فرهنگ مصادیق:«ربیبه» یعنی چه و آیا به انسان محرم است؟

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
«ربیبه» یعنی چه و آیا به انسان محرم است؟

مقدمه

فرزند دختر ی را که زوجه از ازدواج قبلی داشته که بعد از ازدواج مجدد نسبت به همسرش محرم هست، ربیبه می‌گویند.

معنای لغوی ربیبه

رَبیبه به دختر همسر از شوهر دیگر اطلاق می‌شود.

معنای اصطلاحی ربیبه در فقه

ربیبه به دختر زوجه از شوهر دیگر اطلاق می‌شود؛ اعم از دختر نسبی یا رضاعی ؛ بدون واسطه یا با واسطه، مانند دختر دختر یا دختر پسر زن؛ قبل از ازدواج زن با شوهر فعلی، به دنیا آمده باشد یا بعد از آن[۱][۲][۳].

ابوابی که از ربیبه در فقه بحث شده

از آن در باب نکاح سخن گفته‌اند.

احکام ربیبه

ربیبه و محارم او

«ربیبه» یعنی چه و آیا به انسان محرم است؟

یکی از محارم «ربیبه» است. ربیبه به دختر زن انسان - که از شوهر دیگر است - گفته می‌شود؛ خواه از شوهر قبل باشد و یا از شوهر بعد(اگر زن انسان طلاق بگیرد و شوهر جدید اختیار کند و از او دختردار شود، آن دختر ربیبه شوهر قبل محسوب می‌شود). البته محرمیت ربیبه مشروط بر این است که انسان با مادر او نزدیکی کرده باشد.

آیا ربیبه که بر شوهر زن محرم است، بر پدر شوهر هم محرم است؟

ج: محرم نیست.
اگر مردی با زنی ازدواج کند و پسر همان مرد با دختر این زن که از شوهر قبلی است ازدواج کند، آیا صحیح است یا خیر؟
ج: صحیح است.
مردی از همسرش جدا شده و همسر او بعد از گذشت عدّه ازدواج کرده و صاحب اولاد گشته است، آیا این مرد می‌تواند دختر همسر سابقش را برای خود یا پسرش بگیرد؟ در صورت برعکس شدن مسأله، آیا زن می‌تواند با پسر او در فرض شوهر نداشتن، ازدواج کند؟
ج: در صورت اوّل آن مرد خودش نمی‌تواند با دختر همسرش ازدواج کند؛ بلکه پسرش که از زن دیگر است، می‌تواند با آن دختر ازدواج کند و در صورت دوم آن زن نمی‌تواند با پسر شوهرش ازدواج کند.
خانمی هستم که در دوران کودکی صیغه محرمیت من را برای مردی خوانده‌اند و بعد از مدتی با مردی ازدواج کرده‌ام و از این ازدواج چند دختر دارم آیا پسران آن مرد می‌توانند با دختران من ازدواج کنند ؟
ج : بلی می‌توانند با دختران شما ازدواج کنند ، ولی با خود شما حتی اگر شوهر نداشتید نمی‌توانند ازدواج کنند.
زنی شوهر کرده یک دختر دارد آیا پسر شوهر می‌تواند دختر این زن را بگیرد ؟ یعنی پدر و پسر می‌شود با مادر و دختر ازدواج کنند ؟
جواب : اشکال ندارد.

حرمت ازدواج با ربیبه

از زنهایی که ازدواج با آنها حرام می‌باشد ربیبه است، به شرط آنکه مرد با مادرش از قُبُل یا دُبُر نزدیکی کرده باشد؛ خواه به عقد ازدواج دائم یا موقّت، در زن آزاد و کنیز ، یا به ملک و یا به تحلیل در کنیز و خواه ولادت دختر قبل از ازدواج باشد یا پس از آن[۴].

جواز ازدواج با ربیبه

اگر آمیزش صورت نگرفته باشد، تا زمانی که مرد، مادر را به عنوان همسر خوددارد، نمی‌تواند با دختر او ازدواج کند؛ امّا اگر طلاق دهد یا زن فوت کند، می‌تواند با دختر او ازدواج نماید[۵].

پانویس

  1. تذکره الفقهاء (ط.القدیمیه)ج۲ ، ص۶۳۰.
  2. جواهر الکلام ج۲۹، ص۳۴۹.
  3. مستمسک العروهج۱۴، ص۱۸۷-۱۸۸.
  4. جواهر الکلام ج۲۹،ص۳۴۹.
  5. جواهر الکلام ج۲۹،ص۳۵۰.
منبع: وبلاگ محمد حسین جوهر - تاریخ برداشت: 95/02/28