کوکاکولا و پپسی کولا و... در داخل تولید میشوند و گفته میشود که مواد اصلی آنها از خارج وارد میگردد و احتمال دارد از الکل در آنها استفاده شده باشد، چه حکمی دارد؟
ج: پاک و حلال است، مگر این که مکلّف شخصاً یقین حاصل کند که آنها با الکل مست کنندهای مخلوط اند که در اصل مایع است.
س ۳۰۹: آیا اساساً هنگام خرید مواد غذایی، لازم است تحقیق شود که فروشنده یا سازنده غیر مسلمان کالا آنها را لمس کرده و یا در ساخت آنها الکل بکار برده است یا خیر؟
ج: سؤال و تحقیق لازم نیست.
س ۳۱۰: اینجانب اقدام به ساخت «اسپری اتروپین سولفات» کردهام که الکل نقش اساسی در ترکیب فرمول دارویی آن دارد، به طوری که اگر الکل به ترکیب مذکور اضافه نشود، ساخت آن اسپری ممکن نیست و از جهت عملی هم این اسپری ضد گازهای شیمیایی و جنگی اعصاب است که برای محافظت از نیروهای اسلام در برابر آنها کاربرد دارد. آیا از نظر جنابعالی استفاده از الکل به ترتیب مذکور در صنعت داروسازی، شرعاً جایز است؟
ج: اگر الکل مست کنندهای باشد که در اصل مایع است، حرام و بنا بر احتیاط نجس است، ولی استفاده از آن به عنوان دارو در هیچ یک از حالات اشکال ندارد.
استفتائات جدید
س: عموی من بیماری سختی به همراه درد کشنده و غیر قابل تحمل دارد که مربوط به مسائل مغزی و حملات قلبی است. بیماری او در حد مرگ و کشنده است. دکتر وی توصیه کرده برای آرامش روزی دوبار «ویسکی*» با چای بخورد. که باعث تخفیف درد میشود.
وی میخواهد بداند آیا در این شرایط جایز است و اگر نه آیا در شرایطی که درد کشنده او را کاهش میدهد باز هم جایز نیست.
ج) استفاده از هرگونه خوردنی یا نوشیدنیِ حرام، شرعاً جایز نیست مگر در موارد ضرورت علاج آن هم فقط به مقدار ضرورت، ولکن در روایات آمده است که: خداوند منان شفا را در خمر قرار نداده است.
نوعی نوشیدنی الکلی
س: آشامیدن نوشیدنیهایی که به نام ماء الشعیر وجود دارد، چه حکمی دارد؟
ج) ماء الشعیر طبّی پاک است و خوردن آن اشکال ندارد، و با آب جو (فقاع) که حرام است فرق دارد.
س. کاغذ و توتون برخی سیگارها را توی شراب میخوابانند و بعد از خشک شدن از آن استفاده میکنند، حکم استفاده از این سیگارها چیست؟
ج. اگر سیگار مذکور مسکر باشد و لو به مقدار زیاد آن، استفاده از آن مطلقاً حرام است.
س. آیا میتوان برای درمان مسمومیت، از الکل (اتانول) یا همان مشروبات الکلی به صورت تزریقی مصرف نمود؟
ج. بنابر احتیاط واجب استفاده از مسکرات به صورت تزریقی، فقط در صورتی که درمان منحصر در آن باشد، به مقدار ضرورت جایز است.
س: الکلهایی که به عنوان الکل صنعتی به رنگهای مختلف (بی رنگ و قرمز) در کشور در مراکز مجاز تولید میشود از نظر پاک بودن چه حکمی دارد؟ آیا تفاوتی بین آنها است؟
ج) اگر معلوم نیست که از الکلهای مست کنندهای باشند که در اصل مایع هستند، پاک میباشند.
س: دارویی بنا به دستور بزشک به صورتم میزنم که دارای الکل است ولی با دارویی دیگر محلول شده که قابل خوردن نیست آیا این دارو نجس است؟
ج) اگر می دانید الکلی که در آن دارو به کار رفته از نوع خوراکی بوده و در اصل مایع و مسکر بوده، بنابر احتیاط آن دارو نجس است و اگر نمی دانید، پاک است.
س: اگر خمر و یا الکل به وسیله علاجی تبدیل به سرکه شود، آیا آن سرکه پاک و حلال است یا نه؟
ج) میزان تحقق تبدیل به سرکه است خواه خودبخود تبدیل پیدا کند یا با علاج شیمیایی و مانند آن، همین که حقیقت سرکه تحقق پیدا کند، پاک و حلال است.
س: نظر به اینکه اغلب ماء الشعیرهای وارداتی در کارخانجاتی تولید می شوند که در همان خط تولید انواع نوشیدنیهای الکلی و مسکر نیز تولید می شود آیا مصرف این گونه ماءالشعیرها از لحاظ شرعی ایراد دارد؟
ج) در صورتی که یقین به ملاقات ماء الشعیر با موضع نجس داشته باشید، استعمال آن جایز نیست.
س: حکم ماء الشعیر بدون الکل که در خارج تهیه می شود و در اغلب با مقدار بسیار ناچیزی از الکل مثل ۰۱۰٪ الکل تهیه شده و مسکر نبودن آن محرز میباشد چیست؟ اگر مقدار الکل از این هم کمتر باشد، چه؟ لازم به ذکر است که الکل موجود در این نوع آبجو به آن از بیرون تزریق نشده بلکه طی فرایند تخمیر خودبخود تولید می شود و پس از آن تحت فشار از آن خارج شده و درصد ناچیزی که گفته شد در آن باقی می ماند.
ج) ماء الشعیر مذکور پاک و حلال است.
س: آیا خوردن الکل سفید و الکل زرد جائز است؟
ج) خوردن آنها جایز نیست.
س: ادکلنهایی که در آن از الکل مست کننده استفاده می شود چه حکمی دارد؟
ج) استفاده از آنها اشکال ندارد و فرقی بین خارجی و داخلی آن نیست.
