فرهنگ مصادیق:احادیث موضوعی حسادت - آوینی

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
احادیث موضوعی حسادت - آوینی

امام صادق علیه السلام

قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ : .... وَ لِلْحَاسِد ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ یَغْتَابُ إِذَا غَابَ وَ یَتَمَلَّقُ إِذَا شَهِدَ وَ یَشْمَتُ بِالْمُصِیبَه[۱].
لقمان به فرزندش گفت: حسود را سه نشانه است: پشت سر غیبت می‌کند، روبه رو تملّق می‌گوید و از گرفتاری دیگران شاد می‌شود.

امام علی علیه السلام

اَلحَسَدُ عَیبٌ فاضِحٌ وَشُحٌّ فادِحٌ لایَشفی صاحِبَهُ إِلاّ بُلوغُ آمالِهِ فیمَن یَحسِدُهُ[۲]؛
حسادت عیبی رسوا و بخلی سهمگین است و حسود تا به آرزوی خود دربارهٔ محسودش نرسد آرام نمی‌گیرد.

امام علی علیه السلام

اَلحَسودُ سَریعُ الوَثبَهِ، بَطی ءُ العَطفَهِ[۳]؛
حسود زود خشمگین می‌شود و دیر کینه از دلش می‌رود.

امام علی علیه السلام

الْحَسَدُ لَا یَجْلِبُ إِلَّا مَضَرَّهً وَ غَیْظاً یُوهِنُ قَلْبَکَ وَ یُمْرِضُ جِسْمَک[۴]؛
حسادت نتیجه‌ای جز زیان و ناراحتی که دلت را سست و تنت را بیمار می‌گرداند به بار نمی‌آورد.

امام صادق علیه السلام

یَقُولُ إِبْلِیسُ لِجُنُودِهِ أَلْقُوا بَیْنَهُمُ الْحَسَدَ وَ الْبَغْیَ فَإِنَّهُمَا یَعْدِلَانِ عِنْدَ اللَّهِ الشِّرْک[۵]؛
شیطان به سپاهیانش می‌گوید: میان مردم حسد و تجاوزگری بیاندازید چون این دو، نزد خدا برابر با شرک است.

امام صادق علیه السلام

اَلنَّصیحَهُ مِنَ الحاسِدِ مُحالٌ[۶]؛
نصیحت و خیرخواهی از حسود محال است.

پیامبر صلی الله علیه و آله

اِستَعینوا عَلی قَضاءِ حَوائِجِکُم بِالکِتمانِ، فَإِنَّ کُلَّ ذی نِعمَهٍ مَحسودٌ[۷]؛
در برآوردن نیازهای خود از پنهان کاری کمک بگیرید، زیرا هر صاحب نعمتی مورد حسد واقع می‌شود.

پیامبر صلی الله علیه و آله

إِیَّاکُمْ وَ الْحَسَدَ فَإِنَّهُ یَأْکُلُ الْحَسَنَاتِ کَمَا تَأْکُلُ النَّارُ الْحَطَب[۸]؛
از حسادت بپرهیزید، زیرا حسد نیکی‌ها را می‌خورد چنان که آتش هیزم را می‌خورد.

امام علی علیه السلام

لِلّهِ دَرُّ الحَسَدِ ما اَعدَلَهُ! بَداَ بِصاحِبِهِ فَقَتلَهُ[۹]؛
آفرین بر حسادت! چه عدالت پیشه است! پیش از همه صاحب خود را می‌کشد.

امام صادق علیه السلام

سِتَّهٌ لا تَکونُ فِی مُؤمِنِ: اَلعُسرُ وَ النَّکَدُ وَ الحَسَدُ وَ اللَّجاجَهُ وَ الکَذِبُ وَ البَغیُ[۱۰]؛
شش (صفت) در مؤمن نیست: سخت گیری، بی خیری، حسادت، لجاجت، دروغگویی و تجاوز.

امام علی علیه السلام

اَلحَسَدُ یُضنِی الجَسَدَ[۱۱]؛
حسد، بدن را فرسوده و علیل می‌کند.

امام علی علیه السلام

الثَّنَاءُ بِأَکْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ وَ التَّقْصِیرُ عَنِ الِاسْتِحْقَاقِ عِیٌّ أَوْ حَسَد[۱۲]؛
تعریف بیش از استحقاق، چاپلوسی و کمتر از استحقاق، از ناتوانی در سخن و یا حسد است.

امام صادق علیه السلام

إِنَّ المُؤمِنَ یَغبِطُ وَ لا یَحسُدُ وَ المُنافِقُ یَحسُدُ وَ لا یَغبِطُ[۱۳]؛
مؤمن غبطه می‌خورد و حسادت نمی‌ورزد، منافق حسادت می‌ورزد و غبطه نمی‌خورد.
(غبطه آن است که آرزو کنی آنچه دیگری دارد، داشته باشی بدون اینکه آرزوی نابودی نعمت دیگری را داشته باشی و حسد آن است که بخواهی نعمتی را که دیگری دارد، نداشته باشد).

پیامبر صلی الله علیه و آله

رَأَی مُوسَی علیه السلام رَجُلًا عِنْدَ الْعَرْشِ فَغَبَطَهُ بِمَکَانِهِ فَسَأَلَ عَنْهُ فَقَالَ کَانَ لَا یَحْسُدُ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِه[۱۴]؛
حضرت موسی علیه السلام مردی را نزد عرش دید و به جایگاه او غبطه خورد و در مورد او سؤال کرد. به او گفته شد که او به آنچه خداوند از فضل خود به مردم داده است حسد نمی‌برد.

امام علی علیه السلام

الْحِرْصُ وَ الْکِبْرُ وَ الْحَسَدُ دَوَاعٍ إِلَی التَّقَحُّمِ فِی الذُّنُوب[۱۵]؛
حرص و تکبّر و حسادت، انگیزه‌های فرورفتن در گناهانند.

امام حسن عسکری علیه السلام

التَّواضُعُ نِعمَهٌ لا یُحسَدُ عَلیها[۱۶]؛
تواضع و فروتنی نعمتی است که بر آن حسد نبرند.

امام صادق علیه السلام

اِنَّ صاحِبَ الدّینِ فَکَّرَ فَـعَـلَـتهُ السَّکینَهُ وَ استَـکانَ فَـتَواضَعَ وَ قَنِعَ فَاستَغنی وَ رَضیَ بِما اُعطیَ وَ انفَرَدَ فَکُفیَ الخوانَ وَ رَفَضَ الشَّهَواتِ فَصارَ حُرّا وَ خَلَعَ الدُّنیا فَتَحامَی الشُّرورَ وَ اطَّرَحَ الحَسَدَ فَظَهَرتِ المَحَبَّهُ وَ لَم یُخِفِ النّاسَ فَـلَـم یَخَفهُم وَ لَم یُذنِب اِلَیهِم فَسَلِمَ مِنهُم وَ سَخَت نَفسُهُ عَن کُلِّ شَی ءٍ ففازَ وَ استَکمَلَ الفَضلَ وَ اَبصَرَ العافیَهَ فَاَمِنَ النَّدامَهَ[۱۷]؛
آدم دین دار چون می‌اندیشد، آرامش بر جان او حاکم است. چون خضوع می‌کند متواضع است. چون قناعت می‌کند، بی نیاز است. به آنچه داده شده خشنود است. چون تنهایی را برگزیده از دوستان بی نیاز است. چون هوا و هوس را رها کرده آزاد است. چون دنیا را فرو گذارده از بدی‌ها و گزندهای آن در امان است. چون حسادت را دور افکنده محبتش آشکار است. مردم را نمی‌ترساند پس از آنان نمی‌هراسد و به آنان تجاوز نمی‌کند پس از گزندشان در امان است. به هیچ چیز دل نمی‌بندد پس به رستگاری و کمال فضیلت دست می‌یابد و عافیت را به دیده بصیرت می‌نگرد پس کارش به پشیمانی نمی‌کشد.

پیامبر صلی الله علیه و آله

أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِأَبْعَدِکُمْ مِنِّی شَبَهاً قَالُوا بَلَی یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْفَاحِشُ الْمُتَفَحِّشُ الْبَذِی ءُ الْبَخِیلُ الْمُخْتَالُ الْحَقُودُ الْحَسُودُ الْقَاسِی الْقَلْبِ الْبَعِیدُ مِنْ کُلِّ خَیْرٍ یُرْجَی غَیْرُ الْمَأْمُونِ مِنْ کُلِّ شَرٍّ یُتَّقَی[۱۸].
آیا شما را از کم شباهت ترینتان به خودم آگاه نسازم؟ عرض کردند: چرا، ای رسول خدا! فرمودند: زشتگویِ بی آبرویِ بی شرم، بخیل، متکبر، کینه توز، حسود، سنگدل، کسی که هیچ امیدی به خیرش و امانی از شرش نیست.

امام صادق علیه السلام

إِیَّاکُمْ أَنْ یَحْسُدَ بَعْضُکُمْ بَعْضاً فَإِنَّ الْکُفْرَ أَصْلُهُ الْحَسَد[۱۹]؛
از حسد ورزی به یکدیگر بپرهیزید، زیرا ریشه کفر، حسد است.

امام صادق علیه السلام

اصولُ الکُفرِ ثَلاثَهٌ الحِرصُ وَ الاِستِکبارُ وَ الحَسَدُ[۲۰]؛
ریشه‌های کفر سه چیز است:حرص و بزرگ منشی نمودن و حسد ورزیدن.

امام صادق علیه السلام

آفَهُ الدِّینِ الحَسَدُ وَ العُجبُ وَ الفَخرُ[۲۱]؛
آفت دینداری حسد و خودبینی و فخر فروشی است.

پانویس

  1. خصال ص ۱۲۱.
  2. غررالحکم و دررالکلم ص ۱۲۸، ح ۲۲۲۹.
  3. بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 70، ص256، ح29.
  4. بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 70، ص256، ح29.
  5. کافی (ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۳۲۷، ح ۲.
  6. من لا یحضره الفقیه ج ۴، ص ۵۸، ح ۵۰۹۲ - خصال ص ۲۶۹.
  7. شرح نهج البلاغه (ابن ابی الحدید) ج ۱، ص ۳۱۶.
  8. جامع الأخبار (شعیری) ص ۱۵۹.
  9. شرح نهج البلاغه (ابن ابی الحدید) ج ۱، ص ۳۱۶ - ارشاد القلوب (دیلمی) ج ۱، ص ۱۲۹.
  10. تحف العقول ص ۳۷۷.
  11. تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۳۰۱، ح ۶۸۳۳.
  12. نهج البلاغه (صبحی صالح) ص ۵۳۵، ح ۳۴۷.
  13. کافی (ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۳۰۷، ح ۷.
  14. روضه الواعظین (ط-القدیمه) ص ۴۲۴.
  15. نهج البلاغه (صبحی صالح) ص ۵۴۱، ح ۳۷۷.
  16. تحف العقول ص۴۸۹.
  17. امالی (مفید) ص ۵۲، ح ۱۴.
  18. کافی (ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۲۹۱، ح ۹.
  19. کافی (ط-الاسلامیه) ج ۸، ص ۸ - تحف العقول ص ۳۱۵.
  20. کافی (ط-الاسلامیه) ج ۲، ص ۲۸۹، ح ۱- امالی (صدوق) ص ۴۱۹، ح ۷ - خصال ص ۹۰، ح ۲۸.
  21. کافی (ط-الاسلامیه) ج۲، ص ۳۰۷، ح ۵.
منبع: سایت جامع فرهنگی مذهبی شهید آوینی - تاریخ برداشت : 1395/02/13
بازگشت به حسادت