فرهنگ مصادیق:احادیث - وفاى به عهد
احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شدهاند.
حدیث (۱) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اَقرَبُکُم غَدا مِنّی فِی المَوقِفِ اَصدَقُکُم لِلحَدیثِ و َاَدَّاکُم لِلاَمانَهِ و َاوفاکُم بِالعَهدِ و َاَحسَنُکُم خُلقا وَ اَقرَبُکُم مِن النّاسِ[۱]؛
نزدیکترین شما به من در قیامت، راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد، خوش اخلاقترین و نزدیکترین شما به مردم است.
حدیث (۲) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
مَن کانَ یُؤمِنُ بِاللّه و َالیَومِ الآخِر فَلیَفِ اِذا وَعَدَ[۲]؛
هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، هرگاه وعده میدهد باید وفا کند.
حدیث (۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم یَظلِمهُم و َحَدَّثَهُم فَلَم یَکذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم یَخلفهُم فَهُوَ مِمَّن کَمُلَت مُرُوَّتُهُ و َظَهَرَت عَدالَتُهُ و َوَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَ حَرُمَت غیبَتُهُ[۳]؛
هر کس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نکند، دروغ نگوید، خلف وعده ننماید، جوانمردیش کامل، عدالتش آشکار، برادری با او واجب و غیبتش حرام است.
حدیث (۴) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
ثَلاثٌ لَیسَ لاَحَدِ النّاسِ فیهِ رُخصَهٌ: بِرُّ الوالِدَینِ مُسلِما کانَ اَؤ کافِرا وَ الوَفاءُ بِالعَهدِ لِمُسلِمٍ اَو کافِرا وُ الاَمانَهُ اِلی مُسلِمٍ کانَ اَؤ کافِرا[۴]؛
سه چیز است که ترک آن برای هیچ کس جایز نیست: نیکی به پدر و مادر مسلمان باشند یا کافر، وفای به عهد با مسلمان یا کافر و ادای امانت به مسلمان یا کافر.
حدیث (۵) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهِیَ راجِعَهٌ عَلی صاحِبِها: اَلبَغیُ و َالمَکرُ وَ النَّکثُ[۵]؛
سه خصلت است که در هر کس باشد (آثارش) به خود او بر میگردد: ظلم کردن، فریب دادن و تخلّف از وعده.
حدیث (۶) امام علی علیه السلام :
لَیسَ مِن فَرائِضِ اللّه شَیءٌ اَلنّاسُ اَشَدُّ عَلَیهِ اجتِماعا مَعَ تَفَرُّقِ اَهوائِهِم وَ تَشَتُّتِ آرائِهِم مِن تَعظیمِ الوَفاءِ بِالعُهودِ[۶]؛
هیچ یک از فرائض الهی همانند وفای به عهد نیست که مردم با همه خواستههای گوناگون و دیدگاههای مختلف، بیشتر بر آن اتّفاق نظر داشته باشند.
حدیث (۷) امام علی علیه السلام :
وَ إیّاکَ ... اَن تَعِدَهُم فَتُتبِعَ مَوعِدَکَ بِخُلفِکَ... الخُلفَ یوجبُ المَقتَ عِندَ اللّه وَ النّاسِ[۷]؛
بپرهیز از خلف وعده که آن موجب نفرت خدا و مردم از تو میشود.
حدیث (۸) امام علی علیه السلام :
لا تَعِدَنَّ عِدَهً لاتَثِقُ مِن نَفسِکَ بِانجازِها[۸]؛
وعدهای نده که از وفای به آن اطمینان نداری.
حدیث (۹) امام علی علیه السلام :
لا تَعتَمِد عَلی مَوَدَّهِ مَن لا یوفِی بِعَهدِهِ[۹]؛
به دوستی که به عهد خود وفا نمیکند اعتماد نکن.
حدیث (۱۰) امام سجّاد علیه السلام :
قُلتُ لِعَلِیّ بنِ الحُسَینِ علیه السلام: اَخبِرنی بِجَمیعِ شَرایِعِ الدّینِ قالَ علیه السلام : قَولُ الحَقِّ و َالحُکمُ بِالعَدلِ و َالوَفاءُ بِالعَهدِ[۱۰]؛
به امام سجّاد علیه السلام عرض کردم: مرا از تمام دستورهای دین آگاه کنید امام علیه السلام فرمودند: حقگویی، قضاوت عادلانه و وفای به عهد.
حدیث (۱۱) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اِضمَنوا لی سِتّا مِن اَنفُسِکُم اَضمَن لَکُمُ الجَنَّهَ اُصدُقُوا اِذا حَدَّثتُم و َأوفُوا اِذا وَعَدتُم و َاَدُّوا اِذا ائتُمِنتُم و َاحفَظوا فُروجَکُم و َغُضّوا اَبصارَکُم وَ کُفّوا اَیدیَکُم[۱۱]؛
شش چیز را برای من ضمانت کنید تا من بهشت را برای شما ضمانت کنم، راستی در گفتار، وفای به عهد، بر گرداندن امانت، پاکدامنی، چشم بستن از گناه و نگه داشتن دست (از غیر حلال).
حدیث (۱۲) امام صادق علیه السلام :
فَهَلُمَّ اَیُّهَا النّاسُ اِلَی التَّعاوُنِ عَلی طاعَهِ اللّه عَز َّوَ جَلَّ وَ القیامِ بِعَدلِهِ وَ الوَفاءِ بِعَهدِهِ وَ الانصافِ لَهُ فی جَمیعِ حَقِّهِ فَاِنَّهُ لَیسَ العِبادُ اِلی شَی ءٍ اَحوَجَ مِنهُم اِلَی التَّناصُحِ فی ذلِکَ وَ حُسنِ التَّعاوُنِ عَلَیهِ[۱۲]؛
ای مردم! بیایید یکدیگر را بر اطاعت خدا یاری کنید و عدالتش را بپادارید و به عهدش (در عبودیت او و ترک طاعت شیطان) وفا کنید و در تمامی حقوق الهی منصفانه رفتار کنید، زیرا که بندگان خدا به چیزی نیازمندتر از این نیستند که در این امور یکدیگر را نصیحت و خوب یاری کنند.
حدیث (۱۳) رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اَحِبُّوا الصِّبیانَ وَ ارحَمُوهُم ، وَ اِذا وَ عَدتُموهُم شَیئا فَفُوا لَهُم ، فَاِنَّهُم لا یَدرونَ اِلاّ اَ نَّـکُم تَرزُقونَهُم[۱۳]؛
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید و هرگاه به آنان وعده دادید ، به آن وفا کنید ، زیرا آنان ، روزی دهنده خود را کسی غیر از شما نمیدانند.
حدیث (۱۴) امام حسن علیه السلام:
المَسؤولُ حُرّ حَتی یَعِد ، وَ مُستَرِقُ المَسئولِ حَتی یَنجَز[۱۴]؛
انسان تا وعده نداده، آزاد است. اما وقتی وعده میدهد زیر بار مسؤولیت میرود، و تا به وعده اش عمل نکند رها نخواهد شد.
حدیث (۱۵) امام سجاد علیه السلام :
خَیرُ مَفاتیحِ الاُمورِ الصِّدقُ وَ خَیرُ خَواتیمِهَا الوَفاءُ[۱۵]؛
بهترین شروع کارها صداقت و راستگویی و بهترین پایان آنها وفا است.
حدیث (۱۶) رسول خدا صلی الله علیه و آله:
ثَلاثٌ مَن کُنَّ فیهِ فَهُوَ مُنافِقٌ وَ اِن صامَ وَ صَلّی وَحَجَّ وَ اعتَمَرَ و َقالَ «اِنّی مُسلِمٌ» مَن اِذا حَدَّثَ کَذِبَ وَ اِذا وَعَدَ اَخلَفَ وَ اِذَا ائتُمِنَ خانَ[۱۶]؛
سه چیز است که در هر کس باشد منافق است اگر چه روزه دارد و نماز بخواند و حج و عمره کند و بگوید من مسلمانم، کسی که هنگام سخن گفتن دروغ بگوید و وقتی که وعده دهد تخلف نماید و چون امانت بگیرد، خیانت نماید.
حدیث (۱۷) امام صادق(سلام الله علیه):
لا تَعِدَنَّ أخاکَ وَعداً لَیسَ فی یَدِکَ وَفاؤُهُ[۱۷].
به برادرت وعدهای مده که وفای به آن در توان تو نباشد.
پانویس
- ↑ امالی(طوسی) ص۲۲۹ - بحارالأنوار(ط-بیروت) ج۷۲، ص۹۴، ح۱۲
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج۲، ص۳۶۴، ح2
- ↑ عیون اخبار الرضا ج۲ ، ص۳۰ - نهج الفصاحه ص۷۲۵ ، ح۲۷۶۲
- ↑ نهج الفصاحه ص۴۱۶ ،ح1264
- ↑ نهج الفصاحه ص۴۲۲، ح 1281
- ↑ نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه ۵۳ ،ص442
- ↑ نهج البلاغه(صبحی صالح) نامه ۵۳ ،ص444
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص۲۵۳ ، ح5316
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص۴۱۸ ، ح9562
- ↑ خصال ص ۱۱۳ ، ح90
- ↑ نهج الفصاحه ص۲۱۶ ، ح 321
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج ۸ ، ص ۳۵۴، ح 550
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج ۶، ص ۴۹، ح 3
- ↑ بحار الانوار(ط-بیروت) ج۷۵، ص113
- ↑ بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۵، ص ۱۶۱ - نزهه الناظر و تنبیه الخاطر ص ۹۳ ،ح21
- ↑ نهج الفصاحه ص۴۲۲ ، ح 1280
- ↑ بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۵ ، ص ۲۵۰ - تحف العقول ص367







